Kazimierz Przerwa-Tetmajer

Biografia

Urodził się 12 lutego 1865 w Ludźmierzu jako syn Adolfa Przerwy-Tetmajera – zamożnego właściciela ziemskiego i posła na Sejm Krajowy Galicji – oraz brat Włodzimierza Tetmajera, znanego malarza. Od 1883 roku mieszkał z rodziną w Krakowie, gdzie najpierw odbierał edukację w gimnazjum Świętej Anny, a później studiował filozofię na tamtejszym Uniwersytecie Jagiellońskim. Już wtedy redagował czasopismo „Kurier Polski” oraz debiutował poematem pisanym prozą pod tytułem Illia (1886). W kolejnych latach współpracował także z innymi czasopismami: „Tygodnik Ilustrowany”, „Czas” czy „Kurier Warszawski”. Jako pełnoprawny poeta po raz pierwszy opublikował tomik w 1891 roku, tytułując go po prostu Poezje – tak postępował też z następnymi wydaniami. Do najwybitniejszych zaliczana jest ich druga odsłona pochodząca z 1894 roku. Rok później wyjechał do Heidelberga, gdzie pełnił obowiązki sekretarza hrabiego Adama Krasińskiego. Po powrocie pomieszkiwał w Krakowie i Zakopanem oraz sporo podróżował po Europie. Fascynację Tatrami oddawał nie tylko w tomikach poezji, ale i innych utworach – opowieściach Na skalnym Podhalu (1903–1910) czy dwutomowej epopei Legenda Tatr, w skład której chodziły: Maryna z Hrubego (1910) i Janosik Nędza Litmanowski (1911). Czas pierwszej wojny światowej spędził, wspierając Legiony, organizując Komitet Obrony Spisza, Orawy i Podhala oraz redagując czasopismo „Praca Narodowa”. Po zakończeniu walk zamieszkał w Warszawie, gdzie pełnił funkcję prezesa Towarzystwa Literatów i Dziennikarzy. Ideowo pociągały go filozofia Schopenhauera, Nietzschego i indyjska nirwana. Ponadto opiewał majestatyczność Tatr i odważnie opisywał erotykę, czego objaw dawał w swoich dziełach. W sumie wydał osiem tomów poezji (1891, 1894, 1898, 1900, 1905, 1910, 1912 i 1924). Stopniowa utrata wzroku i postępująca choroba psychiczna zmusiły poetę do wycofania się z bujnego życia towarzyskiego. Miał zapewniony byt dzięki wielu „zrzutkom” społecznym oraz emeryturze, finansowanej od 1925 przez miasto Bydgoszcz. W ostatnich latach zamieszkał w warszawskim Hotelu Europejskim, skąd w styczniu 1940 roku został przetransportowany do szpitala Dzieciątka Jezus. Tamże zmarł 18 stycznia 1940 roku w wyniku niewydolności krążenia i nowotworu przysadki mózgowej.

Kazimierz Przerwa-Tetmajer - wiersze, utwory, poezja