„Quo vadis. Powieść z czasów Nerona” to powieść historyczna Henryka Sienkiewicza, publikowana najpierw w odcinkach w latach 1895–1896 w warszawskiej „Gazecie Polskiej”, a także w krakowskim „Czasie” i „Dzienniku Poznańskim”. Wydanie książkowe ukazało się w 1896 roku i szybko przyniosło autorowi międzynarodową sławę. Utwór został przetłumaczony na dziesiątki języków i stał się jednym z najbardziej znanych polskich dzieł literackich na świecie. Sienkiewicz przygotowywał się do jego napisania, studiując źródła dotyczące starożytnego Rzymu, szczególnie „Roczniki” Tacyta, oraz korzystając z doświadczeń swoich podróży do Rzymu. Sam określał zamierzony utwór jako „wielki epos chrześcijański”, dlatego „Quo vadis” łączy cechy powieści historycznej z elementami epopei, romansu, powieści religijnej i moralitetu. Literacka Nagroda Nobla przyznana Sienkiewiczowi w 1905 roku dotyczyła całokształtu jego osiągnięć w literaturze epickiej, a nie wyłącznie tej jednej powieści.
Akcja „Quo vadis” rozgrywa się przede wszystkim w Rzymie za panowania cesarza Nerona, głównie w latach 63–68 n.e. Sienkiewicz połączył postacie i wydarzenia historyczne z fikcyjną historią miłości Marka Winicjusza i Ligii. Wśród bohaterów historycznych pojawiają się między innymi Neron, Petroniusz, Poppea Sabina, Tygellin, Seneka, święty Piotr i święty Paweł, natomiast Winicjusz, Ligia, Ursus, Chilon Chilonides czy Glaukus są postaciami literackimi. Powieść wykorzystuje rzeczywiste tło historyczne, takie jak wielki pożar Rzymu w 64 roku, prześladowania chrześcijan oraz schyłek panowania Nerona, lecz nie jest dokumentem historycznym. Sienkiewicz świadomie stosował licencję poetycką i wybierał takie wersje wydarzeń, które najlepiej służyły konstrukcji powieści. Współcześni badacze podkreślają między innymi, że odpowiedzialność Nerona za wywołanie pożaru Rzymu nie jest historycznie pewna.
Najważniejszą zasadą konstrukcyjną powieści jest przeciwstawienie świata pogańskiego i rodzącego się chrześcijaństwa. Dwór Nerona został przedstawiony jako przestrzeń przemocy, zepsucia, próżności, egoizmu i podporządkowania ludzi kaprysom władcy, natomiast wspólnota chrześcijańska opiera się na miłości bliźniego, przebaczeniu, solidarności i gotowości do poniesienia ofiary za wiarę. Przemiana Marka Winicjusza z gwałtownego rzymskiego patrycjusza w chrześcijanina ma znaczenie nie tylko fabularne, lecz także ideowe, ponieważ pokazuje możliwość moralnego odrodzenia człowieka. Podobną funkcję pełni historia Chilona Chilonidesa, który przechodzi drogę od cynizmu i zdrady do nawrócenia oraz męczeńskiej śmierci. Jednym z głównych przesłań „Quo vadis” jest zwycięstwo wartości moralnych nad przemocą polityczną i fizyczną. Upadek Nerona oraz przetrwanie chrześcijaństwa tworzą symboliczny obraz końca starego porządku i narodzin nowej cywilizacji.
Tytuł „Quo vadis” pochodzi od łacińskich słów oznaczających „Dokąd idziesz?” i nawiązuje do chrześcijańskiej legendy o spotkaniu świętego Piotra z Chrystusem na drodze z Rzymu. Według tej tradycji apostoł, uciekający przed prześladowaniami, pyta Jezusa „Quo vadis, Domine?”, czyli „Dokąd idziesz, Panie?”, a otrzymana odpowiedź skłania go do powrotu i przyjęcia męczeńskiej śmierci. Motyw ten streszcza ważną problematykę powieści, dotyczącą wyboru drogi życiowej, odpowiedzialności, wiary i gotowości do poświęcenia. „Quo vadis” odniosło ogromny sukces czytelniczy i było wielokrotnie adaptowane na potrzeby teatru, opery i filmu. Powieść doczekała się licznych ekranizacji, a jej popularność sprawiła, że stała się jednym z najbardziej rozpoznawalnych na świecie utworów literatury polskiej oraz jednym z najważniejszych przykładów dziewiętnastowiecznej powieści historycznej.