„Antygona” to tragedia Sofoklesa, jednego z najwybitniejszych dramaturgów starożytnej Grecji, powstała około 442 roku p.n.e. i wystawiona w Atenach podczas uroczystości ku czci Dionizosa. Utwór należy do tak zwanego cyklu tebańskiego, obejmującego również „Króla Edypa” i „Edypa w Kolonie”. Wszystkie trzy tragedie nawiązują do mitów o rodzie Labdakidów, nad którym ciąży przekleństwo związane z losami Edypa i jego potomków. Chociaż „Antygona” przedstawia wydarzenia chronologicznie późniejsze niż pozostałe dramaty, została napisana wcześniej od nich. Nie stanowią one zatem trylogii stworzonej według kolejności przedstawionych wydarzeń. Bezpośrednim źródłem fabuły jest mit o Antygonie, córce Edypa i Jokasty, która sprzeciwia się zakazowi pochowania swojego brata Polinika. Sofokles wykorzystał znaną publiczności opowieść mitologiczną do przedstawienia konfliktu między prawem ustanowionym przez człowieka a prawem boskim i obowiązkami wynikającymi z więzi rodzinnych. „Antygona” należy do najważniejszych zachowanych tragedii antycznych i stanowi istotne świadectwo greckiej refleksji nad władzą, sprawiedliwością oraz odpowiedzialnością jednostki wobec wspólnoty.
„Antygona” reprezentuje klasyczny model tragedii greckiej, której rozwój był związany z ateńskim teatrem i religijnymi obchodami świąt Dionizosa. Utwór składa się z prologosu, czyli części wprowadzającej, parodosu będącego pieśnią wejściową chóru, epejsodiów obejmujących dialogi i działania bohaterów, przeplatających je stasimonów oraz końcowego exodosu. Ważną rolę pełni chór tebańskich starców, który komentuje wydarzenia, wyraża niepokój zbiorowości i formułuje refleksje dotyczące ludzkiego losu. Akcja rozgrywa się przed pałacem królewskim w Tebach i koncentruje na sporze Antygony z Kreonem. Tragedia realizuje zasady określane później jako trzy jedności: czasu, miejsca i akcji. Charakterystyczne są również ograniczenie liczby aktorów występujących równocześnie na scenie, podniosły styl oraz przedstawianie drastycznych wydarzeń za pośrednictwem relacji posłańców. Podstawą konstrukcji utworu jest konflikt tragiczny, wynikający ze zderzenia różnych obowiązków i wartości, których bohaterowie nie potrafią pogodzić. Zgodnie z późniejszą teorią tragedii Arystotelesa podobne wydarzenia miały wzbudzać u odbiorców litość i trwogę, prowadząc do przeżycia określanego jako katharsis.
Głównym zagadnieniem „Antygony” jest problem granic posłuszeństwa wobec władzy oraz prawa człowieka do postępowania zgodnie z własnym sumieniem. Tytułowa bohaterka uznaje obowiązek pochowania brata za ważniejszy od rozkazu władcy, ponieważ odwołuje się do odwiecznych, niepisanych praw boskich. Kreon postrzega natomiast swój zakaz jako środek służący utrzymaniu porządku w państwie po zakończeniu wojny domowej. Sofokles przedstawia konsekwencje nieustępliwości, pychy i odrzucania argumentów innych ludzi. Ważną rolę odgrywają także Ismena, reprezentująca ostrożność i podporządkowanie się obowiązującym zasadom, Hajmon, próbujący przekonać ojca do zmiany decyzji, oraz wróżbita Tejrezjasz, przypominający o znaczeniu praw religijnych. Zestawienie ich postaw nadaje dramatowi charakter rozważań o odpowiedzialności moralnej i sposobach podejmowania decyzji. Utwór porusza również problem przeznaczenia, więzi rodzinnych, godności zmarłych, miłości i społecznej pozycji kobiet. W badaniach nad tragedią podkreśla się, że jej bohaterowie nie są jednowymiarowi, a dramatyczne wydarzenia wynikają zarówno z okoliczności zewnętrznych, jak i z ich własnych przekonań. Szczególnie istotna pozostaje postać Kreona, którego doświadczenie ukazuje cenę nadmiernej pewności siebie i spóźnionego rozpoznania własnych błędów.
„Antygona” wywarła znaczący wpływ na rozwój europejskiego dramatu, filozofii i refleksji nad prawem. Jej problematyka była wielokrotnie analizowana przez myślicieli zajmujących się relacjami między jednostką a państwem, obowiązkiem moralnym i porządkiem społecznym. Do najbardziej znanych interpretacji należą rozważania Georga Wilhelma Friedricha Hegla, który odczytywał tragedię jako konflikt odmiennych porządków etycznych. Współcześni badacze, w tym Martha C. Nussbaum, zwracają również uwagę na ograniczenia sposobu rozumowania bohaterów oraz trudność podejmowania decyzji w sytuacji zderzenia ważnych wartości. Utwór doczekał się licznych przekładów i adaptacji teatralnych, literackich oraz muzycznych. W XIX wieku muzykę do jego inscenizacji skomponował Felix Mendelssohn, a w XX wieku do mitu Antygony powrócili między innymi Jean Anouilh w dramacie wystawionym w 1944 roku oraz Bertolt Brecht w adaptacji z 1948 roku. W Polsce istotne znaczenie dla recepcji tragedii miał przekład Kazimierza Morawskiego, wielokrotnie wykorzystywany w edukacji i przedstawieniach teatralnych. „Antygona” należy do kanonu literatury światowej i lektur szkolnych, pozostając ważnym punktem odniesienia dla dyskusji o sprawiedliwości, nieposłuszeństwie wobec władzy, godności człowieka i odpowiedzialności za własne wybory.