„Tango” to trzyaktowy dramat Sławomira Mrożka, opublikowany po raz pierwszy w listopadzie 1964 roku, w jedenastym numerze miesięcznika „Dialog”. Utwór powstał po wyjeździe pisarza z Polski w 1963 roku i był jego pierwszą sztuką napisaną na emigracji. Polska prapremiera odbyła się 5 czerwca 1965 roku w Teatrze Polskim w Bydgoszczy, w reżyserii Teresy Żukowskiej. W tym samym roku dramat wystawiono również w Belgradzie, Warszawie i Krakowie. Szczególne znaczenie dla jego recepcji miała inscenizacja Erwina Axera, której premiera odbyła się 7 lipca 1965 roku w warszawskim Teatrze Współczesnym. „Tango” należy do najważniejszych utworów polskiej dramaturgii powojennej i jest zaliczane do teatru absurdu oraz groteskowej tragikomedii, chociaż sam Mrożek podkreślał związki swojej twórczości z rzeczywistością. Autor wykorzystał pozornie zwyczajny konflikt rodzinny, aby przedstawić problemy wolności, tradycji, kryzysu wartości i mechanizmów zdobywania władzy. Dramat przyniósł pisarzowi międzynarodowy rozgłos i stał się jednym z najczęściej wystawianych jego dzieł.
„Tango” stanowi odwrócenie tradycyjnego schematu dramatu rodzinnego i konfliktu pokoleń. W literaturze młodzi bohaterowie zazwyczaj buntują się przeciwko zasadom narzucanym przez rodziców, natomiast u Mrożka sytuacja wygląda odwrotnie. Stomil i Eleonora, przedstawiciele starszego pokolenia, odrzucili konwenanse i doprowadzili do zniesienia niemal wszystkich norm obyczajowych. Ich syn Artur domaga się przywrócenia hierarchii, tradycji oraz jasno określonych zasad postępowania. Świat przedstawiony ogranicza się do domu rodzinnego, w którym zgromadzone są przedmioty należące do różnych okresów życia mieszkańców, między innymi dziecięcy wózek, suknia ślubna i katafalk. Panujący w nim nieład odzwierciedla rozpad dawnego porządku i niemożność stworzenia nowego systemu wartości. Ważną cechą utworu jest symboliczny charakter postaci. Stomil reprezentuje awangardowego artystę, Artur – intelektualistę poszukującego zasad organizujących rzeczywistość, natomiast Edek uosabia siłę, która nie potrzebuje rozbudowanego uzasadnienia ideowego, aby podporządkować sobie innych. Relacje między bohaterami pozwalają odczytywać dramat nie tylko jako opowieść o rodzinie, lecz także jako obraz przemian zachodzących w kulturze i społeczeństwie.
Jednym z podstawowych zagadnień „Tanga” jest paradoks wolności pozbawionej jakichkolwiek ograniczeń. Pokolenie Stomila i Eleonory uważa zniesienie norm za wielkie osiągnięcie, jednak ich bunt stopniowo traci znaczenie i przekształca się w nowy obowiązujący sposób życia. Artur odkrywa, że w świecie, w którym wszystko jest dozwolone, młody człowiek nie ma już przeciwko czemu się buntować. Próba przywrócenia tradycyjnego porządku poprzez obrzęd ślubny okazuje się niewystarczająca, ponieważ dawne zwyczaje zostały pozbawione znaczenia dla pozostałych domowników. Mrożek przedstawia w ten sposób konflikt między swobodą jednostki a potrzebą istnienia wspólnych zasad. Istotną rolę odgrywa również problematyka sztuki i społecznej funkcji artysty. Stomil traktuje twórczość jako nieustanny eksperyment i sprzeciw wobec konwencji, lecz jego działania nie wywołują już zainteresowania ani sprzeciwu otoczenia. Dramat stawia pytanie o sens awangardowego buntu w świecie, który przyswoił jego postulaty i przestał reagować na kolejne prowokacje. Problem ten wiąże „Tango” z szerszą refleksją nad przemianami dwudziestowiecznej kultury, kryzysem autorytetów i trudnościami w określeniu granic indywidualnej wolności.
„Tango” jest również dramatem o mechanizmach powstawania władzy i zagrożeniach wynikających z rozpadu wspólnego systemu wartości. Artur, pragnąc przezwyciężyć panujący chaos, stopniowo przechodzi od obrony tradycji do przekonania, że porządek można ustanowić za pomocą przymusu. Jego klęska otwiera drogę Edkowi, który przejmuje kontrolę nad rodziną dzięki brutalnej sile. Taki rozwój wydarzeń pozwala interpretować utwór jako przypowieść o przemianach społecznych, w których bunt przeciwko dawnym zasadom może prowadzić do powstania nowych form zniewolenia. Badacze dostrzegają w dramacie również nawiązania do historii dwudziestowiecznych rewolucji i systemów totalitarnych. Szczególną wymowę ma finałowe tango „La cumparsita”, tańczone przez Edka i Eugeniusza po śmierci Artura. Scena ta symbolizuje podporządkowanie jednostki nowej władzy, a zarazem zestawia tragiczne wydarzenia z pozornie lekką, rozrywkową muzyką. Groteskowe zakończenie nie przedstawia zwycięstwa żadnej z idei głoszonych przez bohaterów, lecz ukazuje sytuację, w której o porządku decyduje przewaga fizyczna. Wśród najważniejszych problemów dramatu znajdują się zatem relacje między wolnością a przemocą, odpowiedzialność za skutki przemian społecznych oraz granice podporządkowania człowieka zbiorowości.
„Tango” łączy tradycję polskiego dramatu romantycznego i modernistycznego z rozwiązaniami charakterystycznymi dla dwudziestowiecznego teatru absurdu. Mrożek wykorzystuje groteskę, ironię, parodię, kontrast stylistyczny i odwrócenie utrwalonych schematów literackich. W utworze można dostrzec nawiązania do twórczości Stanisława Wyspiańskiego, Stanisława Ignacego Witkiewicza i Witolda Gombrowicza. Szczególnie istotne są podobieństwa do „Wesela”, widoczne w symbolicznym przedstawieniu społeczeństwa, relacjach inteligencji z przedstawicielem niższej warstwy społecznej oraz znaczeniu końcowego tańca. Z kolei z twórczością Gombrowicza „Tango” łączy problem narzucanych człowiekowi form zachowania, a z dramatami Witkacego – refleksja nad kryzysem kultury i rolą artysty. Dramat doczekał się licznych inscenizacji w Polsce i za granicą, stając się przedmiotem analiz literaturoznawczych, teatralnych i filozoficznych. W historii jego recepcji ważne miejsce zajmują interpretacje Jana Błońskiego, który analizował przedstawioną przez Mrożka problematykę wolności, oraz badania poświęcone symbolicznemu znaczeniu postaci i przemianom współczesnej kultury. „Tango” należy do kanonu polskiej literatury powojennej i lektur szkolnych, a postać Edka oraz finałowa scena tańca stały się rozpoznawalnymi symbolami podporządkowania społeczeństwa brutalnej sile.