„Cierpienia młodego Wertera” (niem. „Die Leiden des jungen Werthers”) to powieść epistolarna Johanna Wolfganga von Goethego, opublikowana po raz pierwszy w 1774 roku, a następnie przeredagowana przez autora i wydana ponownie w 1787 roku. Dzieło należy do najważniejszych utworów niemieckiego nurtu Sturm und Drang, czyli „burzy i naporu”, który poprzedzał romantyzm i przeciwstawiał racjonalizmowi oświecenia kult uczucia, indywidualizm, swobodę twórczą oraz bunt przeciwko społecznym ograniczeniom. Goethe napisał powieść jako bardzo młody twórca, a jej publikacja przyniosła mu międzynarodową sławę. „Cierpienia młodego Wertera” stały się jednym z najważniejszych wzorców dla późniejszej literatury romantycznej i przyczyniły się do ukształtowania nowego typu bohatera, samotnego, niezwykle wrażliwego, podporządkowującego życie własnym emocjom i pozostającego w konflikcie z otaczającym go światem.
Powieść ma wyraźne podłoże autobiograficzne. Jednym z najważniejszych doświadczeń wykorzystanych przez Goethego było jego uczucie do Charlotty Buff, poznanej w 1772 roku w Wetzlarze. Kobieta była zaręczona z Johannem Christianem Kestnerem, dlatego uczucie pisarza nie mogło zostać spełnione. Na literacki los Wertera wpłynęła natomiast historia Karla Wilhelma Jerusalema, znajomego Goethego, który popełnił samobójstwo po doświadczeniu nieszczęśliwej miłości. Pisarz połączył te elementy z fikcją, tworząc opowieść o młodym człowieku zakochanym w Lotcie, związanej najpierw narzeczeństwem, a później małżeństwem z Albertem. Autobiograficzne źródła nie oznaczają jednak, że powieść jest prostym zapisem życia Goethego. Autor przekształcił własne doświadczenia w literackie studium uczucia, samotności, konfliktu jednostki ze społeczeństwem oraz narastającego kryzysu psychicznego.
„Cierpienia młodego Wertera” są powieścią epistolarną, a zasadniczą część utworu tworzą listy tytułowego bohatera kierowane przede wszystkim do jego przyjaciela Wilhelma. Odpowiedzi adresata nie zostały przytoczone, dzięki czemu czytelnik poznaje wydarzenia niemal wyłącznie z subiektywnej perspektywy Wertera. W końcowej części coraz większą rolę przejmuje anonimowy wydawca, który porządkuje relacje i przedstawia wydarzenia, których bohater nie mógł już opisać sam. Taka konstrukcja pozwala bezpośrednio ukazać jego emocje, zmienność nastrojów i sposób postrzegania rzeczywistości. Ważną rolę pełni również natura, początkowo odbierana przez Wertera jako źródło harmonii, autentyczności i wolności, a wraz z pogłębianiem się jego kryzysu coraz częściej jako przestrzeń groźna, niszczycielska i przypominająca o przemijaniu. Zmieniające się obrazy przyrody pozostają więc ściśle związane z wewnętrznym stanem bohatera.
Najważniejsza problematyka powieści obejmuje nieszczęśliwą miłość, samotność, indywidualizm, konflikt uczuć z normami społecznymi, nierówności stanowe oraz poczucie bezsensu istnienia. Werter jest człowiekiem wykształconym, artystycznie wrażliwym i przekonanym o wyjątkowym znaczeniu własnych przeżyć. Nie potrafi jednak pogodzić pragnień z ograniczeniami rzeczywistości. Idealizuje Lottę, podporządkowuje jej uczuciu coraz większą część życia i stopniowo zamyka się w świecie własnych emocji. Jednocześnie doświadcza konfliktu ze społeczeństwem, czego szczególnie wyrazistym przykładem jest upokorzenie związane z jego mieszczańskim pochodzeniem i wykluczeniem z arystokratycznego towarzystwa. Z postaci Wertera wywodzi się pojęcie werteryzmu, oznaczającego postawę charakteryzującą się skrajną uczuciowością, samotnością, pesymizmem, buntem przeciw konwenansom, idealizacją miłości oraz tak zwanym bólem istnienia, określanym niemieckim terminem Weltschmerz.
„Cierpienia młodego Wertera” odniosły ogromny sukces w całej Europie i wywarły wpływ nie tylko na literaturę, lecz także na obyczajowość. Popularność książki doprowadziła do powstania zjawiska określanego jako „gorączka werterowska”. Czytelnicy naśladowali sposób ubierania się bohatera, szczególnie jego niebieski frak i żółtą kamizelkę, a sam Werter stał się symbolem nieszczęśliwego kochanka i młodego buntownika. Powieść inspirowała późniejszych twórców europejskich, między innymi Uga Foscola, autora „Ostatnich listów Jacopa Ortisa”, a podobny model bohatera pojawił się także w polskim romantyzmie, szczególnie w postaci Gustawa z IV części „Dziadów” Adama Mickiewicza. Na podstawie dzieła Goethego Jules Massenet stworzył operę „Werther”. Z recepcją powieści wiąże się również termin „efekt Wertera”, wprowadzony w XX wieku na określenie wzrostu liczby samobójstw po nagłośnieniu podobnego przypadku, choć historyczna skala rzeczywistych samobójstw bezpośrednio wywołanych lekturą dzieła Goethego pozostaje przedmiotem dyskusji badaczy.