I
Tomik „Rzecz Czarnoleska” Juliana Tuwima, wydany w 1929 roku, stanowi ważny etap w rozwoju twórczości poety oraz jego refleksji nad rolą poezji i języka. Tuwim osiąga w nim mistrzostwo w operowaniu polszczyzną, nadając swoim utworom bardziej wyważony i harmonijny ton niż we wcześniejszych tekstach. Centralnym punktem tomu jest próba określenia funkcji poezji – rozumianej nie tylko jako sztuka, lecz także jako narzędzie budowania wspólnoty kulturowej. Inspiracją dla tej koncepcji pozostaje tradycja sięgająca twórczości Jan Kochanowski, symbolicznie związanej z Czarnolasem, jednak Tuwim nie naśladuje jej bezpośrednio, lecz przekształca w nowoczesny program poetycki.
Jak zauważa Kazimierz Wyka, „rzecz czarnoleska” u Tuwima ma charakter symbolu – oznacza dążenie do jasności, prostoty i społecznej dostępności poezji. Choć pojęcie to zostało wcześniej podjęte przez Cypriana Norwida, u Tuwima nie prowadzi ono do bezpośredniego naśladownictwa dawnych wzorców. Zamiast klasycyzmu ważniejszy staje się humanizm, podkreślający znaczenie człowieka i jego doświadczenia w centrum twórczości. „Rzecz czarnoleska” staje się więc nie tyle powrotem do tradycji, ile jej twórczym rozwinięciem – nowoczesnym projektem poezji zakorzenionej w kulturze narodowej, ale jednocześnie otwartej na współczesność i żywy język.