„Odyseja” Homera to starożytny epos, który przedstawia losy króla Itaki, Odyseusza wracającego do domu po zakończeniu wojny trojańskiej. Tam czeka na niego syn i żona, która musi odganiać zalotników ubiegających się o jej rękę. W wyniku klątwy Posejdona Odyseusz wraca do Itaki przez niemal kolejną dekadę. Po drodze przeżył wiele przygód i umknął licznym niebezpieczeństwom. W dziele pojawia się też wielu innych bohaterów, niekiedy mitycznych czy boskich.
Spis treści
Główny bohater eposu Homera jest królem Itaki, synem Laertesa, mężem Penelopy i ojcem Telemacha. Należy do najważniejszych greckich wodzów uczestniczących w wojnie trojańskiej. Wyróżnia się przede wszystkim sprytem, inteligencją, zdolnością przewidywania i talentem do układania podstępów. To właśnie z nim wiąże się pomysł konia trojańskiego, który umożliwia Grekom zdobycie miasta. Odyseusz jest również odważnym i doświadczonym wojownikiem, potrafiącym dowodzić ludźmi oraz podejmować decyzje w skrajnie niebezpiecznych sytuacjach.
W czasie powrotu do domu bohater spotyka między innymi Lotofagów, cyklopa Polifema, Eola, Lajstrygonów, Kirke, syreny, Skyllę i Charybdę. Odwiedza także krainę zmarłych, gdzie rozmawia z Tejrezjaszem. Odyseusz zwycięża przeciwników głównie dzięki rozumowi, a nie sile fizycznej. W jaskini Polifema przedstawia się jako „Nikt”, upija cyklopa i oślepia go, a następnie ukrywa swoich ludzi pod brzuchami zwierząt. Ma jednak także wady. Jego ciekawość, duma i pragnienie sławy niekiedy narażają załogę na niebezpieczeństwo. Po ucieczce od Polifema ujawnia swoje prawdziwe imię, przez co ściąga na siebie zemstę Posejdona.
Mimo licznych cierpień Odyseusz pozostaje wytrwały i przywiązany do ojczyzny. Odrzuca możliwość uzyskania nieśmiertelności u boku Kalipso, ponieważ pragnie powrócić do Penelopy, Telemacha i rodzinnej Itaki. Po przybyciu do domu nie działa pochopnie. Przybiera postać starego żebraka, sprawdza lojalność sług, przygotowuje plan zemsty, a następnie wraz z synem zabija zalotników. Jego powrót oznacza odzyskanie rodziny, władzy, majątku oraz własnej tożsamości.
Penelopa jest żoną Odyseusza, matką Telemacha i królową Itaki. Przez dwadzieścia lat czeka na powrót męża: dziesięć lat trwa wojna trojańska, a kolejne dziesięć jego tułaczka. Kobieta znajduje się w trudnej sytuacji, ponieważ wielu zalotników zajmuje jej pałac, trwoni rodzinny majątek i naciska, aby wybrała nowego męża. Mimo braku pewności, czy Odyseusz nadal żyje, Penelopa zachowuje mu wierność i nie przestaje mieć nadziei na jego powrót.
Bohaterka jest nie tylko wierna, ale również inteligentna, ostrożna i przebiegła. Obiecuje zalotnikom, że podejmie decyzję po ukończeniu całunu dla Laertesa. W ciągu dnia tka materiał, natomiast nocą pruje wykonaną pracę, dzięki czemu przez trzy lata odwleka małżeństwo. Po powrocie Odyseusza nie rozpoznaje go od razu i nie ulega emocjom. Sprawdza jego tożsamość za pomocą podstępu z małżeńskim łożem, którego nie można przesunąć, ponieważ zostało wykonane z pnia żywego drzewa oliwnego. Dopiero gdy Odyseusz ujawnia tę tajemnicę, Penelopa rzuca mu się w ramiona. Jej rozwaga dorównuje sprytowi męża.
Telemach jest synem Odyseusza i Penelopy. Gdy ojciec wyrusza na wojnę trojańską, jest jeszcze niemowlęciem, dlatego dorasta bez jego opieki. Na początku eposu Telemach jest młody, niepewny siebie i bezradny wobec zalotników, którzy zajmują jego dom. Mężczyźni lekceważą go, trwonią należący do niego majątek i planują jego zabójstwo. Młodzieniec cierpi również dlatego, że nie wie, czy jego ojciec żyje.
Pod wpływem Ateny Telemach rozpoczyna proces dojrzewania. Zwołuje zgromadzenie mieszkańców Itaki, otwarcie występuje przeciw zalotnikom, a następnie wyrusza do Pylos i Sparty, aby zdobyć informacje o Odyseuszu. Rozmowy z Nestorem, Menelaosem i Heleną pozwalają mu poznać wielkość ojca oraz nabrać pewności siebie. Po powrocie spotyka Odyseusza w chacie Eumajosa i wraz z nim przygotowuje plan odzyskania pałacu.
W czasie walki z zalotnikami Telemach wykazuje się odwagą, lojalnością oraz odpowiedzialnością za rodzinę. Walczy u boku ojca i pomaga wymierzyć karę ludziom, którzy przez lata znieważali jego dom. Jego historia ukazuje przemianę zagubionego chłopca w samodzielnego, stanowczego i gotowego do działania mężczyznę.
Polifem jest jednookim cyklopem, synem Posejdona i nimfy Toosy. Mieszka samotnie w ogromnej jaskini, gdzie hoduje owce i kozy. Nie uprawia ziemi, nie uczestniczy w życiu żadnej wspólnoty i nie przestrzega praw obowiązujących wśród ludzi. Gdy Odyseusz prosi go o przyjęcie wędrowców zgodnie ze świętym prawem gościnności, Polifem odpowiada, że nie obawia się Zeusa ani innych bogów.
Cyklop zamyka przybyszów w jaskini i pożera sześciu towarzyszy Odyseusza. Bohater pokonuje go dzięki podstępowi: podaje mu mocne wino, przedstawia się jako „Nikt”, a następnie wraz z ludźmi wbija rozgrzany pal w jego jedyne oko. Oślepiony Polifem nie otrzymuje pomocy od innych cyklopów, ponieważ woła, że krzywdzi go „Nikt”. Po ucieczce Greków prosi Posejdona, aby ukarał Odyseusza długą tułaczką, śmiercią załogi i nieszczęściami czekającymi na niego w domu.
Kirke jest potężną czarodziejką i boginią mieszkającą na wyspie Ajaja. Początkowo stanowi dla podróżników poważne zagrożenie. Zaprasza część załogi Odyseusza do swojego domu, podaje ludziom zaczarowany napój, a następnie zamienia ich w świnie. Przed jej czarami uchodzi jedynie Euryloch, który ostrzega swojego dowódcę.
Odyseusz otrzymuje od Hermesa magiczne ziele moly, chroniące go przed zaklęciami. Gdy czary Kirke okazują się nieskuteczne, bohater zmusza ją do przywrócenia towarzyszom ludzkiej postaci. Czarodziejka zmienia wówczas swoje nastawienie i przez rok gości wędrowców na wyspie. Kirke staje się pomocniczką Odyseusza: nakazuje mu udać się do świata zmarłych po radę Tejrezjasza, a następnie ostrzega przed syrenami, Skyllą, Charybdą i bydłem Heliosa.
Posejdon jest bogiem mórz, trzęsień ziemi i jednym z najpotężniejszych przeciwników Odyseusza. Jego gniew wynika z oślepienia Polifema. Po wysłuchaniu modlitwy syna Posejdon utrudnia królowi Itaki powrót, zsyła burze, rozbija jego tratwę i sprawia, że bohater przez wiele lat błąka się po morzach.
Posejdon nie może całkowicie zmienić przeznaczenia Odyseusza, ponieważ bogowie postanowili, że bohater wróci do domu. Może jednak opóźniać jego podróż i zwiększać cierpienie. Bóg karze także Feaków za przewiezienie Odyseusza na Itakę, zamieniając ich powracający okręt w skałę. Konflikt z Posejdonem ukazuje, jak poważne skutki może mieć pycha człowieka oraz obrażenie potężnego bóstwa.
Kalipso jest nimfą i córką Atlasa, mieszkającą na odległej wyspie Ogygii. Przyjmuje Odyseusza po zagładzie jego statku i towarzyszy, otacza go opieką oraz pomaga mu odzyskać siły. Zakochuje się w bohaterze i pragnie uczynić go swoim mężem, dlatego zatrzymuje go na wyspie przez siedem lat.
Kalipso oferuje Odyseuszowi nieśmiertelność i wieczną młodość, lecz nie potrafi sprawić, aby zapomniał o Itace. Bohater spędza dni na brzegu morza, płacząc i tęskniąc za rodziną. Dopiero Hermes przynosi nimfie rozkaz Zeusa nakazujący uwolnienie wędrowca. Kalipso podporządkowuje się woli najwyższego boga, pomaga Odyseuszowi zbudować tratwę oraz zaopatruje go w żywność, wodę i ubranie.
Tejrezjasz jest słynnym tebańskim wieszczem, którego dusza zachowuje zdolność przepowiadania przyszłości także po śmierci. Zgodnie z radą Kirke Odyseusz udaje się do krainy zmarłych, aby uzyskać od niego wskazówki dotyczące powrotu do domu.
Tejrezjasz ostrzega bohatera przed gniewem Posejdona oraz nakazuje mu oszczędzić bydło Heliosa na wyspie Trynakii. Przepowiada, że złamanie zakazu doprowadzi do zagłady statku i całej załogi, a Odyseusz wróci samotnie na obcym okręcie. Zapowiada również walkę z zalotnikami i dalszą podróż bohatera w głąb lądu, podczas której ma on złożyć ofiarę Posejdonowi.
Feakowie są ludem doskonałych żeglarzy mieszkającym na wyspie Scherii. Ich państwem rządzą Alkinoos i Arete. Żyją w dostatku, cenią uczty, muzykę, zawody sportowe i przestrzegają prawa gościnności. Odyseusz trafia do nich po rozbiciu tratwy przez Posejdona.
Feakowie przyjmują bohatera z szacunkiem, obdarowują go cennymi przedmiotami i wysłuchują opowieści o jego tułaczce. Następnie przewożą śpiącego Odyseusza na Itakę i pozostawiają go wraz z darami na brzegu. Ich bezinteresowna pomoc stanowi przeciwieństwo zachowania Polifema i zalotników. Za przewiezienie wędrowca Posejdon karze ich, zamieniając okręt w kamień.
Lotofagowie są łagodnym ludem żywiącym się lotosem. Nie atakują przybyszów, lecz częstują ich rośliną, która odbiera człowiekowi pamięć o domu i pragnienie powrotu. Towarzysze Odyseusza po zjedzeniu lotosu nie chcą wracać na statek ani kontynuować podróży.
Odyseusz siłą sprowadza ich na okręt, przywiązuje do ław i nakazuje natychmiast odpłynąć. Spotkanie z Lotofagami ukazuje niebezpieczeństwo zapomnienia o obowiązkach, rodzinie i wyznaczonym celu. Lotos symbolizuje pokusę łatwego życia pozbawionego odpowiedzialności.
Cyklopi są olbrzymami o jednym oku, żyjącymi bez wspólnego prawa i zorganizowanego państwa. Każdy z nich mieszka osobno i samodzielnie rządzi swoją rodziną. Nie zbierają się na zgromadzenia, nie uprawiają ziemi i nie utrzymują kontaktów z innymi ludami. Ich kraj jest żyzny, ale jego mieszkańcy nie wykorzystują w pełni naturalnych bogactw.
Najważniejszym cyklopem występującym w eposie jest Polifem. To właśnie on jest synem Posejdona. Nie wszyscy cyklopi zostają przedstawieni jako potomkowie boga morza. Ich sposób życia kontrastuje z rozwiniętą kulturą Feaków, którzy budują miasta, posiadają okręty i przestrzegają prawa gościnności.
Eol jest władcą wiatrów, mieszkającym na pływającej wyspie Eolii. Przyjmuje Odyseusza gościnnie i przez miesiąc słucha jego opowieści o wojnie trojańskiej. Gdy bohater chce odpłynąć, Eol zamyka w skórzanym worku wszystkie niekorzystne wiatry, pozostawiając tylko ten, który ma zaprowadzić okręt do Itaki.
Kiedy ojczysta wyspa jest już widoczna, Odyseusz zasypia, a jego towarzysze otwierają worek, ponieważ podejrzewają, że ukryto w nim złoto. Uwolnione wichry spychają statek z powrotem do Eolii. Eol odmawia ponownej pomocy, uznając, że Odyseusz musi być prześladowany przez bogów. Historia ta pokazuje skutki nieufności, chciwości i nieposłuszeństwa załogi.
Kimeryjczycy są ludem zamieszkującym pogrążoną w mroku krainę położoną w pobliżu wejścia do świata zmarłych. Do ich ziemi nie dociera światło słońca, dlatego panują tam wieczna noc, chłód i ponura atmosfera.
Odyseusz przybywa w te okolice, aby odprawić obrzęd wskazany przez Kirke i przywołać dusze zmarłych. Kraina Kimeryjczyków stanowi granicę między światem żywych a Hadesem oraz podkreśla niezwykłość i grozę wyprawy bohatera.
Syreny są niebezpiecznymi istotami, które pięknym śpiewem wabią przepływających żeglarzy. Obiecują im niezwykłą wiedzę o wydarzeniach spod Troi oraz o wszystkich ludzkich losach. Ci, którzy zatrzymują się, aby ich słuchać, nie wracają do domu, a wokół siedziby syren leżą szczątki wcześniejszych ofiar.
Odyseusz pragnie usłyszeć ich pieśń, dlatego każe towarzyszom zalepić uszy woskiem, a siebie mocno przywiązać do masztu. Gdy pod wpływem śpiewu prosi o uwolnienie, ludzie zaciskają więzy jeszcze silniej. Syreny symbolizują zgubną pokusę wiedzy, sławy i przyjemności, której można się przeciwstawić dzięki przewidywaniu oraz samokontroli.
Scylla i Charybda są potworami znajdującymi się po przeciwnych stronach wąskiej cieśniny. Scylla ukrywa się w skalnej jaskini i ma sześć długich szyj zakończonych paszczami. Z każdego przepływającego statku porywa sześciu ludzi. Charybda natomiast kilka razy dziennie pochłania ogromne ilości morskiej wody, tworząc wir zdolny zatopić cały okręt.
Kirke radzi Odyseuszowi przepłynąć bliżej Scylli, ponieważ lepiej stracić sześciu ludzi niż cały statek i załogę. Bohater podejmuje więc tragiczną decyzję o wyborze mniejszego zła. Scylla porywa sześciu jego towarzyszy, a Odyseusz nie jest w stanie im pomóc. Wyrażenie „znaleźć się między Scyllą a Charybdą” oznacza sytuację, w której każde rozwiązanie wiąże się z niebezpieczeństwem.
Zeus jest najważniejszym spośród greckich bogów, władcą Olimpu oraz strażnikiem boskiego porządku. Na początku eposu uczestniczy w naradzie dotyczącej losu Odyseusza. Zgadza się, aby bohater powrócił do ojczyzny, i wysyła Hermesa z rozkazem uwolnienia go przez Kalipso.
Zeus podkreśla, że ludzie często niesłusznie obwiniają bogów o nieszczęścia będące konsekwencją ich własnych decyzji. Jednocześnie sam wymierza karę towarzyszom Odyseusza, gdy zabijają bydło Heliosa. Na prośbę boga słońca uderza piorunem w ich statek i doprowadza do śmierci całej załogi. Pod koniec utworu Zeus pomaga również zakończyć konflikt między Odyseuszem a rodzinami zabitych zalotników.
Atena jest boginią mądrości, strategii wojennej i najważniejszą opiekunką Odyseusza. Ceni bohatera za inteligencję, spryt oraz zdolność układania podstępów. Podczas jego nieobecności wspiera Telemacha, pojawiając się między innymi pod postacią Mentesa i Mentora. Zachęca młodzieńca do przeciwstawienia się zalotnikom oraz organizuje jego podróż do Pylos i Sparty.
Atena pomaga także Odyseuszowi po dotarciu na Itakę. Ukrywa wyspę we mgle, zmienia wygląd bohatera, przemieniając go w starego żebraka, i pomaga przygotować zemstę na zalotnikach. W czasie walki dodaje Odyseuszowi, Telemachowi i wiernym sługom odwagi. Bogini chroni rodzinę króla Itaki i doprowadza do przywrócenia pokoju w państwie.
Helios jest bogiem słońca i właścicielem świętych stad bydła pasących się na wyspie Trynakii. Kirke i Tejrezjasz ostrzegają Odyseusza, że zwierząt nie wolno skrzywdzić. Bohater przekazuje zakaz załodze, lecz podczas jego nieobecności wygłodniali ludzie zabijają najpiękniejsze sztuki.
Helios dowiaduje się o zbrodni od swojej córki Lampetii i żąda od bogów ukarania sprawców. Grozi, że jeśli nie otrzyma sprawiedliwości, zejdzie do Hadesu i będzie świecił umarłym. To nie Helios osobiście zabija towarzyszy Odyseusza. Na jego prośbę Zeus rozbija statek piorunem, a z katastrofy ocala wyłącznie Odyseusz.
Hermes jest boskim posłańcem wykonującym rozkazy Zeusa. Odgrywa ważną rolę w dwóch momentach podróży Odyseusza. Na wyspie Ajaja ostrzega bohatera przed czarami Kirke i przekazuje mu ziele moly, dzięki któremu zaczarowany napój nie zmienia go w zwierzę.
Hermes przybywa również na Ogygię, aby przekazać Kalipso decyzję bogów. Nakazuje nimfie uwolnić Odyseusza i umożliwić mu dalszą podróż. Jest pośrednikiem między wolą Zeusa a światem ludzi i pomniejszych bóstw.
Eumajos jest wiernym świniopasem Odyseusza. Podczas wieloletniej nieobecności pana troszczy się o jego majątek i nie uznaje władzy zalotników. Choć Odyseusz pojawia się w jego chacie w przebraniu starego żebraka, Eumajos przyjmuje go gościnnie, dzieli się jedzeniem i zapewnia mu schronienie.
Pastuch nie rozpoznaje swojego króla, lecz nieustannie wyraża nadzieję na jego powrót. Jest pobożny, uczciwy, pracowity i sprawiedliwy. Pomaga Odyseuszowi oraz Telemachowi w walce z zalotnikami. Eumajos stanowi wzór lojalnego sługi i dobrego gospodarza, a jego postawa kontrastuje ze zdradą Melantiosa.
Eurykleja jest starą piastunką Odyseusza i Telemacha. Laertes kupił ją w młodości, lecz traktował z szacunkiem. Kobieta pozostaje wierna rodzinie swojego pana, opiekuje się domem i wspiera Penelopę podczas nieobecności Odyseusza.
Podczas mycia nóg przybyszowi Eurykleja rozpoznaje Odyseusza po bliźnie powstałej w czasie polowania na dzika. Bohater nakazuje jej zachować milczenie, a ona dochowuje tajemnicy. Po pokonaniu zalotników pomaga wskazać niewierne służące i przekazuje Penelopie wiadomość o powrocie męża. Jej postać symbolizuje pamięć, przywiązanie i bezwarunkową lojalność.
Nauzykaa jest córką króla Feaków Alkinoosa i królowej Arete. Pod wpływem snu zesłanego przez Atenę udaje się wraz ze służącymi nad rzekę, aby wyprać szaty. Tam spotyka wyczerpanego, nagiego Odyseusza, który po rozbiciu tratwy spędził noc pod stertą liści.
W przeciwieństwie do uciekających służących Nauzykaa zachowuje odwagę. Przekazuje przybyszowi ubranie i jedzenie, a następnie wyjaśnia, jak powinien dotrzeć do pałacu oraz prosić Arete o pomoc. Jej życzliwość rozpoczyna ostatni etap powrotu Odyseusza do Itaki. Bohater jest pod wrażeniem jej urody, godności i roztropnego zachowania.
Alkinoos i Arete są władcami Feaków oraz rodzicami Nauzykai. Przyjmują Odyseusza w swoim pałacu, zapewniają mu bezpieczeństwo i urządzają na jego cześć ucztę oraz zawody sportowe. Alkinoos jest sprawiedliwym i gościnnym królem, natomiast Arete cieszy się wyjątkowym szacunkiem poddanych i ma duży wpływ na decyzje męża.
Po poznaniu historii przybysza władcy postanawiają pomóc mu w powrocie. Obdarowują go kosztownościami i powierzają najlepszym żeglarzom. Alkinoos i Arete reprezentują wzorcowych gospodarzy przestrzegających świętego prawa gościnności.
Laertes jest ojcem Odyseusza i dawnym królem Itaki. Podczas nieobecności syna wycofuje się z życia dworskiego i mieszka na wsi, gdzie pracuje w sadzie. Nosi skromne ubrania, żyje w smutku i cierpi z powodu niepewności dotyczącej losu Odyseusza.
Po powrocie król nie ujawnia się ojcu od razu, lecz najpierw wystawia go na próbę. Następnie pokazuje bliznę i przypomina drzewa, które Laertes podarował mu w dzieciństwie. Atena przywraca starcowi siły i odmładza jego wygląd. Laertes bierze udział w ostatniej walce i zabija Eupejtesa, ojca Antinoosa, broniąc rodziny oraz odzyskanego porządku.
Argos jest starym psem Odyseusza, którego bohater wychował przed wyjazdem pod Troję. Pod nieobecność pana zwierzę zostało zaniedbane i leży chore na stosie nawozu. Mimo że Atena zmieniła wygląd Odyseusza, Argos natychmiast go rozpoznaje.
Pies porusza uszami i ogonem, ale jest zbyt słaby, aby podejść. Odyseusz ukrywa wzruszenie, ponieważ nie może jeszcze ujawnić swojej tożsamości. Chwilę później Argos umiera. Przez dwadzieścia lat czekał na pana, a rozpoznanie Odyseusza pozwala mu spokojnie zakończyć życie. Scena podkreśla wierność zwierzęcia i wzmacnia obraz upadku domu podczas nieobecności króla.
Zalotnicy są grupą młodych arystokratów z Itaki i sąsiednich wysp, którzy uznają Odyseusza za zmarłego i starają się o rękę Penelopy. Przez lata przebywają w jego pałacu, urządzają wystawne uczty, zabijają zwierzęta należące do gospodarza i trwonią jego majątek. Łamią prawo gościnności, ponieważ zachowują się jak właściciele domu, choć są jedynie nieproszonymi gośćmi.
Najbardziej wpływowi spośród nich są Antinoos i Eurymach. Antinoos jest bezwzględny, agresywny i organizuje zasadzkę na Telemacha. Jako pierwszy ginie z ręki Odyseusza. Eurymach po śmierci towarzysza próbuje zrzucić na niego całą winę i proponuje zwrot majątku, lecz Odyseusz odrzuca układ. Zabicie zalotników stanowi karę za pychę, przemoc, zdradę i naruszenie świętych zasad.
Melantios jest niewiernym koziarzem Odyseusza. Podczas nieobecności króla przechodzi na stronę zalotników, dostarcza im najlepsze zwierzęta i obraża pana ukrytego pod postacią żebraka. W czasie walki próbuje pomóc zalotnikom, wynosząc dla nich broń ze skarbca.
Jego zdradę odkrywają Eumajos i Filojtios, którzy zamykają go w pomieszczeniu. Po zakończeniu walki Melantios zostaje okrutnie ukarany. Jego postawa stanowi przeciwieństwo lojalności Eumajosa i Filojtiosa.
Filojtios jest wiernym pasterzem bydła należącego do Odyseusza. Podobnie jak Eumajos cierpi, obserwując, jak zalotnicy niszczą majątek jego pana. Przyjaźnie traktuje Odyseusza przebranego za żebraka i otwarcie wyraża nadzieję na powrót króla.
Gdy Odyseusz ujawnia mu swoją tożsamość, Filojtios bez wahania przyłącza się do walki. Zamyka wyjście z pałacu, aby zalotnicy nie mogli uciec, i walczy u boku władcy. Jest przykładem sługi wiernego mimo wieloletniej nieobecności pana.
Menelaos i Helena są władcami Sparty, których losy wiążą się bezpośrednio z wojną trojańską. Telemach odwiedza ich podczas poszukiwania wiadomości o ojcu. Menelaos opowiada o powrocie spod Troi oraz o spotkaniu z morskim bogiem Proteuszem, od którego dowiedział się, że Odyseusz przebywa na wyspie Kalipso.
Helena wspomina spryt Odyseusza, który przedostał się do Troi w przebraniu żebraka. Menelaos opisuje natomiast opanowanie bohatera ukrytego wraz z Grekami we wnętrzu drewnianego konia. Ich opowieści pozwalają Telemachowi poznać odwagę, inteligencję i wojenną sławę ojca.
Nestor jest sędziwym i doświadczonym królem Pylos, uczestnikiem wojny trojańskiej. Przyjmuje Telemacha zgodnie z zasadami gościnności, zaprasza go do udziału w uczcie ofiarnej i opowiada o wydarzeniach, które nastąpiły po zdobyciu Troi.
Nestor nie zna dalszego losu Odyseusza, lecz wspomina jego mądrość i zgodną współpracę z innymi wodzami. Wysyła Telemacha do Sparty pod opieką swojego syna Pejzystrata. Reprezentuje doświadczenie, rozwagę oraz szacunek dla tradycji i bogów.
Aktualizacja: 2026-07-21 21:09:40.
Staramy się by nasze opracowania były wolne od błędów, te jednak się zdarzają. Jeśli widzisz błąd w tekście, zgłoś go nam wraz z linkiem lub wyślij maila: [email protected]. Bardzo dziękujemy.