Hekuba – motywy literackie

Autorka listy motywów literackich: Marta Grandke.

Nowela „Hekuba” autorstwa Elizy Orzeszkowej z tomu opowiadań „Gloria victis” ukazuje losy pani Teresy, wdowy wychowującej dzieci podczas powstania. Bohaterka doświadcza śmierci syna, uwięzienia chłopców i ucieczki córki z kniaziem. 

Spis treści

Motyw matki

W utworze najważniejszy jest motyw matki gotowej do poświęceń. Teresa prowadzi folwark, troszczy się o dzieci i opłaca naukę Julka. Po aresztowaniu Janka i Olka jedzie do miasta, zabiega o ich uwolnienie i odwiedza rannego syna.

Motyw patriotyzmu

W dziele pojawia się motyw patriotyzmu. Julek porzuca naukę medycyny, gromadzi broń i angażuje się w walkę o wolność. Teresa akceptuje jego wybór, nosi żałobę i pomaga ukryć broń. Janek i Olek także chcą dołączyć do powstańców.

Motyw walki

W tekście obecny jest motyw walki narodowowyzwoleńczej. Wojsko zmierza ku lasom horeckim, gdzie dochodzi do bitwy. Julek ginie, a jego młodsi bracia, słysząc odgłosy starcia, strzelają do Kozaków i zostają pojmani.

Motyw śmierci

W utworze ważny jest motyw śmierci. Mąż Teresy umiera wskutek przeziębienia, którego nabawił się na polowaniu, a później bohaterka otrzymuje wiadomość o śmierci Julka. Śmierć syna ukazuje cenę płaconą przez rodzinę za walkę o ojczyznę.

Motyw dojrzewania

W dziele występuje motyw dojrzewania. Janek i Olek marzą o bohaterstwie, odnajdują ukrytą broń i potajemnie opuszczają dom. Dopiero w drodze myślą o cierpieniu matki, która mogłaby stracić trzech synów.

Motyw kary

W tekście pojawia się motyw kary wymierzonej przez zaborczą władzę. Janek i Olek są traktowani jak przestępcy mimo młodego wieku i wstawiennictwa Teleżuka. Zostają skazani na zesłanie do Permu, a ich los zależy od rosyjskich urzędników.

Motyw zdrady

W utworze obecny jest motyw zdrady wartości rodzinnych i narodowych. Inka lekceważy żałobę narodową, fascynuje się rosyjskim otoczeniem i spotyka się z kniaziem. Ostatecznie ucieka z Borysem, pozostawiając matkę w rozpaczy.

Motyw cierpienia

W tekście wykorzystano motyw cierpienia matki. Teresa traci męża i Julka, drży o rannych oraz uwięzionych synów, a potem odkrywa ucieczkę córki. Kolejne nieszczęścia pokazują jej bezradność wobec wojny i decyzji dzieci.

Motyw lojalności

W utworze pojawia się motyw lojalności i wdzięczności. Teleżuk pamięta pomoc udzieloną jego rodzinie podczas zarazy, dlatego obiecuje Teresie wierność. Odnajduje chłopców w lesie, broni ich przed Kozakami i wspiera matkę.

Motyw rodziny

W dziele obecny jest motyw rodziny poddanej ciężkiej próbie. Patriotyczne wybory synów, represje oraz decyzja Inki prowadzą do rozpadu domu. Teresa chce chronić dzieci, lecz nie potrafi ocalić ich przed śmiercią, zesłaniem i odejściem.


Przeczytaj także: Hekuba – bohaterowie

Aktualizacja: 2026-08-04 22:16:42.

Staramy się by nasze opracowania były wolne od błędów, te jednak się zdarzają. Jeśli widzisz błąd w tekście, zgłoś go nam wraz z linkiem lub wyślij maila: [email protected]. Bardzo dziękujemy.