„Hekuba” to nowela Elizy Orzeszkowej, jednej z najważniejszych pisarek polskiego pozytywizmu, zamieszczona w tomie „Gloria victis” z 1910 roku, poświęconym pamięci powstania styczniowego i ofiar walk o wolność. Tytuł utworu nawiązuje do mitologicznej Hekuby, królowej Troi i symbolu matki dotkniętej cierpieniem po utracie dzieci. Główną bohaterką noweli jest pani Teresa, wdowa prowadząca folwark i samotnie wychowująca sześcioro dzieci. Jej najstarszy syn, Julek, porzuca naukę i przyłącza się do zrywu narodowego, a młodsi chłopcy, Janek i Olek, również próbują wziąć udział w walce. Los rodziny staje się tragiczny: Julek ginie, Janek i Olek zostają schwytani i skazani na zesłanie do Permu, a córka Inka ucieka z kniaziem Borysem. „Hekuba” ukazuje patriotyczne uniesienie, ofiarę ponoszoną przez rodziny powstańców oraz dramat matki, która traci kolejne dzieci na rzecz historii, wojny i politycznej przemocy. Nowela wpisuje się w późną twórczość Orzeszkowej jako utwór o pamięci, cierpieniu i moralnym zwycięstwie pokonanych.