Bruno Jasieński

Biografia

Na świat przyszedł jako Wiktor Zysman 17 lipca 1901 roku w Klimontowie. Pracę literacką rozpoczął już w szkole gimnazjalnej, kiedy to piastował funkcję redaktora naczelnego szkolnej gazetki „Drugak”. Kolejnym etapem było nie tylko redagowanie, ale i wydawanie czasopisma „Sztubak”. Już wtedy próbował swych sił jako poeta, a także tłumaczył niemieckie i rosyjskie utwory poetyckie. Podczas pierwszej wojny światowej jego ojciec został wezwany na służbę wojskową, toteż matka wraz z dziećmi przeniosła się do Rosji, dzięki czemu przyszły literat zafascynował się dziełami rosyjskich klasyków awangardy – Władimira Majakowskiego czy Wielimira Chlebnikowa. Po powrocie na tereny polskie zdecydował się na studia filozoficzne na krakowskim Uniwersytecie Jagiellońskim. Wtedy też wraz z tworzącymi już futurystami – Tytusem Czyżewskim i Stanisławem Młodożeńcem – powołał poetycki Niezalegalizowany Klub Futurystów Pod Katarynką, zwany Katarynka, w ramach którego organizowali wieczorki literackie. Debiutanckie utwory publikował od 1920 roku w czasopiśmie „Formiści” pod prawdziwym nazwiskiem, jednak w kolejnych wydaniach widniał już Bruno Jasieński. W 1921 roku opublikował słynne pismo „Jednodńuwka futurystuw mańifesty futuryzmu polskiego wydańe nadzwyczajne na całą Żeczpospolitą Polską”. Wspólnie z Anatolem Sternem napisał również manifest futurystów, czyli „Nuż w bżuhu. 2 jednodńuwka futurystuw. Wydanie nadzwyczajne”. Wydał tomiki poetyckie: But w butonierce (1921) oraz Ziemia na lewo (1924). Współpracował z wieloma czasopismami: „Zwrotnica”, Nowa Kultura” „Trybuna Robotnicza”, a także podczas paryskiej emigracji – „Kurier Lwowski”, „Gazeta Poranna”. Wydalony z Paryża powodu skandalu wywołanego powieścią Palę Paryż, trafił do ZSRR, gdzie całkowicie odciął się od Polonii, przyjął obywatelstwo sowieckie i działał propagandowo. Początkowo sądzono, że zginął w łagrze, zesłany na Syberię, jednak w latach dziewięćdziesiątych ubiegłego wieku ustalono ostatecznie, że skazano go na śmierć i rozstrzelano w Kommunarce pod Moskwą 17 września 1938 roku.