„Obrona Sokratesa” to jeden z dialogów autorstwa Platona, ucznia filozofa pojawiającego się w tytule dzieła. Stanowi ono też zapis mowy, jaką Sokrates wygłosił przed sądem, by obronić się przed postawionymi mu zarzutami. Niestety nie udało mu się obronić przed oskarżeniami, zatem został skazany na śmierć. Dzieło Platona pozwala jednak zapoznać się z najważniejszymi argumentami, jakie Sokrates wykorzystał w swoich mowach.
Spis treści
Sokrates nie uznawał się za najmądrzejszego filozofa. Jednak tak określiła go niegdyś wyrocznia delficka, zatem Sokrates nieustannie zdumiewał się tym i podważał to stwierdzenie, szukając równocześnie prawdy. To właśnie doprowadziło go do rozmowy z politykami, rzemieślnikami i poetami, gdyż szukał u nich większej mądrości. Nie odnalazł jej, za to wzbudził niechęć swoich rozmówców.
Sokrates trafnie zauważył, że postawione mu oskarżenia były wewnętrznie sprzeczne i brakowało im logiki. Uznano bowiem, że on sam jeden demoralizuje młodzież ateńską. Ponadto postawiono mu równocześnie zarzut ateizmu i nadmiernego mówienia o duchowości, a także uznawania istnienia niewłaściwych duchów, takich, których państwo nie akceptowało.
Sokrates nie działał z prywatnych pobudek. Jego dociekania i poszukiwania mądrości, a także nauki, jakie głosił, zawsze miały na celu dobro ogółu, społeczny interes, zmianę ludzkiego nastawienia na rozwój i poszukiwanie prawdy. Nie robił tego w celu wywyższania się, lecz dla innych.
Sokrates nie demoralizował młodzieży, ale uczył ją krytycznego myślenia. Z tego powodu starsi obywatele Aten nie przepadali za nim i jego naukami, gdyż oznaczało to, że młodzież może samodzielnie dojść do własnych wniosków, często wymierzonych w starszych, którzy uważali się za autorytet.
Sokrates w swojej mowie zaznacza także, że nigdy nie działał dla celów majątkowych, nie pobierał opłat za swoje nauki, czynił to dla dobra innych.
Według Sokratesa powodem, dla którego znalazł się w sądzie, była ludzka zawiść i kłamstwa, jakie rozpowiadano na jego temat od lat. Uważał, że za późno zajął się przeciwdziałaniem im, przez co stało się to trudniejsze.
Aktualizacja: 2026-02-24 14:38:55.
Staramy się by nasze opracowania były wolne od błędów, te jednak się zdarzają. Jeśli widzisz błąd w tekście, zgłoś go nam wraz z linkiem lub wyślij maila: [email protected]. Bardzo dziękujemy.