„Obrona Sokratesa” to dialog autorstwa Platona. Utrwalił on w nim mowy Sokratesa, kiedy ten bronił się w trakcie procesu przed fałszywymi oskarżeniami. Jako jego uczeń Platon zadbał o to, by przemowy jego mistrza zostały utrwalone dla kolejnych pokoleń. Stanowią one nie tylko zapis obrony w sądzie, ale też cenne świadectwo tego, czym była filozofia Sokratesa.
Spis treści
To stwierdzenie stanowi podstawę filozofii, jaką kierował się Sokrates. Symbolizuje ono też jego postawę, czyli intelektualną pokorę i świadomość własnych braków czy niedostatków pod tym względem. Im więcej wiedzy zdobywa człowiek, tym bardziej zaczyna rozumieć, jak mało pojmuje. Takie właśnie podejście cechowało Sokratesa, co pokazał też w trakcie procesu. Ponieważ wątpił we własną mądrość, szukał jej u innych i wchodził z nimi w dyskusje. Nieszczęśliwie najczęściej ujawniały one braki rozmówców, którzy nie potrafili sobie z tym poradzić, zatem Sokrates trafił przed sąd.
Kolejną cechą filozofii Sokratesa było umiłowanie cnoty. Filozof uważał, że człowiek nie powinien żyć w celu gromadzenia majątku czy przywilejów, a jedynie dla swojego własnego, wewnętrznego rozwoju. Sam żył ubogo, nie pobierał pieniędzy za swoje nauki i to samo wpajał swoim synom. Sokrates uważał też, że lepiej umrzeć, niż splamić się hańbą poprzez odwrócenie się od swoich przekonań. Wolał pozostać wierny sobie i swoim poglądom, niż ocalić życie czy błagać o litość w sądzie.
W „Obronie Sokratesa” Platon uwiecznił także sposób, w jaki jego mistrz prowadził dyskusję. Wykorzystywał do tego metodę majeutyczną. Polegała ona na zadawaniu pytań i wspólnym docieraniu do wiedzy właśnie poprzez odpowiadanie na nie. Dzięki zbijaniu argumentów i udzielaniu sprzecznych odpowiedzi Sokrates wspólnie z rozmówcą docierał do nieuświadomionej wiedzy, jaka w nim drzemała. Tę metodę wykorzystał również w trakcie procesu sądowego, próbując dotrzeć do prawdy mówiącej, że on sam jest niewinny.
Sokrates nieustannie dążył do poszukiwania wiedzy na temat świata i siebie samego. Jest to widoczne także w jego obronie. Sokrates nie wchodził w dyskusje z poetami, politykami czy rzemieślnikami w celu ich pognębienia, ale po to, by kwestionować własną mądrość i szukać jej w innych osobach. To jednak nie podobało się osobom, które tej wiedzy nie poszukiwały, a za to trwały w przekonaniu o własnej nieomylności. To z kolei doprowadziło Sokratesa przed sąd, gdzie musiał się bronić przed kłamstwami.
Aktualizacja: 2026-02-24 12:29:52.
Staramy się by nasze opracowania były wolne od błędów, te jednak się zdarzają. Jeśli widzisz błąd w tekście, zgłoś go nam wraz z linkiem lub wyślij maila: [email protected]. Bardzo dziękujemy.