Biesy – bohaterowie

Autorka charakterystyk bohaterów: Marta Grandke.

„Biesy” to jedna z najważniejszych powieści w dorobku Fiodora Dostojewskiego. Przedstawia ona temat nihilizmu i zgnilizny moralnej obecnej w czasach carskiej Rosji. W dziele pojawia się wiele postaci, które obrazują różne postawy zaobserwowane przez pisarza.

Spis treści

Stiepan Trofimowicz Wierchowieński

To człowiek o szlachetnej naturze, który nieświadomie wspiera nihilizm swojego syna Piotra oraz swojego dawnego ucznia, Mikołaja Stawrogina. To niespełniony poeta i liberał, postać karykaturalna, która reprezentuje bierność i dekadencję inteligencji rosyjskiej. Nie udało mu się spełnić swoich życiowych ambicji, był nieszczęśliwie zakochany i bezradny wobec problemów społecznych, które dostrzegał. Sądził, że jego postępowe poglądy zmusiły go do ukrycia się na emeryturze, ale tak naprawdę rząd rosyjski w ogóle się nim nie interesował. Zamieszkał na prowincji w domu dawnej przyjaciółki, Barbary Pietrowny, do której żywił romantyczne uczucia. Niegdyś uczył jej jedynego syna.

Barbara Pietrowna Stawrogin

To zamożna właścicielka majątku ziemskiego i posiadłości, matka Mikołaja Stawrogina i przyjaciółka Stiepana Trofimowicza, któremu pomagała także pod względem finansowym. Stara się też dbać o reputację towarzysza jako wybitnego poety i wolnomyśliciela. Czuje dumę ze swojego patronatu nad artystycznymi wydarzeniami. Jest też bardzo przywiązana do jedynego syna i ma plany związane z jego małżeństwem. To kobieta wysoka i koścista o długiej, końskiej twarzy. To także osoba przedsiębiorcza i stanowcza, o silnym charakterze, wymaga wiele od innych i ma doskonałą pamięć. Czci niemal swego syna, nie podejrzewając wcale, co też kryje się w jego charakterze. Próbuje zatem ignorować swoje niepokoje, które się z tym wiążą.

Mikołaj Wsiewołodowicz Stawrogin

To główny bohater powieści, syn Barbary Pietrowny, ostatni potomek bogatego, ziemiańskiego rodu. Pozornie wydaje się idealnym dżentelmenem i towarzyszem spotkań, ale okazuje się ostatecznie zwyrodnialcem i osobą okrutną, która dopuściła się wielu zbrodni, między innymi gwałtu na czternastolatce. Bierze potem sobie za żonę Marię Lebiadkin, gdyż przypomina mu jego ofiarę. Wstąpił do wojska i za dokonania podczas powstania styczniowego w Polsce awansował do rangi oficera. Mikołaj ma być też nowym władcą po rewolucji, jak sugeruje mu Piotr Stiepanowicz, a także liderem przewrotu. Ostatecznie wyznaje wszystkie swoje winy i popełnia samobójstwo.

Piotr Stiepanowicz Wierchowieński

To syn Stiepana Trofimowicza, sprawca większości chaosu, który ogarnia miasto. Studiował w Petersburgu i widział sporo Europy. Nie jest urodziwy, a za to nerwowy i niezbyt dobrze wykształcony. Pragnie wzniecić rewolucję i ustanowić nowy ład, na czele którego widzi Mikołaja jako władcę absolutnego. Jest sprytny i wyrachowany, manipuluje innymi. W ten sposób udaje mu się realizować własne cele polityczne.

Aleksiej Niłycz Kiriłłow

To inżynier i filozof, który jest twórcą rozprawy o samobójcach. Mieszka w tym samym domu, co Szatow. Rozważa, czemu właściwie ludzie nie próbują sobie częściej odbierać życia. Pragnie wyzbyć się strachu przed śmiercią, by się wyzwolić.

Iwan Pawłowicz Szatow

To syn byłego kamerdynera Barbary Pietrowny. Barbara w dzieciństwie przygarnęła go wraz z jego siostrą Darią. Tajne stowarzyszenie decyduje, że musi on umrzeć. Zostaje zabity tuż po tym, jak jego żona rodzi dziecko Stawrogina.

Lizawieta „Liza” Nikołajewna Tuszyn

To piękna, młoda i bogata kobieta, córka przyjaciółki Barbary. Zakochana w Mikołaju, zostaje oskarżona o śmierć jego żony i zabita przez rozwścieczony tłum.

Daria „Dasza” Pawłowna

To siostra Szatowa i podopieczna Barbary Pietrowny, która chce ją zaręczyć ze Stiepanem.

Maria Timofiejewna Lebiadkin

To samotna i kulawa kobieta, potem żona Mikołaja, któremu przypomina zgwałconą przez niego dziewczynę. Uważana jest za chorą psychicznie. Ginie z powodu małżeństwa z Mikołajem. Żeni się on z nią w tajemnicy, zaskakując w ten sposób wszystkich.

Fiodor „Fedka” Katorżny

To włóczęga, który ma na sumieniu wiele zbrodni. Za pieniądze potrafi zabić drugiego człowieka, co wykorzystuje Stawrogin.


Przeczytaj także: Obraz rewolucji w Biesach

Aktualizacja: 2026-01-10 20:38:35.

Staramy się by nasze opracowania były wolne od błędów, te jednak się zdarzają. Jeśli widzisz błąd w tekście, zgłoś go nam wraz z linkiem lub wyślij maila: [email protected]. Bardzo dziękujemy.