Nie igra się z miłością – streszczenie
„Nie igra się z miłością” to dramat, którego autorem jest Alfred de Musset. Dzieło powstało w roku 1834. Jest ono opisywane jako dzieło ilustrujące popularne przysłowie.
Spis treści
Nie igra się z miłością – streszczenie krótkie
Perdykan wraca do rodzinnego zamku po ukończeniu nauki w Paryżu. Baron planuje ożenić go z kuzynką Kamillą, która opuszcza klasztor, by objąć spadek po matce. Spotkanie młodych przebiega chłodno, a Kamilla odrzuca jego zaloty i zapowiada powrót do klasztoru. Perdykan próbuje odzyskać jej przyjaźń, lecz bezskutecznie. Kamilla prowadzi z nim rozmowę o miłości i ostatecznie wyznaje uczucie, jednak pozostaje przy swojej decyzji. Po przeczytaniu jej listu Perdykan postanawia wzbudzić zazdrość i zaczyna zalecać się do Rozalki. Kamilla obserwuje jego zachowanie, a następnie konfrontuje go z Rozalką. Oboje przyznają sobie miłość dopiero w kaplicy, gdzie godzą się po serii nieporozumień. W tym samym czasie Rozalka, śledząca ich spotkanie, umiera. Kamilla oznajmia Perdykanowi jej śmierć i żegna się z nim.
Nie igra się z miłością – streszczenie szczegółowe
Akt pierwszy
Scena pierwsza
Chór zapowiada przybycie mistrza Blazjusza, nauczyciela Perdykana. Blazjusz informuje mieszkańców, że młody Perdykan, syn Barona, ukończył naukę w Paryżu, uzyskał tytuł doktora i wraca do rodzinnego zamku. Po rozmowie odjeżdża do zamku.
Następnie pojawia się pani Pluche, ochmistrzyni Kamilli. Oznajmia, że Kamilla, siostrzenica Barona, opuszcza klasztor i przybywa do zamku, aby przejąć należny jej majątek po matce. Wychwala jej pobożność i cnotę. Po krótkiej wymianie zdań z chórem odchodzi. Chór przewiduje, że dzień przyniesie niezwykłe wydarzenia.
Scena druga
W zamku Baron przedstawia księdzu Bridaine’owi mistrza Blazjusza i z dumą opowiada o sukcesach edukacyjnych Perdykana. Po odejściu Blazjusza ksiądz sugeruje, że nauczyciel jest pijany. Chwilę później przybywa pani Pluche, a Baron przedstawia ją Bridaine’owi. Ochmistrzyni wychwala Kamillę jako wzorową chrześcijankę.
Po jej wyjściu Baron wyjawia księdzu swój plan. Zamierza ożenić Perdykana z Kamillą. Cieszy się na ich spotkanie i liczy na szczęśliwe małżeństwo. Prosi także Bridaine’a, by podczas obiadu sprawdził wiedzę Perdykana.
Do sali wchodzą Perdykan i Kamilla. Baron zachęca ich do serdecznego powitania. Perdykan okazuje radość ze spotkania i zachwyca się urodą kuzynki, jednak Kamilla pozostaje zdystansowana. Odmawia pocałunku i odpowiada chłodno na jego słowa. Baron jest rozczarowany przebiegiem spotkania. Kamilla zatrzymuje się przy portrecie zakonnicy z rodziny, a Perdykan przygląda się kwiatowi. Na pytania o wiedzę botaniczną odpowiada z wahaniem.
Scena trzecia
Chór komentuje sytuację w zamku. Przewiduje rywalizację między Blazjuszem i Bridaine’em, którzy są do siebie podobni pod względem charakteru, słabości i zamiłowania do jedzenia oraz picia.
Po obiedzie Baron rozmawia z panią Pluche. Wyraża niepokój, ponieważ Perdykan i Kamilla nie okazują sobie bliskości. Młodzi pojawiają się razem. Perdykan wspomina wspólne dzieciństwo i proponuje spacer oraz przejażdżkę łódką. Kamilla odrzuca wszystkie propozycje, twierdząc, że nie interesują jej wspomnienia. Rozchodzą się w przeciwnych kierunkach.
Po ich odejściu Baron ponownie skarży się pani Pluche na brak porozumienia między młodymi. Ochmistrzyni broni zachowania Kamilli, uznając wspólne przejażdżki z młodym mężczyzną za niestosowne. Rozgniewany Baron kończy rozmowę i odchodzi.
Scena czwarta
Perdykan spotyka się z mieszkańcami wsi. Wspomina dzieciństwo i dziękuje im za dawne przywiązanie. Rozmawia z nimi o zmianach, jakie zaszły podczas jego nieobecności. Następnie zachwyca się rodzinną okolicą i rozmyśla nad powrotem do miejsc z dzieciństwa.
Zauważa Rozalkę, mleczną siostrę Kamilli. Wita ją serdecznie, pyta o zamążpójście i żartobliwie zapowiada znalezienie jej męża. Dowiedziawszy się, że jeszcze nie widziała Kamilli, zaprasza ją na wieczerzę do zamku.
Scena piąta
W zamku Blazjusz skarży się Baronowi na księdza Bridaine’a, zarzucając mu pijaństwo i nieobyczajne zachowanie po obiedzie. Baron zaczyna podejrzewać, że Blazjusz sam jest nietrzeźwy.
Po chwili pojawia się Bridaine i oskarża Perdykana o niewłaściwe zachowanie, czyli spacerowanie z wieśniaczką oraz zabawianie się z dziećmi nad sadzawką. Baron nie chce początkowo wierzyć tym relacjom, lecz kolejne doniesienia wprawiają go w coraz większe zakłopotanie. Ostatecznie uznaje, że wszystko układa się nie po jego myśli. Bridaine wydaje mu się pijany, Blazjusz pachnie winem, a Perdykan, zamiast zajmować się Kamillą, spędza czas z wiejską młodzieżą.
Akt drugi
Scena pierwsza
Blazjusz informuje Perdykana, że Baron martwi się niepowodzeniem planów małżeńskich między nim a Kamillą. Perdykan odpowiada, że chętnie poślubiłby kuzynkę, i poleca przekazać to ojcu.
Po odejściu Blazjusza pojawia się Kamilla. Oznajmia Perdykanowi, że nie zamierza wychodzić za mąż i następnego dnia wraca do klasztoru. Perdykan przyjmuje jej decyzję spokojnie i proponuje, aby pozostali przyjaciółmi. Próbuje nakłonić ją do pozostania w zamku jeszcze kilka dni, lecz Kamilla odmawia. Nie wyjawia powodów swojego wyjazdu i stanowczo podtrzymuje decyzję. Perdykan żegna się z nią i odchodzi.
Kamilla rozmawia następnie z panią Pluche. Upewnia się, że przygotowania do wyjazdu są zakończone, i przekazuje ochmistrzyni liścik dla Perdykana. Pani Pluche jest zgorszona pomysłem przesłania wiadomości młodemu mężczyźnie, lecz Kamilla nakazuje jej wykonać polecenie.
Scena druga
W jadalni ksiądz Bridaine ubolewa nad utratą miejsca przy stole zajmowanego dotąd po prawicy Barona. Jest przekonany, że zaszczytne miejsce przypadnie Blazjuszowi. Wspomina poprzedni obiad, podczas którego preceptor jadł i pił bez umiaru. Rozżalony perspektywą gorszego miejsca przy stole postanawia wrócić na plebanię i opuszcza salę.
Scena trzecia
Perdykan spotyka się z Rozalką przed jej domem. Zaprasza ją na spacer i tłumaczy swoje serdeczne zachowanie braterskim uczuciem. Rozalka odpowiada, że inaczej odbiera jego pocałunki. Zauważa także jego smutek i pyta o planowane małżeństwo z Kamillą.
Perdykan mówi o chłodnym zachowaniu kuzynki i o tym, że nie odwzajemnia ona jego wspomnień z dzieciństwa. Rozmowa schodzi na inne tematy, a Perdykan wyraża zachwyt Rozalką. Całuje ją, po czym dziewczyna zwraca uwagę, że nie szanuje jej tak bardzo, jak twierdzi. Dostrzega łzy w jego oczach i pyta o ich przyczynę.
Scena czwarta
Blazjusz opowiada Baronowi o wydarzeniu, którego był świadkiem. Widział Kamillę i panią Pluche podczas gwałtownej sprzeczki. Kamilla miała nalegać, aby ochmistrzyni odnalazła pewnego mężczyznę i przekazała mu wiadomość. Pani Pluche sprzeciwiała się temu, trzymając w ręku złożony list.
Baron początkowo nie rozumie sytuacji, lecz Blazjusz sugeruje, że Kamilla prowadzi tajemną korespondencję. Obaj zastanawiają się, do kogo skierowany jest list. Gdy Blazjusz wspomina o mężczyźnie, który ma przebywać wśród wiejskich dziewcząt, Baron przypomina sobie odmowę Kamilli dotyczącą małżeństwa z Perdykanem. Zaniepokojony możliwością, że siostrzenica kocha kogoś innego, odchodzi z Blazjuszem.
Scena piąta
Perdykan przychodzi do leśnego źródła z bilecikiem od Kamilli, w którym została wyznaczona schadzka. Kamilla przybywa i prosi go o rozmowę. Wyjaśnia, że zamierza wstąpić do klasztoru na stałe i chce poznać jego opinię. W trakcie długiej rozmowy pyta Perdykana o jego doświadczenia miłosne, dawne kochanki oraz o trwałość ludzkich uczuć. Opowiada także o zakonnicy Luizie, która po zdradzie męża i kochanka zamknęła się w klasztorze, oraz o kobietach żyjących tam po rozczarowaniach i cierpieniach.
Kamilla wyznaje, że przez lata wyobrażała sobie Perdykana jako bohatera swoich marzeń i że go kochała. Jednocześnie wyraża przekonanie, że miłość prowadzi do bólu i rozczarowań. Perdykan sprzeciwia się poglądom wyniesionym przez nią z klasztoru. Oskarża zakonnice o zaszczepienie w niej lęku przed życiem i uczuciami oraz broni wartości miłości mimo cierpienia, jakie może przynieść.
Akt trzeci
Scena pierwsza
Baron oskarża Blazjusza o pijaństwo, kradzież butelek z kredensu oraz pomawianie Kamilli o skrywanie tajemnic. Wyrzuca go z zamku i zabrania mu pokazywać się na oczy.
Po odejściu Barona pojawia się Perdykan. Rozmyśla o Kamilli, analizuje jej zachowanie i własne uczucia. Waha się między przekonaniem, że jej nie kocha, a wspomnieniem rozmowy przy źródle. Ostatecznie postanawia udać się do wsi.
Scena druga
Bridaine i Blazjusz spotykają się przypadkiem na drodze. Obaj żałują wydarzeń, które doprowadziły ich do utraty łask Barona i odsunięcia od zamkowego stołu. Blazjusz wyznaje, że został ukarany za oskarżenie Kamilli o sekrety. Bridaine nie zamierza mu pomagać i odchodzi do zamku.
Pozostawszy sam, Blazjusz postanawia zdobyć list Kamilli, aby udowodnić swoje racje. Gdy spotyka panią Pluche niosącą list na pocztę, próbuje jej go odebrać. Dochodzi do szamotaniny, którą przerywa Perdykan. Odczytuje adres i dowiaduje się, że list jest przeznaczony dla siostry Luizy w klasztorze. Po odejściu pani Pluche i Blazjusza otwiera list. Kamilla pisze w nim, że Perdykan nie pogodzi się z jej utratą i że starała się zniechęcić go do siebie. Perdykan czuje się dotknięty tymi słowami i postanawia udowodnić Kamilli, że kocha inną kobietę. Wysyła do niej wiadomość z prośbą o spotkanie i zaprasza Rozalkę na spacer.
Scena trzecia
Kamilla otrzymuje list od Perdykana z zaproszeniem do źródełka. Udaje się tam i ukrywa za drzewem. Widzi przybywających Perdykana i Rozalkę.
Perdykan wyznaje Rozalce miłość, daje jej swój złoty łańcuszek i pokazuje odbicie ich obojga w wodzie. Następnie wrzuca do źródła pierścionek otrzymany niegdyś od Kamilli. Kamilla obserwuje wszystko z ukrycia. Perdykan mówi Rozalce o wspólnej przyszłości i proponuje jej małżeństwo.
Scena czwarta
Chór komentuje wydarzenia, wspominając odmowę Kamilli i zainteresowanie Perdykana Rozalką. Ostrzega przed niebezpieczeństwem, na jakie naraża się dziewczyna.
Pojawia się pani Pluche przygotowana do wyjazdu. Wkrótce przychodzi Kamilla. Ku zaskoczeniu wszystkich oznajmia, że nie wyjeżdża tego dnia do klasztoru. Odchodzi, a przerażona pani Pluche reaguje na jej gwałtowną zmianę decyzji.
Scena piąta
Bridaine informuje Barona, że Perdykan spotyka się z wiejską dziewczyną i obiecał jej małżeństwo. Dodaje, że podarował jej złoty łańcuszek. Baron jest wstrząśnięty wiadomością i odchodzi z Bridaine’em.
Scena szósta
Kamilla dowiaduje się od pani Pluche, że Perdykan przejął jej list. Domyśla się, że przeczytał jego treść, a scena przy źródle była odpowiedzią na przeczytaną korespondencję.
Zaprasza Rozalkę do swojego pokoju. Wypytuje ją o Perdykana i jego obietnice. Następnie ukrywa dziewczynę za kotarą. Kiedy przychodzi Perdykan, Kamilla prowadzi z nim rozmowę, podczas której zwraca mu pierścionek wyłowiony ze źródła. Oboje rozmawiają o uczuciach, szczerości i zmienności kobiet.
Kamilla odsuwa kotarę, ukazując omdlałą Rozalkę, która słyszała wyznanie Perdykana, że kocha Kamillę. Oskarża go o wykorzystanie dziewczyny do zemsty i nakazuje mu ją poślubić. Perdykan zgadza się. Kamilla odchodzi, a Perdykan pozostaje przy swoim postanowieniu.
Scena siódma
Baron skarży się Kamilli na to, że Perdykan nosi się z zamiarem poślubienia Rozalki. Kamilla próbuje nakłonić wuja do rozmowy z synem. Baron odchodzi pogrążony w rozpaczy.
Perdykan oświadcza Kamilli, że rzeczywiście zamierza poślubić Rozalkę. Rozalka przychodzi i błaga Perdykana, by pozwolił jej zwrócić naszyjnik, ponieważ mieszkańcy wsi szydzą z niej i nie wierzą w jego uczucia. Kamilla oddaje jej własny naszyjnik. Perdykan zabiera Rozalkę ze sobą.
Scena ósma
W kaplicy Kamilla modli się, wyznając, że nie potrafi już zachować dawnych postanowień. Pojawia się Perdykan. Oboje przyznają, że się kochają i że ich wzajemne urazy oraz duma oddaliły ich od siebie. Wyznają sobie miłość i obejmują się. Nagle rozlega się krzyk. Kamilla i Perdykan domyślają się, że to Rozalka. Kamilla biegnie jej na pomoc, a Perdykan zostaje sam, modląc się do Boga, aby dziewczyna nie umarła. Po chwili Kamilla wraca i oznajmia Perdykanowi, że Rozalka nie żyje. Następnie żegna się z nim.
Aktualizacja: 2026-06-26 13:42:24.
Staramy się by nasze opracowania były wolne od błędów, te jednak się zdarzają. Jeśli widzisz błąd w tekście, zgłoś go nam wraz z linkiem lub wyślij maila: [email protected]. Bardzo dziękujemy.