„Tango” to jedno z najważniejszych dzieł autorstwa Sławomira Mrożka. Ukazuje on rodzinę, w której zapanowała kompletna anarchia i swoboda, nikt nie przestrzega tradycji czy obyczajów. Z tego powodu główny bohater, Artur, nie ma się przeciwko czemu buntować, zatem zwraca się w stronę dawnego, konserwatywnego porządku, co ostatecznie prowadzi do tragedii.
„Tango” Mrożka jest często opisywane jako dramat rodzinny. Autor sięgnął po motywy i zabiegi znane między innymi z rodzinnej komedii mieszczańskiej. To zatem zobrazowanie losów trzypokoleniowej rodziny, która razem mieszka. Mrożek zdecydował się jednak zupełnie odwrócić tu wszelkie role, a z tego powodu Artur, przedstawiciel najmłodszego pokolenia, stracił powód do buntu przeciwko starszym członkom rodziny, co jest zaburzeniem naturalnego porządku świata. Stomil i Eleonora, jego rodzice, w swych młodych czasach buntowali się tak bardzo, że nie zostało już nic, co by zbulwersowało czy podburzało. Artur nikogo niczym nie urazi czy nie zdenerwuje, bo praktycznie wszystko jest już mu dozwolone.
Wszystko to sprawia zaś, że tradycyjne relacje między członkami tej rodziny są zdeformowane i zaburzone – nie okazują oni sobie zainteresowania, troski czy nawet zwykłej życzliwości, każdy skupia się na sobie. Nawet matka chłodno traktuje swojego syna, jest rozczarowana tym, że nie spełnił jej oczekiwań dotyczących zostania poetą, nie okazuje mu ona zatem matczynego ciepła, nie przejmuje się jego śmiercią.
Zaburzone są też relacje między rodzicami Artura. Eleonora ma kochanka, Edka, o którym wie Stomil. Ten jednak nie okazuje żonie zazdrości, chociaż faktycznie tak się czuje, ona zaś tkwi w relacji z kochankiem po to, by mąż okazał jej zainteresowanie, jakoś zareagował i zwrócił na nią uwagę. Brak tu szczerości i komunikacji, małżonkowie nie spotykają się ze sobą w tej kwestii.
Przedstawiona w „Tangu” rodzina to rodzina odarta ze swoich tradycyjnych, oczekiwanych cech, przykładowo takich jak troska o drugą osobę czy jej uczucia. Jedynie Artur okazuje jakieś emocje, próbuje przekonać Alę do małżeństwa, ale ostatecznie wypada to dziwnie i krępująco, nikt się też specjalnie tym nie przejmuje. Ala jest przyzwyczajona do swobody, zatem Artur nie pasuje do jej sposobu bycia. Członkowie rodziny nie wspierają się wzajemnie, każdy jest tu pozostawiony sam ze swoimi uczuciami i troskami. Nie widać tu zatem miłości w tradycyjnie pojmowany sposób, jaki powinien objawiać się w rodzinnych relacjach.
Wszystko to sprawia, że Artur wobec rodziców czuje głównie żal, a także gniew, próbuje ich sprowokować na różne sposoby do działania, do zaangażowania się w cokolwiek, by zaczęli na niego reagować. Jego działania są coraz bardziej rozpaczliwą próbą zwrócenia na siebie uwagi przez porzucone dziecko. Zostaje jednak zignorowany do tego stopnia, że posuwa się wręcz do gróźb, próbując zdobyć w domu władzę dzięki przemocy, ponieważ nie widzi żadnych innych rozwiązań, które mogłyby zadziałać. Warto zwrócić uwagę na zdziecinniałą postać babci, która próbuje zachowywać się jak nastolatka, jakby chciała nadrobić straconą młodość. Daleko jej do autorytetu i szacunku, jakie zazwyczaj wiążą się z najstarszymi członkami rodziny.
Mrożek pokazuje zatem, że niekontrolowana, nieograniczona wolność i swoboda w praktyce prowadzi po prostu do tragedii, jaka ostatecznie dotyka opisaną przez niego rodzinę. Artur zostaje bowiem zabity przez Edka, który został sprowadzony do domu przez Eleonorę. To zatem obraz całkowitego rozpadu stosunków rodzinnych.
Aktualizacja: 2026-04-09 16:23:18.
Staramy się by nasze opracowania były wolne od błędów, te jednak się zdarzają. Jeśli widzisz błąd w tekście, zgłoś go nam wraz z linkiem lub wyślij maila: [email protected]. Bardzo dziękujemy.