„Król Lear” to tragedia autorstwa Williama Szekspira, która najprawdopodobniej powstała około roku 1605. Opiera się ona na dawnych mitach i legendach dotyczących władcy Brytanii, dzięki czemu powstała postać tytułowego króla Leara. Władca ten postanowił podzielić królestwo i przekazać je w ręce córek, co doprowadziło do wielu tragedii. Dzieło to opowiada o władzy, ludzkiej dumie i ambicji, a także o tym, do czego potrafią one ostatecznie doprowadzić. Pokazuje ono też, do czego są zdolni ludzie owładnięci nadmierną pychą, a także marzeniami o wielkości, które chcą spełnić za wszelką cenę.
Spis treści
Król Lear chce zrezygnować z władzy, zatem próbuje podzielić swoje królestwo. Ma on trzy córki, więc uzależnia wielkość ich części od tego, jak doskonale wyrażą swoje oddanie wobec niego. Dwie starsze córki, Goneril i Regana, prześcigają się w deklaracjach uwielbienia ojca, które są fałszywe. Jedynie najmłodsza Kordelia twierdzi szczerze, że kocha ojca dokładnie tak, jak powinna. Rozgniewany Lear wydziedzicza ją i skazuje również na wygnanie wiernego Kenta, który próbował jej bronić. Władzę przekazuje Goneril i Reganie, zachowując jedynie tytuł królewski i prawo do orszaku stu rycerzy. Kordelia wychodzi za mąż za króla Francji, który docenia jej szczerość, mimo iż ojciec pozbawił dziewczynę posagu.
Wkrótce po dokonaniu podziału władzy starsze córki zaczynają okazywać ojcu wrogość. Goneril ogranicza jego pozycję na dworze i wpływy oraz domaga się zmniejszenia liczby rycerzy. Lear, upokorzony, opuszcza jej dom i udaje się do Regany, licząc na lepsze traktowanie z jej strony. Tymczasem na dworze hrabiego Glostera jego nieślubny syn Edmund knuje intrygę przeciwko prawowitemu bratu Edgarowi, fałszując list i doprowadzając do tego, że ojciec uznaje Edgara za zdrajcę. Edgar musi uciekać i ukrywa się, udając obłąkanego żebraka.
Z czasem Regana okazuje się równie bezwzględna jak Goneril. Obie siostry jednoczą się przeciwko Learowi, żądając, by zrezygnował ze swego orszaku. Król, zdradzony i opuszczony, zostaje wypędzony w sam środek burzy. Jego umysł stopniowo pogrąża się w szaleństwie. Towarzyszą mu Kent i Błazen, a później także Edgar w przebraniu. Gloster, litując się nad losem króla, potajemnie próbuje mu pomóc, za co zostaje zdradzony przez Edmunda. Książę Kornwalii oślepia Glostera i wypędza go z zamku.
Okaleczony i ślepy Gloster wędruje ku Dover, prowadzony nieświadomie przez Edgara. Chce popełnić samobójstwo, lecz syn ratuje go podstępem. Tymczasem Kordelia przybywa z wojskami francuskimi, aby ocalić ojca. Lear zostaje odnaleziony i częściowo odzyskuje świadomość. Dochodzi do bitwy, w której wojska francuskie przegrywają, a Lear i Kordelia trafiają do niewoli. Edmund wydaje potajemnie rozkaz ich zabicia.
Prawda o zdradzie Edmunda i Goneril wychodzi na jaw. Edgar w pojedynku śmiertelnie rani Edmunda. Goneril popełnia samobójstwo, wcześniej trując Reganę. Mimo prób ratunku Kordelia zostaje zamordowana w więzieniu. Lear umiera z rozpaczy, trzymając w ramionach ciało córki. Władzę przejmuje Edgar, który pozostaje sam z ciężarem tragedii i odpowiedzialnością za dalsze losy królestwa.
Bohaterowie gromadzą się w sali pałacowej króla Leara. Kent i Gloster dyskutują o nadchodzącym rozdzieleniu królestwa. Ma ono trafić do mężów córek Leara, czyli księcia Albany oraz księcia Kornwalii. W trakcie rozmowy Gloster przyprowadza swojego nieślubnego syna Edmunda i poznaje go z Kentem.
Do sali wchodzi król Lear w towarzystwie córek, czyli Goneril, Regany i Kordelii. Towarzyszą im ich przyszli małżonkowie oraz liczny orszak. Lear zapowiada, że zamierza podzielić swoje państwo pomiędzy córki. Decyzję podejmie na podstawie tego, która z nich najpiękniej i najpełniej okaże swoją miłość do ojca.
Goneril i Regana rozpływają się w przesadnych i przymilnych deklaracjach oddania, prześcigają się też wzajemnie w zapewnieniach o bezgranicznej czci. Kordelia, najmłodsza i najbardziej uczciwa, mówi jedynie, że miłuje ojca dokładnie tak, jak należy, ani ponad miarę, ani za mało. Rozwścieczony Lear odbiera jej posag i wydziedzicza ją, mimo sprzeciwu wiernego Kenta. Mężczyzna próbuje bronić Kordelii, lecz wściekły król postanawia go wygnać. Książę Albany dostaje połowę królestwa i ma zostać mężem Goneril, natomiast drugą częścią państwa mają zarządzać Regana i książę Kornwalii.
Król Francji oraz książę Burgundii przebywają wówczas na dworze, ponieważ zabiegają o rękę Kordelii. Ten drugi wycofuje się, gdy dowiaduje się, że księżniczka została pozbawiona posagu. Król Francji natomiast nie zwraca na to uwagi i zostaje jej mężem. Podoba mu się bowiem prawość i uczciwość Kordelii. Władza trafia do Goneril i Regany, a Lear zatrzymuje dla siebie jedynie tytuł królewski oraz prawo do drużyny składającej się ze stu rycerzy.
Po odejściu króla starsze córki pozostają same i w rozmowie ujawniają swoje prawdziwe oblicza, skrywające pogardę wobec ojca. Zaczynają planować, w jaki sposób ograniczyć jego znaczenie na dworze.
Wydarzenia rozgrywają się w komnacie w zamku Glostera. Edmund to nieślubny syn hrabiego. Uważa on, że powinien zdobyć majątek i pozycję, które należą się prawowitemu synowi, Edgarowi. Chce to osiągnąć poprzez skonfliktowanie brata z ojcem. Podrabia zatem list, z którego wynika, że Edgar zamierza zdobyć ojcowskie dobra. Pokazuje go Glosterowi, który w gniewie nie kwestionuje zamiarów Edgara.
Edmund wmawia ojcu, że jest zatroskany sytuacją. Pozornie namawia go, by ten unikał impulsywnych decyzji. Mężczyzna proponuje jeszcze, by zaaranżować sytuację, w której Gloster mógłby podsłuchać rozmowę synów i sam przekonać się o prawdziwych intencjach Edgara. Gloster snuje rozważania o wpływie niedawnych zaćmień słońca i księżyca na relacje międzyludzkie. Tłumaczy nimi rozpad więzi rodzinnych, w tym wydziedziczenie Kordelii przez króla Leara.
Gloster wychodzi, a Edmund cynicznie drwi z ludzkiej wiary w los i przeznaczenie oraz kontynuuje planowanie spisku. Następnie spotyka Edgara, ostrzega go przed gniewem ojca i radzi mu zachować ostrożność. Proponuje również, że umożliwi mu podsłuchanie rozmowy z Glosterem, po czym sugeruje mu ukrycie się. Edgar nie orientuje się w podstępie, a Edmund z satysfakcją stwierdza, że jego plan zaczyna przynosić rezultaty.
Dalsze wydarzenia mają miejsce w pałacu księcia Albany. Goneril narzeka marszałkowi Oswaldowi na zachowanie ojca. Twierdzi, że Lear wprowadza zamęt i napiętą atmosferę, przejmując się różnymi błahostkami, podczas gdy jego rycerze hałasują i są wyjątkowo uciążliwi. Kobieta uważa, że król nie dostrzega problemu w ich zachowaniu.
Goneril rozkazuje zatem Oswaldowi, by odnosił się do Leara chłodno i z lekceważeniem. Ma to dać Learowi do zrozumienia, że jego obecność jest męcząca i niepożądana. Jeśli król zapyta o nią, sługa ma powiedzieć, że jest chora, a w razie dalszych pytań odesłać go do Regany, z którą Goneril w pełni się zgadza.
Bohaterowie wciąż przebywają w pałacu księcia Albany. Lear właśnie tam się pojawia. Nadchodzi również przebrany Kent, który prosi króla o przyjęcie na służbę. Lear zgadza się, ponieważ nie rozpoznaje w nim wiernego doradcy, którego wcześniej wygnał. Zjawia się także Błazen, który wykorzystuje żarty i kpinę, by zwrócić uwagę królowi na nierozsądne podzielenie królestwa.
Lear powoli zaczyna odczuwać chłód i wrogość otoczenia. Goneril teraz już otwarcie wyraża niezadowolenie z zachowania rycerzy i żąda ograniczenia ich liczby. Oskarża ojca o to, że stracił kontrolę nad własnym dworem. Oburzony tym zarzutem Lear przeklina córkę i postanawia udać się do Regany, licząc na jej życzliwość. W gniewie opuszcza pałac Goneril, a jego rozpacz i wściekłość narastają.
Nagle zjawia się książę Albany, który z zaskoczeniem obserwuje całe zajście. Choć nie zgadza się z postępowaniem żony, nie próbuje się jej otwarcie sprzeciwić. Oswald wyrusza z listem Goneril do Regany, w którym opisane zostaje rzekomo tragiczne zachowanie ojca, którego nie powinno się akceptować. Albany postanawia nie reagować, a jedynie oczekiwać na rozwój wydarzeń.
Tym razem bohaterowie spotykają się na dziedzińcu pałacu. Lear wysyła Kenta do Regany, aby zapowiedział córce nadejście jego przyjazdu. Król zaczyna odczuwać niepokój i wewnętrzne rozdarcie. Błazen stara się uspokoić emocje targające Learem żartami, które jednocześnie obnażają prawdę o jego błędnej decyzji. Lear zaczyna już się domyślać, że podzielenie królestwa nie może się dobrze skończyć, ale ma nadzieję, że z pomocą Regany odzyska część władzy ofiarowanej wcześniej Goneril.
Bohaterowie spotykają się na dziedzińcu zamku hrabiego Glostera. Edmund informuje swojego przyrodniego brata, Edgara, że ojciec wściekł się na niego i że ktoś zdradził jego rzekome plany spiskowe. Ostrzega Edgara, że znalazł się w niebezpieczeństwie, i namawia, by natychmiast uciekł oraz ukrył się przed pościgiem.
Mężczyźni słyszą zbliżające się kroki Glostera, zatem Edmund proponuje upozorowanie pojedynku. Prosi Edgara, by ugodził go mieczem, aby wszystko wyglądało wiarygodnie, po czym nakazuje mu ratować się ucieczką. Edgar, zdezorientowany, zgadza się na ten plan i odchodzi.
Pojawia się Gloster i widzi rannego Edmunda, który odgrywa przed nim scenę napaści. Utwierdzony w przekonaniu o zdradzie Edgara ojciec wpada w gniew i ogłasza syna wrogiem rodu. Rozkazuje schwytać go za wszelką cenę, żywego lub martwego.
Na dziedzińcu zjawia się książę Kornwalii oraz jego żona, Regana. Słysząc opowieść o rzekomej zdradzie Edgara, współczują Edmundowi i zapewniają, że poinformują o wszystkim króla. Książę Kornwalii zapowiada, że wynagrodzi Edmunda. Zamierza bowiem przyjąć go na swój dwór.
W zamku Glostera Kent spotyka Oswalda i rozpoznaje w nim osobę, która wcześniej okazała królowi Learowi pogardę. Dochodzi do gwałtownej wymiany obelg. Kent jawnie okazuje niechęć wobec sługi Goneril. Dochodzi do bójki między mężczyznami.
Starcie zostaje przerwane przez przybycie księcia Kornwalii, Regany oraz Glostera. Kent zostaje pojmany i oskarżony o napaść. Książę Kornwalii, nie zważając na protesty, rozkazuje związać go i zakuć w dyby. Regana zgadza się z surową decyzją męża.
Gloster próbuje wstawić się za Kentem, przypominając o jego zasługach, lecz nie udaje mu się nic zdziałać. Uwięziony Kent, pozostawiony samemu sobie, marzy o tym, by móc przeczytać list od Kordelii, która zna jego prawdziwą tożsamość i plan działania.
Edgar, ogłoszony zdrajcą i ścigany z tego powodu w całym kraju, postanawia się ukrywać. Zastanawia się, jak uniknąć rozpoznania. Ostatecznie przybiera postać żebraka, który stracił zdrowe zmysły. Brudzi w tym celu twarz błotem, niszczy swoje ubrania i udaje szaleńca, który majaczy bez sensu. Planuje błąkać się po lasach i pustkowiach, żyjąc jak wyrzutek, by uchronić się przed pościgiem i zemstą ojca.
Król Lear zjawia się w progach młodszej córki, u której spodziewa się wsparcia i gościny, jednak widzi tylko zamknięte bramy. Po chwili pojawia się Gloster i stara się wyjaśnić, że książę i księżna nie przyjmują teraz gości. Rozgniewany król domaga się natychmiastowego wpuszczenia go do pałacu.
Lear dostrzega uwięzionego Kenta i wścieka się na sposób, w jaki potraktowano jego wiernego poddanego. Uważa to za osobistą zniewagę. Wreszcie nadchodzą Regana i książę Kornwalii, jednak ich zachowanie wobec króla jest chłodne i pełne dystansu.
Regana odmawia wysłuchania skarg Leara i nalega, by wrócił do Goneril oraz pogodził się z nią. Król, coraz bardziej rozzłoszczony, wspomina o upokorzeniach, jakich doznał ze strony starszej córki, lecz Regana nie wspiera ojca. Zamiast tego żąda, by podporządkował się swoim córkom.
Na dziedziniec przybywa Goneril. Siostry razem zwracają się przeciwko ojcu i stawiają mu warunek, że jeśli chce pozostać pod ich opieką, musi zrezygnować z orszaku. Lear nie potrafi uwierzyć w ich niewdzięczność, więc początkowo protestuje, lecz ostatecznie w gniewie i rozpaczy przeklina obie córki.
Król decyduje się wyjechać z zamku, chociaż nadchodzi gwałtowna burza. Zdenerwowany Gloster myśli o tym, jak wesprzeć władcę, i jest oburzony postępowaniem jego córek, lecz nie ma odwagi sprzeciwić się im. Książę Kornwalii rozkazuje zamknąć bramy zamku, gdyż nie przejmuje się losem teścia błąkającego się wśród burzy.
Akcja przenosi się na pole podczas nawałnicy. Kent trafia na jednego z poddanych króla Leara. Ten przekazuje mu informację, że monarcha błąka się na pustkowiach wśród wichru i ulewnego deszczu, ogarnięty żalem oraz gniewem. Kent informuje służącego o narastającym konflikcie pomiędzy władcami Albany i Kornwalii. Mówi również o obecności francuskich szpiegów działających w ukryciu.
Kent następnie wysyła dworzanina do Dover, aby przekazał tam wiadomości o sytuacji w królestwie. Poleca mu także, by w razie spotkania Kordelii wręczył jej pierścień jako znak rozpoznawczy. Po tych słowach Kent rusza na poszukiwanie Leara.
Wygnany Lear samotnie wędruje przez dzikie pustkowia, a wokół szaleje burza. Monarcha w uniesieniu zwraca się do żywiołów, jakby pragnął, aby natura towarzyszyła mu w cierpieniu. Towarzyszy mu Błazen, który próbuje pocieszać króla, jednocześnie mówiąc o ludzkiej dumie, kruchości władzy i bezradności człowieka wobec świata.
Umysł Leara zaczyna coraz bardziej oddalać się od rzeczywistości, a jego królewska duma stopniowo przeradza się w obłęd. Po chwili na scenę wchodzi Kent, który namawia króla, by schronił się przed burzą w pobliskiej chacie. Lear w końcu przystaje na to i znika w towarzystwie Błazna.
W komnacie zamku Glostera hrabia rozmawia z Edmundem i niepokoi się losem Leara, który został wypędzony przez własne córki w sam środek nocy i burzy. Gloster przyznaje, że otrzymał zakaz udzielania królowi schronienia. Wyjawia jednak Edmundowi, że zamierza potajemnie pomóc władcy, narażając się tym samym na niebezpieczeństwo. Informuje również syna, że otrzymał list i wie o tym, iż wojska francuskie gromadzą się, by przyjść monarsze z pomocą. Prosi Edmunda, by nikomu o tym nie wspominał. Po odejściu ojca Edmund postanawia przekazać te informacje księciu Kornwalii.
Kent zabiera Leara do nędznej chaty, która ma im dać schronienie przed burzą. Wewnątrz spotykają obłąkanego żebraka, którym jest Edgar, ukrywający się przed pościgiem. Król, pogrążony w szaleństwie, dostrzega w nim ofiarę tej samej niesprawiedliwości. Widok nędzarza głęboko go porusza. Lear odrzuca resztki królewskiej godności i rozbiera się, jakby chciał stanąć nagi wobec swojego cierpienia i istoty tego, czym jest ludzka nędza.
W chacie zjawia się Gloster, który przyszedł szukać monarchy mimo wyraźnego zakazu. Błaga Leara, aby wraz z towarzyszami udał się z nim do zamku, gdzie przygotowano dla niego bezpieczne schronienie. Przyznaje również, że Kent miał rację co do fałszu i niewdzięczności królewskich córek.
Edmund spotyka się z księciem Kornwalii w pałacowej komnacie i oskarża swojego ojca o zdradę stanu. Twierdzi, że Gloster potajemnie sprzyja Francji i utrzymuje kontakt z jej przedstawicielami. Całą sprawę rzekomo potwierdza odkryty list. Książę Kornwalii wierzy w te oskarżenia i rozkazuje pojmać starego hrabiego, gdy tylko ten wróci do zamku.
Edmund pozuje na skromnego i wiernego sługę, a potem natychmiast udaje się, by przygotować miejsce uwięzienia dla zdradzonego ojca. Liczy na to, że natknie się na niego w chwili, gdy Gloster będzie pomagał Learowi.
Lear znajduje tymczasowe schronienie w izbie dzierżawcy na terenach podległych Glosterowi. Jego obłęd pogłębia się. Oszalały król przeprowadza wyobrażony sąd nad niewiernymi córkami. Towarzyszą mu w tym Błazen i Edgar, który wciąż udaje szalonego nędzarza. Wraz z nimi król odgrywa scenę procesu, by oskarżyć Goneril i Reganę o niewdzięczność i okrucieństwo.
Staje się jasne, że umysł monarchy pogrąża się w szaleństwie. Gloster i Kent cierpią, gdy to dostrzegają. Gloster wie, że nadciąga niebezpieczeństwo, zatem przekazuje Kentowi plan ucieczki. Zamierzają potajemnie zabrać monarchę do Dover, ponieważ jego życie stało się zagrożone.
Książę Kornwalii i Regana przebywają w zamkowej komnacie. Tam wydają rozkaz zatrzymania Glostera. Gdy hrabia trafia przed ich oblicza, oskarżają go o zdradę. Mężczyzna otwarcie przyznaje, że pomógł królowi z wierności i obowiązku.
W przypływie okrucieństwa władca Kornwalii każe go związać. Potem zaś własnoręcznie oślepia wroga poprzez wyłupanie mu oczu. Jeden ze służących, oburzony czynem swego pana, rzuca się na księcia i ciężko go rani, sam jednak umiera z powodu tej decyzji.
Następnie służący wyrzucają ślepego i krwawiącego Glostera z zamku, zatem zostaje skazany na pustkowie i życie na nim. Hrabia opuszcza zamek, prowadzony przez jednego wiernego sługę, który kieruje go w stronę Dover.
Na pustkowiu niewidomy Gloster wędruje przed siebie, prowadzony przez wiernego, starego towarzysza. Wspomnienie własnej naiwności napełnia go rozpaczą i gniewem, gdyż to właśnie jego łatwowierność doprowadziła do tragedii. Wyznaje, że pragnie znaleźć się w Dover.
Gloster spotyka Edgara, który wciąż ukrywa się pod postacią szalonego żebraka. Ojciec nie rozpoznaje syna. Gloster zwraca się do nieznajomego, aby zabrał go na skraj klifu w Dover. Tam planuje popełnić samobójstwo przez skok w przepaść. Poruszony Edgar zgadza się mu w tym pomóc.
Goneril, Edmund oraz Oswald przybywają pod pałac księcia Albany. Księżna poleca Edmundowi, by był gotowy do walki z nadciągającym wrogiem. Wkrótce zjawia się też sam książę Albany. Mężczyzna już wprost krytykuje czyny, jakich dopuściły się królewskie córki. Zarzuca żonie bezduszność oraz brak litości wobec jej własnego ojca. Goneril traktuje te zarzuty lekceważąco.
Zjawia się nagle posłaniec. Przynosi informację, że księcia Kornwalii śmiertelnie ranił jego własny sługa, który wystąpił w obronie Glostera, gdy ten był pozbawiany wzroku. Goneril nie przeżywa żałoby, za to czuje satysfakcję. Tymczasem książę Albany jest wstrząśnięty zarówno okaleczeniem Glostera, jak i zdradą Edmunda wobec własnego ojca.
Kent udaje się do obozu francuskiego znajdującego się pod Dover. Jeden szlachcic informuje go, że wojska francuskie wylądowały na wybrzeżu, ponieważ francuski król powrócił z powodu istotnych kwestii. Kordelia płacze z powodu listu przesłanego jej przez Kenta. Kent wspomina zły stan Leara, a także to, że jego umysł osuwa się w szaleństwo. Wspomina o jego wstydzie i żalu z powodu odrzucenia dobrej córki oraz przekazania władzy jej niewdzięcznym starszym siostrom.
Skrajnie wyczerpany Lear zostaje odnaleziony na polach i otoczony opieką, a Kordelia rozmawia o tym z oficerami oraz lekarzem. Córka żąda, by ojcu przywrócono siły i by znalazł się pod godną opieką w bezpiecznych warunkach. Kordelia rozpaczliwie walczy o zdrowie, a wręcz o życie starego ojca. Pojawia się zwiadowca i informuje, że nadciąga angielska armia. Król Francji postanowił zawrócić, gdyż troszczy się o Leara i wzruszyły go emocje Kordelii.
Regana wdaje się w dyskusję z Oswaldem w pałacu Glostera i stara się dowiedzieć, co zapisano w liście, który sługa niesie do Edmunda. Ma bowiem podejrzenia, że wraz z Goneril rywalizują o uwagę tego samego wybranka. Oswald jednak nie zdradza jej żadnych szczegółów. Regana przekazuje mu pierścień, jaki ma on dać Edmundowi. Jest on symbolem jej uczuć. Regana chce też, by dopilnował on zamordowania Glostera, uważa bowiem, że źle się stało, iż mężczyzna wyszedł z zamku żywy.
Edgar i ślepy Gloster wędrują w okolicy Dover. Ślepiec wciąż sądzi, że kieruje się do krawędzi przepaści, a tak naprawdę Edgar prowadzi go przez równiny i udaje, że dotarli na szczyt klifu. Kiedy zatem Gloster rzuca się w otchłań, ląduje na ziemi. Edgar wmawia mu, że to cud, a Bóg sam zdecydował się ocalić Glostera od śmierci. W ten sposób próbuje odwieść ojca od zamiaru odebrania sobie życia.
Nadchodzi Lear, który na głowie nosi wianek spleciony z chwastów i trawy. Obłęd zabrał go już niemal całkowicie, król ma problem z formułowaniem zdań, ale mimo to z jego ust wychodzą prawdy mówiące o ludzkiej zdradzie i kruchym istnieniu świata. Gloster nie rozpoznaje króla i boleje nad jego losem. Zjawia się oddział Kordelii, który łapie Leara i zabiera go do obozu.
Przychodzi Oswald, który rozpoznaje Glostera, dlatego zgodnie z rozkazami próbuje go zamordować. Ma za to otrzymać nagrodę. Edgar broni ojca, dochodzi do walki, a jej ofiarą staje się właśnie Oswald. Przy jego ciele znajduje list od Goneril do Edmunda, w którym zawarto plan zabójstwa męża kobiety, księcia Albany. Kolejnym krokiem miał być jej ślub z Edmundem. Edgar zabiera ten dowód zdrady i chce ukryć ojca gdzieś, gdzie będzie on bezpieczny.
Lear śpi w namiocie w obozie francuskim, a Kordelia czuwa przy nim. Odpoczynek i leki sprawiają, że starszy mężczyzna stopniowo wraca do świadomości. Po przebudzeniu ma wrażenie, że córka przy jego posłaniu musi mu się śnić. Kordelia wyjaśnia jednak, że naprawdę jest w namiocie, jest przy ojcu i nigdy nie przestała go darzyć miłością. Wzruszony Lear prosi najmłodszą córkę o wybaczenie i chce się oddać pod jej opiekę. Tymczasem Kent omawia ze szlachcicem zbliżającą się bitwę. Zdobywa informację, że na czele sił angielskich stoi zdrajca Edmund, natomiast dalej nie wiadomo, gdzie przebywa Edgar.
W obozie wojsk angielskich żołnierze przygotowują się do bitwy, a książę Albany nie potrafi się zdecydować i wciąż zmienia zdanie. Edmund próbuje dowiedzieć się, jaka jest jego ostateczna decyzja, a Albany pragnie jasno określić cel tej wojny. On sam chce bronić Anglii, a nie działać przeciwko Learowi i jego córce. Edgar, wciąż pod fałszywą tożsamością, zanosi księciu Albany list napisany przez Goneril, którego adresatem jest Edmund. Wtedy to jej mąż zdobywa świadectwo planowanej zdrady i zamiarów małżeńskich Goneril. Albany odchodzi, a wtedy Edmund w monologu przyznaje się do tego, że równocześnie zabiega o obie siostry, gdyż nie potrafi między nimi zdecydować. Ma jednak pewność co do tego, że władza powinna w całości spocząć w jego rękach.
Dalsze wydarzenia rozgrywają się na polu bitwy między francuskimi i angielskimi siłami. Edgar zabiera Glostera, by ten wypoczął w cieniu drzewa, a potem sam odchodzi na bok, by dowiedzieć się, jak kształtuje się sytuacja. Potem wraca i przekazuje ojcu wieść, że Kordelię i Leara pojmały wojska angielskie, zatem znaleźli się oni w rękach wroga.
W obozie angielskim Lear i Kordelia zostają zaprowadzeni do Edmunda. Król jest spokojny mimo klęski, gdyż uważa, że pozostanie razem z córką jest ważniejsze od więzienia i niepewnego losu, a Kordelia zachowuje się równie pokornie i jest gotowa znieść cierpienie. Edmund w sekrecie postanawia poprzez strażników przesłać rozkaz, by po bitwie zamordowano Leara i jego najmłodszą córkę.
Książę Albany chce, by Edmund opowiedział mu o tym, jak przebiegały walki. Nadchodzą Goneril i Regana. Młodsza siostra wydaje się osłabiona, a starsza maskuje swoje winy. Mąż jednak uświadamia jej, że ma jej list, który dostał od Edgara, i czyta go na głos. Ujawnia tym samym jej plan zabicia męża i poślubienia Edmunda. Goneril ucieka po zdemaskowaniu.
Albany decyduje się rzucić rękawicę Edmundowi, zatem szykuje się pojedynek. Potem jednak rozlega się dźwięk trąb i nadchodzi nieznany rycerz. Pod zbroją kryje się Edgar, który wspiera oskarżenia wobec Edmunda i decyduje się na walkę z nim. Udaje mu się zadać śmiertelną ranę wrogowi. Edmund przed śmiercią rozpoznaje Edgara. Wyraża skruchę i przyznaje się do winy. Edgar ujawnia swoją twarz, opowiada o uratowaniu ojca i o tym, jak trwał przy jego boku aż do śmierci.
Posłaniec przynosi tragiczną informację o tym, że Goneril popełniła samobójstwo, ale przed śmiercią zdążyła jeszcze otruć Reganę. Edmund przeczuwa, że zbliża się jego koniec, zatem przyznaje się do tego, że rozkazał zabić Kordelię i Leara w więzieniu. Zostaje przesłany rozkaz ich ocalenia, ale wychodzi on zbyt późno.
Kent wyznaje, że przez długi czas w przebraniu służył królowi. Przychodzi Lear z martwą Kordelią w ramionach. Strażnik ją powiesił. Pełen rozpaczy król przez chwilę wierzy jeszcze, że jego córka żyje, ale potem rozumie, że przestała oddychać. Błaga o to, by jego życie też dobiegło końca. Edgar i książę Albany mogą jedynie patrzeć, jak pełen bólu Lear umiera z wyczerpania.
Książę Albany decyduje, że władza trafi do Edgara i Kenta, jednak ten drugi odmawia. Sądzi, że już niedługo uda się tam, gdzie jego pan. Edgar zostaje zatem sam, przygnieciony tragedią i odpowiedzialnością za królestwo.
Aktualizacja: 2026-02-27 17:53:33.
Staramy się by nasze opracowania były wolne od błędów, te jednak się zdarzają. Jeśli widzisz błąd w tekście, zgłoś go nam wraz z linkiem lub wyślij maila: [email protected]. Bardzo dziękujemy.