Król Lear – motywy literackie

Autorka listy motywów literackich: Marta Grandke.

William Szekspir to jeden z najważniejszych twórców w historii literatury światowej. „Król Lear” to z kolei jedna z tragedii jego autorstwa, która opiera się na legendarnych i mitycznych przekazach. Przedstawia ona historię tytułowego króla Leara, który podzielił królestwo między córki, co stało się powodem licznych tragedii. W dziele pojawia się wiele motywów literackich.

Spis treści

Motyw władzy

Najważniejszym elementem tragedii „Król Lear” jest oczywiście motyw władzy. Akcja dotyczy bowiem wydarzeń na królewskim dworze, gdzie władca Brytanii, tytułowy Lear, decyduje się podzielić królestwo między córki i odsunąć się od władzy. Lear nie rozumie jednak, czemu miałby rezygnować też z licznych przywilejów, jakie mu ta władza dawała. Z kolei córki Leara, Goneril i Regana, są przykładem tego, jak władza i ambicja deprawują ludzi. Obie posuwają się do coraz gorszych czynów, by zyskiwać kolejne wpływy oraz przywileje.

Motyw spisku

W tekście obecny jest motyw spisku. Postaci nieustannie knują rozmaite intrygi: Goneril i Regana przeciwko ojcu, natomiast Edmund przeciwko bratu i hrabiemu Glosterowi. Spiski powstają w celu przejęcia władzy i wpływów, są narzędziem do osiągania celu i bardzo często wiążą się z niezwykle okrutnymi czynami.

Motyw śmierci

W tragedii wykorzystano także motyw śmierci. Spotyka ona wiele postaci, między innymi Kordelię, Goneril czy Reganę. Śmierć może nadejść z ręki innej osoby, ale bywa też tak, że postaci same sobie odbierają życie pod wpływem konsekwencji swoich okrutnych czynów. Śmierć jest zatem w tym świecie wszechobecna.

Motyw ojca

W dziele warto zwrócić uwagę na motyw ojca. Lear ma trzy córki i wymaga od nich okazywania mu miłości oraz schlebiania mu. Robią to Goneril i Regana, co cieszy Leara, chociaż jego córki są fałszywe i czynią to dla własnych korzyści. Z kolei król początkowo odrzuca szczerą, ale niewylewną miłość najmłodszej córki, Kordelii. Lear nie odnajduje się w roli ojca.

Motyw małżeństwa

Szekspir wykorzystuje również motyw małżeństwa. To przykładowo małżeństwo Goneril z księciem Albany czy Regany z księciem Kornwalii. Małżeństwa są tu pokazane jako nieszczęśliwe i niedopasowane; niekiedy małżonkowie mają na siebie bardzo negatywny wpływ, co ostatecznie prowadzi do licznych nieszczęść. Małżeństwa nie są tu zawierane z powodu miłości.

Motyw pychy

W dziele obecny jest motyw pychy, który został wykorzystany w ramach przestrogi. Szekspir za pomocą losów swoich postaci ukazuje, do czego może taka pycha prowadzić. Duma kroczy zatem przed upadkiem bohaterów, a ich ambicja i wysokie mniemanie o sobie sprawiają, że ich losy kończą się tragicznie.

Motyw lojalności

W tekście Szekspir wykorzystał motyw lojalności. Może ona mieć dobre oblicze, jak w przypadku Kenta, ale też negatywne, co obrazuje Oswald bezmyślnie spełniający kolejne rozkazy Goneril.

Motyw cierpienia

W tragedii obecny jest motyw cierpienia, które dotyka bohaterów dramatu. W przypadku króla Leara cierpienie ma charakter uszlachetniający, pozwala królowi zrozumieć swoje błędy i lepiej pojąć otaczający go świat.


Przeczytaj także: Król Lear – bohaterowie

Aktualizacja: 2026-02-26 18:14:33.

Staramy się by nasze opracowania były wolne od błędów, te jednak się zdarzają. Jeśli widzisz błąd w tekście, zgłoś go nam wraz z linkiem lub wyślij maila: [email protected]. Bardzo dziękujemy.