„Pamiętniki” Jana Chryzostoma Paska to barokowy zbiór wspomnień jednego z najbardziej charakterystycznych przedstawicieli siedemnastowiecznej szlachty polskiej. Autorem dzieła jest Jan Chryzostom Pasek, który spisywał swoje przeżycia pod koniec życia, najprawdopodobniej w latach 1690–1695. Rękopis nie zachował się w całości i przez długi czas funkcjonował jedynie w odpisach. Drukiem „Pamiętniki” ukazały się dopiero w 1836 roku dzięki staraniom Edwarda Raczyńskiego. Najstarszy zachowany odpis pochodzi z pierwszej połowy XVIII wieku i miał burzliwe losy – po powstaniu listopadowym został wywieziony do Rosji, powrócił do Polski po traktacie ryskim, a w czasie II wojny światowej trafił do Austrii. Obecnie rękopis znajduje się w zbiorach Biblioteki Narodowej i od 2024 roku prezentowany jest w Pałacu Rzeczypospolitej.
Utwór dzieli się na dwie zasadnicze części. Pierwsza obejmuje lata 1655–1666 i poświęcona jest wojennym przygodom Paska, m.in. w czasie potopu szwedzkiego, wojen z Moskwą, najazdu Rakoczego, rokoszu Lubomirskiego oraz słynnej wyprawy wojsk Stefana Czarnieckiego do Danii. Druga część, obejmująca lata 1667–1688, ukazuje życie ziemiańskie autora jako gospodarza i obywatela – sejmiki, sprawy majątkowe, podróże handlowe i codzienne obyczaje szlachty. Narracja ma charakter gawędziarski, jest żywa, subiektywna i nasycona humorem, potocznym językiem oraz makaronizmami. „Pamiętniki” stanowią nie tylko cenne źródło historyczne, lecz także wybitny dokument kultury staropolskiej, który wywarł ogromny wpływ na literaturę XIX i XX wieku, inspirując m.in. Adama Mickiewicza, Juliusza Słowackiego oraz Henryka Sienkiewicza.