Platon to uczeń Sokratesa, który w jednym ze swoich dialogów utrwalił trzy przemowy, które jego nauczyciel wygłosił przed sądem. Zrobił to w ramach swojej obrony podczas procesu, wytoczono mu bowiem liczne oskarżenia. Sokrates sam postanowił się obronić przed nimi, ale i tak cały proces zakończył się dla niego wyrokiem skazującym go na śmierć.
O co dokładnie oskarżono Sokratesa? Zarzuty były wewnętrznie sprzeczne. Z jednej strony oskarżono go o ateizm, z drugiej zaś o nadmierne mówienie na temat duchowości. Dodatkowo Sokrates miał uznawać wybrane przez siebie duchy, które nie były uznawane przez państwo, a także został oskarżony o demoralizację młodzieży ateńskiej. Wszystko to zaś wyrastało na gruncie
Czy proces Sokratesa był słuszny, a jego wyrok sprawiedliwy? Po latach można zdecydowanie uznać, że nie. Przede wszystkim do postawienia oskarżeń doszło, zgodnie ze słowami samego filozofa, z powodu niechęci do Sokratesa i jego metod badania świata. Kwestionował on własną mądrość poprzez rozmowy z innymi, a wtedy przy okazji odkrywał ich niewiedzę, co było dla jego rozmówców nieprzyjemne i frustrujące. Ponadto Sokrates nieskrępowanie głosił swoje tezy, co też przyciągało do niego kolejnych uczniów i naśladowców. Wszystko to wzbudzało społeczne niezadowolenie wśród osób, które nie mogły standardami dorównać Sokratesowi, zatem zmieniło się to w oskarżenia przed sądem. Były one wewnętrznie sprzeczne, sugerowały równocześnie ateizm i nadmierną duchowość Sokratesa, sugerowały też, że on jeden jest odpowiedzialny za demoralizację ateńskiej młodzieży.
Oskarżenia Sokratesa wyrosły na gruncie zawiści i niechęci do własnego rozwoju. Opierały się one logice, co udowodnił sam filozof podczas swojego procesu, ponadto na sali obecni byli jego uczniowie, a nie osoby, które zdemoralizował. Nawet jednak jeśli przyznałoby się, że w zarzutach tkwiło coś z prawdy, to zdecydowanie nie były to czyny, które zasługiwały na wyrok kary śmierci.
Proces Sokratesa nie był zatem słuszny, powstał na fundamencie ludzkiej zawiści i wad, z jakimi ludzie się często zmagają. Można zatem uznać, że Sokrates stał się ofiarą zazdrości ludzkiej, a także własnej lojalności wobec prawdy, dla której nie wahał się umrzeć.
Aktualizacja: 2026-02-24 14:00:03.
Staramy się by nasze opracowania były wolne od błędów, te jednak się zdarzają. Jeśli widzisz błąd w tekście, zgłoś go nam wraz z linkiem lub wyślij maila: [email protected]. Bardzo dziękujemy.