Mitologia grecka stała się niezwykłą inspiracją dla dzieł Jana Parandowskiego, czego przykładem są „Przygody Odyseusza”. W tym tekście autor opisał właśnie przygody mitycznego króla Itaki, który po zakończonej wojnie trojańskiej próbuje wrócić do domu i do rodziny. Po drodze napotyka jednak wiele niebezpieczeństw oraz przeszkód. W dziele Parandowski wykorzystał wiele ciekawych motywów literackich.
Spis treści
Oczywiście w opowieści o Odyseuszu najważniejszy pozostaje motyw podróży, a także topos homo viator, podróżnego i tułacza. Wędrówka Odyseusza jest wymuszona przez klątwę, jaką bohater sprowadził na siebie przez oślepienie cyklopa Polifema. Jego ojciec, Posejdon, za karę spowodował, że przez dziesięć lat Odys zmagał się z różnymi kłopotami, przez które nie mógł wrócić bezpiecznie do Itaki. Po drodze tracił swoich towarzyszy, jednak wreszcie przybył do brzegów swojej ojczyzny, gdzie musiał się też uporać z wewnętrznymi problemami, jakimi byli niechciani zalotnicy jego żony.
W dziele istotny jest też motyw domu, do którego zmierza Odyseusz. To jego cel – pragnie wrócić do rodziny, ale ojczyzna jest wciąż daleko i nie można do niej dotrzeć. Z czasem dom przestaje być miejscem, a zaczyna być celem, sensem wędrówki, jaką przez dziesięć lat odbywa Odys. To symbol tego, co znane, oraz chęci powrotu do dawnych czasów. Dom to spokój, bezpieczeństwo i stabilizacja, których brakuje bohaterowi w trakcie jego tułaczki.
Podróż Odyseusza wiąże się z motywem morza i żeglugi. To właśnie na morzu Odyseusz spędza kolejne dziesięć lat po wojnie trojańskiej. Zabiera go ono w różne miejsca, których bohater nie zna, naraża go też na liczne niebezpieczeństwa, ale jest również przestrzenią, która pozwala Odyseuszowi wracać do domu. Żegluga jest tu zatem zarówno zagrożeniem, jak i sposobem na osiągnięcie celu.
W dziele obecny jest motyw śmierci. Giną towarzysze Odyseusza w trakcie ich wspólnej podróży, i to ze względu na liczne niebezpieczeństwa. Zostają zabite święte woły Heliosa, co powoduje tragiczne konsekwencje. Śmierć to stałe zagrożenie w świecie przedstawionym.
Postać Penelopy, żony Odyseusza, wiąże się z motywem wierności, jakiej dochowała ona przez dziesięć lat nieobecności męża w domu. Nie przyjęła żadnego z zalotników i dzięki temu doczekała powrotu Odysa.
W dziele motyw rodziny jest istotny, gdyż to właśnie do niej wraca Odyseusz – to jego nadrzędny cel. W tym czasie jego mały syn dorasta, zatem wraz z kolejnymi latami rodzina się zmienia.
Wraz z wojną trojańską w dziele pojawia się motyw wojny, konfliktu, który zmienia ludzkie życie. To właśnie z jego powodu Odyseusz opuścił Itakę i wracał do niej przez kolejną dekadę.
W tekście motyw władzy obrazują zalotnicy Penelopy. Pragną oni zdobyć jej rękę, by przejąć także władzę nad Itaką, co jest dla nich najważniejsze.
Aktualizacja: 2026-01-23 15:21:09.
Staramy się by nasze opracowania były wolne od błędów, te jednak się zdarzają. Jeśli widzisz błąd w tekście, zgłoś go nam wraz z linkiem lub wyślij maila: [email protected]. Bardzo dziękujemy.