Złodziejka książek – motywy literackie

Autorka listy motywów literackich: Marta Grandke.
Autor Inny

„Złodziejka książek” to powieść wojenna, której autorem jest Markus Zusak. Opowiada ona o losach pewnej dziewczynki, Liesel Meminger, której życie na zawsze zmieniły okrucieństwa II wojny światowej, doświadczane przez nią już w dzieciństwie. Zusak pokazuje, jak konflikty zbrojne wpływają na ludzkie życie, a do tego wykorzystuje wiele ciekawych motywów literackich, jakie da się odnaleźć w jego wyjątkowym tekście.

Spis treści

Motyw kradzieży

Już sam tytuł książki sugeruje, że czytelnik znajdzie w niej motyw kradzieży. Dokonuje jej Liesel, tytułowa złodziejka książek. Pewnego dnia odkrywa ona w sobie pasję do książek i zaczyna je zdobywać na różne sposoby, między innymi właśnie je kradnąc. Pierwszy skradziony tytuł to „Podręcznik grabarza”, który dziewczynka zabiera w trakcie pogrzebu brata, kiedy jeszcze nawet nie umie czytać. Później zabiera książki z biblioteki żony burmistrza, a jej pasja stale się pogłębia – zaczyna też czytać innym ludziom książki na głos. Kradzież nie jest zatem w tym przypadku typową kradzieżą, a Liesel nie jest zwyczajną złodziejką.

Motyw książek

Z kradzieżą łączy się z kolei motyw książek. Liesel zdobywa je na różne sposoby, między innymi właśnie kradnąc. Literatura z czasem staje się jej pasją, chociaż początkowo dziewczynka nie potrafi czytać i uczy ją tego dopiero Hans. Książki pomagają Liesel przetrwać trudne i okrutne czasy II wojny światowej, stanowią ukojenie w niepewnych chwilach spędzanych w schronie podczas nalotów, inspirują jej relację z Maxem i ostatecznie stają się dla niej drogą do rozwoju oraz dalszego życia mimo doświadczonego cierpienia.

Motyw śmierci

Ze względu na umiejscowienie wydarzeń w okresie II wojny światowej w powieści pojawia się motyw śmierci. Liesel styka się z nią od początku swojego życia. Wcześnie traci bliskich, a następnie cała jej zastępcza rodzina oraz przyjaciele giną w jednym nalocie bombowym. Śmierć jest także narratorem opowieści o Liesel – mówi o swojej pracy i pokazuje, jak giną ludzie.

Motyw wojny

Z uwagi na okres historyczny w dziele pojawia się motyw wojny, a konkretnie II wojny światowej. Autor pokazuje, jak Niemcy z kraju zwycięzców zmieniają się w pognębiony naród przegranych, ale też jakie skutki może mieć tak okrutny konflikt zbrojny, w trakcie którego giną ludzie. Wiąże się z tym również motyw nazizmu, który w tamtym czasie przejął władzę w Niemczech.

Motyw rodziny

Autor wykorzystuje także motyw rodziny, w tym rodziny przybranej. Pokazuje, jak ważna jest bliskość innych ludzi w trudnych sytuacjach. Liesel traci biologiczną matkę, ale zyskuje przybranych opiekunów, dzięki którym udaje się jej przetrwać wojnę.

Motyw przyjaźni

W tekście wykorzystany zostaje również motyw przyjaźni. Liesel przyjaźni się z Rudym i Maxem, co pokazuje, że przyjaźń może mieć różne oblicza, ale zawsze stanowi bezcenne wsparcie w trudnych momentach życia, o czym przekonała się główna bohaterka powieści.

Motyw cierpienia

Wojna sprawia, że w książce pojawia się także motyw cierpienia. Ma ono różne wymiary – niekiedy są to fizyczne obrażenia, a innym razem ból po stracie bliskiej osoby. Zawsze jednak zmienia ono człowieka i jego postrzeganie otaczającego świata.

Motyw tajemnicy

Ukrywanie Maxa w piwnicy wiąże się z motywem tajemnicy. Żydom nie wolno było pomagać, dlatego obecność chłopaka musiała pozostać sekretem. W innym wypadku cała rodzina byłaby narażona na śmiertelne niebezpieczeństwo. Były to zatem czasy, w których człowieczeństwo ukrywano niczym wstydliwy sekret.


Przeczytaj także: Buba – czas i miejsce akcji

Aktualizacja: 2026-01-08 16:56:11.

Staramy się by nasze opracowania były wolne od błędów, te jednak się zdarzają. Jeśli widzisz błąd w tekście, zgłoś go nam wraz z linkiem lub wyślij maila: [email protected]. Bardzo dziękujemy.