„Stan splątania” Roksany Jędrzejewskiej-Wróbel to współczesna opowieść o międzypokoleniowym spotkaniu, które zmienia życie zarówno młodych, jak i starszych bohaterów. Autorka prowadzi narrację z perspektywy nastolatków i pensjonariuszy domu opieki, dzięki czemu każda postać zyskuje głębię psychologiczną i własny głos.
Spis treści
Wrażliwy uczeń ósmej klasy, który cierpi na koszmary senne i próbuje kontrolować swoje sny za pomocą książki znalezionej na nocnej szafce ojczyma. Wychowywany przez matkę i Adama, tęskni za ojcem, którego matka zostawiła. Ma problemy z grą na wiolonczeli, ale odkrywa talent do saksofonu, którego uczy go Bertram. Zgłasza się na wolontariat dla punktów, ale pragnie zrobić coś naprawdę pożytecznego. To właśnie Miłosz inicjuje nocne spotkania przy szlabanie i publikuje filmik z protestu w internecie. Jego postać symbolizuje młodego człowieka szukającego sensu w świecie presji i płytkich relacji.
Dziewczyna o pięknych długich włosach, żyjąca w ciągłym pędzie między szkołą, kółkiem demokratycznym, korepetycjami i wolontariatem. Obgryza skórki przy paznokciach ze stresu, a mama daje jej kolorowanki „365 dni bez stresu”. Pochodzi z rodziny po rozwodzie – tata ma nową narzeczoną, a babcia nie chce z nią rozmawiać. Podczas egzaminu ósmoklasisty zapomina legitymacji, co wywołuje u niej panikę. Ma talent plastyczny, robi portret Elodii i dostaje od niej szkicownik. Ufa tylko kotu, ale stopniowo otwiera się na przyjaźń z Miłoszem i Marią.
Najlepsza uczennica w klasie, ciemnowłosa dziewczyna o sylwetce gimnastyczki, która każdego dnia pije smoothie, bierze suplementy i czasem wymiotuje ze stresu. Okalecza się, wbijając paznokcie w nadgarstki aż do krwi. Wygrała olimpiadę z języka niemieckiego i była na wymianie w Bremie. Rodzice pracują nad laptopami, dbają o porządek i wizerunek, ale nie pozwalają powiesić aniołka zrobionego przez zmarłego brata Kacpra. Maria nosi w sobie traumę śmierci brata, którego nie poznała. W domu seniora uczy się pokera od Jarminy i odkrywa, że po raz pierwszy w życiu skłamała rodzicom. Jej historia pokazuje presję perfekcjonizmu i ukrytą depresję za fasadą wzorowej uczennicy.
Była antropolożka badająca antropologię szczęścia, która podczas wojny była łączniczką o pseudonimie Jarmina – Ania Wilecka. Ma bliznę po kuli, długie czarne włosy we wspomnieniach z młodości. Oddała mieszkanie bankowi za dożywotni pobyt w domu opieki. Podstępnie chowa tabletki w kieszeni swetra zamiast je połykać. Jej największą tajemnicą jest to, że cały czas mogła chodzić – wózek był jej buntem przeciwko systemowi i sposobem na wyrażenie sprzeciwu. Straciła córkę i żyje z tym bólem. Opowiada młodzieży o Bhutanie i wskaźniku szczęścia narodowego brutto, ucząc ich patrzenia na świat z innej perspektywy. Na końcu znika razem z Elodią.
Osiemdziesięcioletnia kobieta o hiszpańskim imieniu, przez życie używająca imienia Jadwiga, która teraz wraca do Elodii. Ma rude włosy i rzęsy, robi kapelusze w ramach terapii zajęciowej. Matka była Hiszpanką. Posiada japońską lalkę Darumę, która ma przynosić szczęście. Oddała swoje mieszkanie dzieciom i trafiła do Zacisznej Przystani. Podczas wigilii u córki wszyscy używali telefonów i nie miała z kim porozmawiać. Umie nawigować za pomocą gwiazd i gotować hiszpański omlet z ziemniaków. Zbiera muszelki na plaży i znajduje skarby na śmietniku. Na końcu razem znika z Jarminą, pozostawiając na brzegu lalkę Darumę.
Wysoki, zgarbiony mężczyzna poruszający się na początku z chodzikiem, później przechodzi na kijki do nordic walking. Ma problemy z kręgosłupem i zawrotami głowy przy szybkim wstawaniu. Posiada saksofon pod łóżkiem i uczy Miłosza gry na nim. Jego syn nie chce go zabrać do siebie, jest w podróży. Bertram został ubezwłasnowolniony przez rodzinę. Wybudował dom w miejscowości Pelagia – tak samo jak miała na imię jego żona. Musiał oddać psa, gdy przeprowadzał się do ośrodka. Na końcu umiera w lesie przy ognisku, jakby świadomie wybierając miejsce i sposób swojego odejścia, prosząc, by pochowano go pod drzewem.
Uczeń ósmej klasy B, który obserwuje sytuację na korytarzu i siedzi samotnie, wpatrzony w podłogę. Krytykuje zachowanie wicedyrektorki wobec Sary, wyobraża sobie scenę, w której wszyscy mają usta pomalowane czerwoną szminką. Otrzymuje wyróżnienie na apelu szkolnym. Ma blizny na rękach, podobnie jak Maria. Razem z Leną stali za rogiem przed wejściem do szkoły, udając, że zawiązują buty, ale nigdy nie rozmawiali. Popełnia samobójstwo, co wstrząsa całą szkołą i staje się punktem zwrotnym dla pozostałych bohaterów, zmuszając ich do refleksji nad życiem i śmiercią.
Po proteście w Zacisznej Przystani przyjeżdża porozmawiać ze staruszkami i decyduje się zabrać młodzież oraz seniorów w ucieczkę nad morze. Wyznaje, że złożył wypowiedzenie w pracy – po raz pierwszy w życiu. Wiezie wszystkich nad morze, traci orientację w lesie, ale odkrywa, że boi się, iż po powrocie wszystko będzie takie samo jak wcześniej. Jego przemiana pokazuje, jak spotkanie z seniorami zmienia również dorosłych.
Kobieta pracująca jako sprzedawczyni. Daje Lenie kolorowanki antystresowe i przypomina o czesnym, którego były mąż nie opłaca. Chodzi na jogę śmiechu i kurs uważności. Córkę zapisuje na liczne zajęcia – szkołę, kółko demokratyczne, korepetycje, wolontariat. Ma na szafce tabletki nasenne. Jej postać reprezentuje współczesnych rodziców próbujących radzić sobie ze stresem poprzez popularne metody rozwoju osobistego, nie zauważając rzeczywistych potrzeb dziecka.
Ojczym Miłosza, który trenuje z matką chłopca w piwnicy i testuje maskę do optymalizacji snu, aby zyskać wolny czas na naukę mandaryńskiego. Traktuje domy opieki jako dobrą inwestycję. Proponuje Miłoszowi naukę chińskiego w soboty, ale chłopiec odmawia. Zakazuje Miłoszowi jeździć do Przystani po samowolnym spacerze seniorów. Jest przekonany, że samobójstwo Roberta to wina słabości i narkotyków. Reprezentuje pokolenie optymalizujące życie, skupione na wydajności i inwestycjach, niezdolne do empatii.
Pielęgniarz w Zacisznej Przystani. Rozdaje tabletki pensjonariuszom. Przedstawia młodzież jako wolontariuszy mieszkańcom. Podczas protestu chce powiadomić dyrektorkę i zadzwonić po policję, nie rozumiejąc buntu swoich podopiecznych.
Dziarska blondynka jeżdżąca meleksem, która prowadzi dom opieki. Mówi o „stanie splątania” mieszkańców. Planuje sprowadzić seniorów z Hamburga, ponieważ Niemcy płacą więcej, a polskich pensjonariuszy przenieść do innego ośrodka. Grozi młodzieży niewydaniem zaświadczeń o wolontariacie. Chce wyrzucić Jarminę z domu opieki. Symbolizuje system traktujący ludzi jako źródło zysku.
Uczennica ósmej klasy B, której wicedyrektorka nakazuje zetrzeć czerwoną szminkę i iść do gabinetu. Robert uważa ją za bezczelną, ale krytykuje też zachowanie dyrekcji. Maria wspomina, że chodziły razem na akrobatykę, ale się pokłóciły. Postać Sary reprezentuje młodych ludzi buntujących się przeciwko restrykcyjnym zasadom szkoły.
Aktualizacja: 2026-01-10 11:02:22.
Staramy się by nasze opracowania były wolne od błędów, te jednak się zdarzają. Jeśli widzisz błąd w tekście, zgłoś go nam wraz z linkiem lub wyślij maila: [email protected]. Bardzo dziękujemy.