Tadeusz Rittner jest dziś znany między innymi jako autor utworu dramatycznego zatytułowanego „W małym domku” i wydanego w roku 1904. W dziele autor przedstawił losy pewnego nieszczęśliwego małżeństwa, doktora z Marią, które skończyło się prawdziwą tragedią z powodu zdrady i romansu. Dzieło jest uznawane za dramat realistyczny.
Spis treści
Realizm to nurt literatury, który dąży do jak najwierniejszego opisania i odwzorowania rzeczywistości. Dramat realistyczny był zaś popularny na przełomie XIX i XX wieku, kiedy to tworzył także Rittner. Jego zadaniem było między innymi ukazanie życia zwykłych ludzi, zazwyczaj mieszczan. W ten sposób powstawały dzieła obrazujące ich życie, problemy, język, a także mentalność. Przykładem może być dramat „Moralność pani Dulskiej” autorstwa Gabrieli Zapolskiej.
Rittner, podobnie jak Zapolska, także postawił na realizm oddania moralności mieszczańskiej. Bohaterami tekstu są właśnie mieszczanie, czyli doktor Karol i jego żona Maria. Ich małżeństwo nie jest efektem miłości, a raczej mieszczańskiego pojęcia honoru. Doktor porzucił bowiem swoją karierę w wielkim mieście na rzecz praktyki w małej miejscowości, ponieważ ożenił się z dziewczyną, którą uwiódł i która zaszła z nim w ciążę. Źle pojęty honor prowadzi do nieszczęśliwego małżeństwa, w którym mężczyzna gardzi swoją żoną, którą czuł się zmuszony poślubić, i wszyscy są nieszczęśliwi. Uleganie normom okazuje się jednak silniejsze od tego, czego się pragnie. Pod tym względem Rittner wiernie i realistycznie odwzorował w swoim dziele mieszczańskie środowisko, jego mechanizmy i mentalność. Dramat realistyczny w tym ujęciu demaskuje obłudność, hipokryzję i kołtuństwo mieszczaństwa – wytworu historycznego, który doprowadził do wielu tragedii.
Dla dramatu Rittnera i jego realizmu charakterystyczne jest też to, że opisani w nim bohaterowie nie są jednoznacznie dobrzy, ale też nie są jednoznacznie źli. Autor nie ocenia stworzonych przez siebie postaci, nie kategoryzuje ich, pozostawia to zadanie czytelnikowi. Zamiast tego zajmuje się ich psychologią, analizą ich stanu psychicznego i emocjonalnego. Dzięki temu tworzy wiarygodne, realistyczne postaci, które zapewne mogłyby żyć w czasach Rittnerowi współczesnych i zachowywać się w ten sposób.
Realizm jest zatem podstawą dzieła Rittnera. Staje się on narzędziem dokładnego opisania pewnego wycinka rzeczywistości mieszczańskiej, jaką autor obserwował wokół siebie. Dramat realistyczny to forma, która posłużyła mu do wiernego zaprezentowania obserwacji przed odbiorcami. W ten sposób powstał wierny obraz pewnej społeczności i czasów, w jakich przyszło żyć samemu autorowi.
Aktualizacja: 2026-01-02 11:30:31.
Staramy się by nasze opracowania były wolne od błędów, te jednak się zdarzają. Jeśli widzisz błąd w tekście, zgłoś go nam wraz z linkiem lub wyślij maila: [email protected]. Bardzo dziękujemy.