Kaśka Kariatyda – bohaterowie
„Kaśka Kariatyda” to powieść naturalistyczna z 1888 roku, której autorką jest Gabriela Zapolska. Przedstawia ona losy nieszczęśliwej służącej, Kaśki, która trafia do nieodpowiedniego domu na służbę, zachodzi w ciążę i umiera po przedwczesnym porodzie.
Spis treści
Kaśka Olejarek
To główna i tytułowa bohaterka powieści, służąca, dwudziestoletnia sierota, silna, pracowita, uczciwa, religijna i naiwna. Podejmuje służbę u Budowskich, znosi głód, nadmiar obowiązków i poniżenia. Zakochuje się w Janie, wierzy w jego obietnicę małżeństwa i zachodzi w ciążę. Gdy Jan zdradza ją z Rózią, zostaje pobita, aresztowana i wyrzucona ze służby. Bezdomna, pracuje w pralni, sprząta kościół i pozuje Wodnickiemu do rzeźby Kariatydy. Trafia do Sznaglowej, przedwcześnie rodzi córkę, a po śmierci dziecka umiera w szpitalu. Jej ciało trafia na sekcję zwłok.
Jan Viebig
To młody stróż, przystojny, pewny siebie, rozwiązły, brutalny i nieodpowiedzialny. Najpierw zaczepia Kaśkę, później broni jej przed żołnierzem i zabiera ją na spacer. Uwodzi ją obietnicą ślubu, lecz szybko traci zainteresowanie. Nawiązuje romans z Rózią, bije Kaśkę i doprowadza do jej aresztowania. Wypiera się ojcostwa, odpycha ciężarną dziewczynę na skraju Glinianek i wraca do kolegów.
Julia Budowska
To żona urzędnika, łagodna w obejściu, lecz egoistyczna, zakłamana i niewierna. Przyjmuje Kaśkę do służby, wykorzystuje jej przywiązanie i nakazuje Kaśce ukrywać swoje schadzki ze studentem. Namawia służącą do oszukiwania męża podczas zakupów. Nie broni Kaśki przed wyzyskiem, a po bójce z Rózią zamyka przed nią drzwi.
Budowski
To urzędnik, skąpy, drobiazgowy, podejrzliwy i bezwzględny. Wydziela żywność, opał i środki czystości, kontroluje wydatki oraz potrąca szkody z pensji Kaśki. Poniża ją z powodu nieumiejętności pisania, zabrania przyjmowania Jana i grozi złym świadectwem. Po wyrzuceniu służącej wystawia jej opinię uniemożliwiającą znalezienie pracy.
Rózia
To przyjaciółka Kaśki, słaba, zależna od mężczyzn, niewdzięczna i chwiejna. Utrzymuje Feliksa, a pod wpływem jego kłamstw oskarża Kaśkę o próbę odebrania jej kochanka. Po pobiciu i wyrzuceniu otrzymuje od Kaśki jedzenie, ubranie i schronienie. Mimo tej pomocy zdradza Kaśkę, nawiązując romans z Janem, i zostaje zaatakowana po odkryciu ich związku.
Marynka
To służąca, początkowo zazdrosna, złośliwa i mściwa, później współczująca i pomocna. Dokucza Kaśce i rywalizuje z nią o Jana, ale ujawnia jego romans z Rózią. Pomaga dziewczynie zabrać rzeczy, prowadzi ją do Sznaglowej i odwiedza ją podczas ciąży. Po śmierci dziecka daje pieniądze na jego trumnę i żąda godnego pochówku.
Wodnicki
To rzeźbiarz, utalentowany, ambitny i pochłonięty sztuką, lecz egoistyczny. Widzi w Kaśce idealną modelkę do Kariatydy i namawia ją do pozowania. Gdy dziewczyna popada w nędzę, pozwala jej nocować w pracowni i tworzy rzeźbę wzorowaną na jej ciele. Nie wypłaca jej całego wynagrodzenia, a po ukończeniu dzieła odbiera jej schronienie.
Kochanek Julii
To student medycyny, rozwiązły, arogancki i agresywny. Spotyka się potajemnie z Julią, a podczas przekazywania wiadomości zaczepia Kaśkę. W pracowni Wodnickiego próbuje ją zgwałcić, lecz zostaje przepędzony przez głuchoniemego. Po śmierci Kaśki wybiera jej ciało do sekcji zwłok, nie rozpoznając swojej dawnej ofiary.
Sznaglowa
To akuszerka, wyrachowana, chciwa, bezduszna i przebiegła. Przyjmuje Kaśkę na kredyt, planując sprzedać jej usługi jako mamki. Ukrywa ciąże kobiet, podaje środki poronne, oddaje dzieci na wychowanie i zarabia na ich nieszczęściu. Po porodzie Kaśki zatrzymuje pieniądze przeznaczone na trumnę, każe zakopać dziecko w dole i wypędza chorą przed rewizją.
Madi
To młodsza córka Sznaglowej, energiczna, zaradna i oswojona z cierpieniem, lecz czasem współczująca biednym. Pomaga matce przy chorych i porodach, chrzci umierającą córkę Kaśki imieniem Maria, zawija ciało dziecka w papier i zakopuje je w Gliniankach. Ostrzega matkę przed rewizją i uczestniczy w pozbyciu się chorej Kaśki.
Głuchoniemy pomocnik
To pomocnik rzeźbiarza, ubogi, prosty, wierny i wrażliwy na cudzą krzywdę. Daje Kaśce nocleg, siennik i koc oraz próbuje ją rozweselać. Gdy student napada na dziewczynę, rzuca się na niego, drapie go i zmusza do ucieczki. Pomaga Kaśce, nie żądając zapłaty.
Aktualizacja: 2026-07-16 20:29:53.
Staramy się by nasze opracowania były wolne od błędów, te jednak się zdarzają. Jeśli widzisz błąd w tekście, zgłoś go nam wraz z linkiem lub wyślij maila: [email protected]. Bardzo dziękujemy.