Wiktor Hugo jest znany między innymi jako autor monumentalnej powieści zatytułowanej „Nędznicy”. W dziele tym ukazano losy takich bohaterów jak Valjean, Fantina, Cozetta, Mariusz czy Javert, a te przeplatają się ze sobą na różne sposoby. W utworze pojawiają się też różne interesujące motywy literackie, którymi autor buduje świat przedstawiony i zarysowuje historię.
Spis treści
Jednym z najważniejszych elementów powieści „Nędznicy” jest bez wątpienia motyw nędzy. Doświadcza jej wielu bohaterów, między innymi Valjean, Cozetta czy Mariusz. Nędza jest powodowana nierównościami społecznymi, które dotykają bohaterów, a także surowym prawem. Nędza to doświadczenie zmieniające człowieka. Valjean z jej powodu kradnie bochenek chleba i spędza potem dziewiętnaście lat na galerach, co pozbawia go miłosierdzia oraz litości wobec innych i zmienia w bezwzględnego rzezimieszka. Nędza popycha zatem bohaterów do wielu czynów, których by się nie dopuścili w innym przypadku, co widać na przykładzie Valjeana. Nędza definiuje w ten sposób ludzkie życie, łatwiej zaś być miłosiernym, kiedy żyje się w dostatku.
W powieści jest obecny motyw niewoli, jakiej doświadcza Valjean. Z powodu kradzieży bochenka chleba trafia on na dziewiętnaście lat na galery i zostaje osadzony w więzieniu w Tulonie. Wolność odebrano mu, gdyż z powodu nędzy i desperacji popełnił przestępstwo. Valjean robi potem wszystko, by się z tej niewoli wydostać. Jest ona dla niego koszmarnym doświadczeniem. Woli zaryzykować życie, niż spędzić w niewoli kolejny dzień.
W tekście niezwykle ważny pozostaje motyw miłosierdzia. Okazuje je między innymi biskup Myriel Valjeanowi, chociaż ten okradł go ze srebrnej zastawy i uciekł. Miłosierdzie biskupa zdumiewa złodzieja, ale też sprawia, że zaczyna on inaczej patrzeć na siebie i ostatecznie zmienia swoje życie. Miłosierdzie okazane Javertowi na barykadzie prowadzi go z kolei do samobójstwa.
W dziele pojawia się motyw prawa, bezwzględnego, niepodważalnego i okrutnego. Uosabia je Javert, człowiek pozbawiony litości. Prawo tutaj nie sprzyja obywatelom i nie pomaga im przykładowo w tak trudnych sytuacjach jak pogrążenie się w skrajnej nędzy, co ujawniają przypadki Valjeana oraz Fantiny.
W tekście obecny jest motyw miłości, która przykładowo łączy Cozettę i Mariusza. Miłość ojcowską do Cozetty żywi z kolei Valjean. Miłość daje bohaterom siłę i motywację do działania, a także do próby zmiany swojego życia. Jest zatem dla nich niezwykle ważna.
W powieści wykorzystano motyw rewolucji, która rodzi się na kanwie sprzecznych poglądów politycznych bohaterów. „Przyjaciele Ludu” to stowarzyszenie, które próbuje doprowadzić do wybuchu rewolucji, co ostatecznie prowadzi do walk na barykadzie.
W powieści pojawia się motyw śmierci. Umiera między innymi Fantina, a także Valjean, natomiast Javert popełnia samobójstwo. Śmierć jest zatem nieustannie obecna.
W tekście użyto motywu pracy jako czynnika niezbędnego do utrzymania się. To właśnie między innymi brak pracy pogrążył Fantinę i doprowadził ją do upadku.
W dziele wykorzystano motyw przysięgi, jaką Valjean składa Fantinie. Dotrzymuje jej i odnajduje jej córkę, Cozettę.
W dziele pojawia się motyw przemiany wewnętrznej, jaką przechodzi Valjean pod wpływem dobroci biskupa.
Aktualizacja: 2026-05-19 14:06:59.
Staramy się by nasze opracowania były wolne od błędów, te jednak się zdarzają. Jeśli widzisz błąd w tekście, zgłoś go nam wraz z linkiem lub wyślij maila: [email protected]. Bardzo dziękujemy.