Victor Hugo jest dziś znany przede wszystkim jako twórca powieści zatytułowanej „Nędznicy”, która przedstawia wielowątkowe losy bohaterów wplątanych w liczne związki miłosne, walczących z niesprawiedliwością społeczną, a także starających się odkupić swoje winy. Jednym z bohaterów pojawiających się w powieści jest Jean Valjean, czyli jedna z głównych postaci opisanych przez Hugo.
To jeden z głównych bohaterów powieści „Nędznicy”. Niekiedy pojawia się też pod fałszywymi nazwiskami takimi jak Madeleine, Ultime Fauchelevent, Leblanc czy Urbain Fabre oraz numerami galernika 24601 i 9430. Mężczyzna urodził się w roku 1769 w Faverolles, a jego rodzina była uboga. Jego rodzice zmarli, zatem jego wychowaniem zajęła się siostra. Pracował dorywczo, wykonując niskopłatne zajęcia, gdyż był niepiśmienny. Którejś mroźnej zimy dopuścił się kradzieży chleba, ponieważ jego bliscy głodowali. Został schwytany i skazany na pięć lat na galerach w Tulonie. Stracił wtedy kontakt z siostrą na stałe.
Valjean wielokrotnie próbował uciekać z galer, w konsekwencji czego jego karę jedynie wydłużano. W więziennej szkole nauczył się wreszcie czytać, a w 1815 roku wyszedł na wolność. Był wtedy sfrustrowany i rozgoryczony, pragnął zemścić się na rodzaju ludzkim. Miał żółty paszport byłego skazańca, przez który nie przyjmowano go w wielu miejscach, takich jak gospody.
W miasteczku Digne spotkał biskupa Bienvenu, który zaproponował mu nocleg. Valjean jednak odwdzięczył mu się kradzieżą srebrnej zastawy, lecz ponownie został schwytany i zabrany do biskupa. Ten jednak zapewnił, że sam obdarował skazańca zastawą. Spowodowało to, że Valjean zaczął analizować własne życie i postępowanie, postanowił też, że od tej pory będzie uczciwym człowiekiem. W świetle prawa wciąż był jednak zwykłym recydywistą.
Valjean pod zmienionym nazwiskiem uratował następnie dwoje dzieci z pożaru, co zapewniło mu szacunek miejscowej ludności. Założył fabrykę i wzbogacił się znacznie dzięki uczciwej pracy, zatem postanowił pomagać innym potrzebującym. Sam żył niezwykle skromnie i został nawet merem miasta w 1821 roku. Nie ufał mu jednak miejscowy inspektor policji, Javert, który niegdyś pracował w więzieniach tulońskich i kojarzył pana Madeleine z Valjeanem. Rozpoznał go, kiedy podczas wypadku Madeleine uratował woźnicę, podnosząc wóz na własnych ramionach. Jego siła zdradziła go w tamtym momencie. Javert złożył zatem na niego doniesienie. Mera poproszono o dymisję, ale ten odmówił. Wyznał jednak prawdę w sądzie. Osadzono go w więzieniu, skąd uciekł i ukrył swoje oszczędności. Potem skazano go na dożywocie. Uciekł, symulując utonięcie na morzu, ale jego drogi jeszcze wielokrotnie krzyżowały się ze ścieżkami Javerta. Na barykadzie ratuje z kolei Mariusza.
Valjean to człowiek o bogatym, niezwykłym życiu, który od drobnego przestępcy przeszedł drogę do mera miasta, a ze złodzieja stał się uczciwym człowiekiem pomagającym innym. Przez całe życie ścigała go jednak jego dawna tożsamość, przed którą nie był w stanie się ukryć.
Aktualizacja: 2026-05-17 12:12:01.
Staramy się by nasze opracowania były wolne od błędów, te jednak się zdarzają. Jeśli widzisz błąd w tekście, zgłoś go nam wraz z linkiem lub wyślij maila: [email protected]. Bardzo dziękujemy.