Wiktor Hugo jest znany między innymi jako autor powieści „Nędznicy”, w której opisuje losy takich postaci jak Valjean, Fantina, Cozetta czy Mariusz. Ich historie przecinają się i łączą ze sobą, tworząc monumentalną opowieść o miłości, winie, grzechach oraz odkupieniu i przemianie wewnętrznej. W tekście podjęta została zatem złożona, skomplikowana problematyka, która dotyczy najważniejszych spraw w ludzkim życiu.
Spis treści
Jednym z najważniejszych elementów dzieła jest bez wątpienia problematyka nierówności społecznych i ubóstwa, która dotyka niektórych bohaterów. Valjean, Fantina, Cozetta i Mariusz cierpią z powodu nędzy, w którą wpadają z różnych powodów. Przykładowo Valjean rodzi się w ubogiej rodzinie i nie ma szans na awans społeczny, ponieważ głód zmusza go do kradzieży, ta zaś prowadzi bezpośrednio do więzienia w Tulonie i na galery. Mariusz cierpi nędzę z powodu konfliktu z dziadkiem, który doprowadził go do opuszczenia domu rodzinnego. Mariusz żyje skromnie, ale szybko zauważa, że nie doświadcza prawdziwego ubóstwa, które jest częścią życia wielu osób, jakie poznaje. Problematyka ta pokazuje, że być może niektórzy nie zeszliby na złą drogę, gdyby nie musieli od zawsze walczyć o codzienny, najprostszy byt, gdyż brakuje im pieniędzy na zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb.
W powieści Hugo wiele miejsca poświęca problematyce prawa, wolności i resocjalizacji. Prawo jest tu niezwykle surowe, co symbolizuje Javert, któremu brakuje litości i współczucia, przykładowo wobec nieszczęsnej Fantiny. Nie jest też wyrozumiały wobec przemiany wewnętrznej Valjeana i widzi w nim tylko byłego galernika. Prawo karze tu bardzo surowo, zatem Valjean spędza z powodu kradzieży bochenka chleba łącznie dziewiętnaście lat na galerach. Taka kara ponadto nie przyczynia się do resocjalizacji mężczyzny, a nawet wręcz przeciwnie – zabiera mu resztki wrażliwości i empatii. Dopiero cudze miłosierdzie sprawia, że Valjean postanawia żyć uczciwie i czynić dobro. Ta sytuacja ukazuje, jak wadliwie działa system sprawiedliwości.
W powieści zostaje podjęta problematyka przemiany wewnętrznej, jaka dokonuje się w Valjeanie. Okrutny galernik i przestępca zostaje ugoszczony przez biskupa i kradnie srebro z jego domu. Biskup nie tylko nie oskarża go o kradzież, ale daje mu też dodatkowo srebrne lichtarze. To wydarzenie sprawia, że Valjean zaczyna analizować swoje życie i zachowanie. Dochodzi do wniosku, że powinien się zmienić, zatem zaczyna inaczej postępować, staje się dobry, wyrozumiały, uczciwy i pomaga też potrzebującym, a wszystko to pod nową tożsamością, jaką jest pan Madeleine. Valjean to zatem bohater dynamiczny, który zmienia się dogłębnie.
W dziele autor wykorzystał historię Mariusza do ukazania problematyki poglądów politycznych. Dziadek młodzieńca jest rojalistą, a ojciec bonapartystą, co prowadzi do rozłamu w rodzinie i konfliktu, tych poglądów bowiem nie da się ze sobą pogodzić.
Historia Fantiny ukazuje problematykę ostracyzmu i osądu społecznego. Z powodu romansu Fantina staje się matką nieślubnego dziecka i nie jest w stanie sama się utrzymać, gdyż plotki i cudze opinie odbierają jej możliwość uczciwej pracy w fabryce.
Aktualizacja: 2026-05-19 14:28:13.
Staramy się by nasze opracowania były wolne od błędów, te jednak się zdarzają. Jeśli widzisz błąd w tekście, zgłoś go nam wraz z linkiem lub wyślij maila: [email protected]. Bardzo dziękujemy.