„Sen nocy letniej” to komedia, której autorem jest William Szekspir. Powstała ona mniej więcej pod koniec XVI wieku i obecnie zalicza się ją do jednych z najpopularniejszych sztuk dramaturga. Przedstawia ona losy trzech par i ich miłosnych perypetii, które rozgrywają się w ateńskim lesie.
Spis treści
Nadchodzi ślub Tezeusza z Hipolitą, a on musi rozsądzić sprawę Hermii, która wbrew woli ojca chce poślubić Lizandra zamiast Demetriusza. Zakochani planują uciec z Aten i spotkać się w lesie ateńskim. Tam jednak pojawiają się orszaki Tytanii i Oberona, skłóconych małżonków. Oberon rozkazuje Pukowi przynieść magiczny sok z kwiatu, który sprawia, że dana osoba zakochuje się w pierwszej istocie, na jaką spojrzy. Doprowadza to do zakochania się Demetriusza i Lizandra w odrzuconej wcześniej Helenie. Tytania zaś zakochuje się w Spodku, aktorze z oślą głową, gdyż Oberon chce w ten sposób zabrać od niej ślicznego chłopca na swoją służbę. Dochodzi do pomieszania zakochanych par, ale ostatecznie wszystkim zostaje przywrócony wzrok. Odbywają się trzy śluby, a Tytania i Oberon im błogosławią.
Ślub księcia Aten, Tezeusza, z królową Hipolitą ma mieć miejsce za cztery dni. Tezeusz wspomina, że godzina ich szczęścia już się zbliża. Wysyła Filostrata, by ten szerzył radość wśród młodzieży ateńskiej. Wcześniej, zanim dochodzi do ślubu, przed obliczem księcia staje Egeusz, ojciec Hermii. Oskarża on swoją córkę o to, że dziewczyna nie chce wyjść za Demetriusza, tak jak nakazuje to jego wola. Hermia woli bowiem Lizandra. Tezeusz tłumaczy jej, że ojciec powinien być w jej oczach równy bogom, ale Hermia mówi, że powinien on spojrzeć na sytuację z jej perspektywy. Lizander jest według niej godzien szacunku. Egeusz żąda zatem, by książę postąpił zgodnie z ateńskim prawem i ukarał niesubordynację dziewczyny śmiercią. Hermia jednak nie ustępuje i objaśnia, że woli śmierć od takiego życia. Wie bowiem, że Lizander w niczym nie jest gorszy od swego konkurenta. Prawo jest jednak surowe, a Hermię czeka albo śmierć, albo wygnanie do klasztoru Diany. Zakochani zostają sami, a wtedy Lizander proponuje Hermii, by ta uciekła z nim z Aten, do domu jego majętnej ciotki, a tam została jego żoną. W tych okolicach nie obowiązuje bowiem prawo ateńskie. Lizander proponuje, by spotkali się oni o północy w lesie ateńskim. Nagle pojawia się Helena, która jest bez wzajemności zakochana w Demetriuszu. Nieszczęśliwi kochankowie zdradzają jej swój sekret, a Helena postanawia, że ujawni go swojemu wybrankowi, by zyskać jego względy oraz przychylność.
W izbie w chatce zbiera się cała trupa aktorska. Piotr Pigwa zaczyna rozdzielać przyjaciołom role, jakie mają oni odegrać w krotochwili mówiącej o Pyramie i Tysbe. Planują ją wystawić jako atrakcję na ślubie królewskim. Jako miejsce próby wybrali ateński las, gdzie nie spotkają żadnych ciekawskich obserwatorów. Każdy z aktorów mówi coś o sobie i przedstawia się innym. Przyjaciele kłócą się między sobą i kwestionują przydział ról. Potem uzgadniają, że spotkają się przy dębie książęcym.
W lesie Puk spotyka się z wróżką. Dyskutują ze sobą, a potem orientują się, że zaraz spotkają się orszaki Tytanii oraz Oberona, co ich przeraża.
W lesie spotykają się dwa orszaki, które należą do zwaśnionych małżonków. Jednym kieruje królowa Tytania wraz ze swoim dworem elfów, a drugim król Oberon ze swymi poddanymi. Wszyscy przybyli do Aten, by wziąć udział we ślubie Tezeusza oraz Hipolity. Natychmiast dochodzi do konfrontacji między małżonkami, gdyż Oberon żąda, by królowa oddała mu ślicznego chłopczyka. Pragnie go bowiem przyjąć do swojej służby, ale Tytania odmawia. Pragnie jednak nie wdawać się w ostrą kłótnię, zatem odchodzi. Ateny zamierza zaś opuścić po zaślubinach Tezeusza i Hipolity. Oberon postanawia zatem wezwać swojego sługę, którym jest Puk. Posyła go, by zdobył sok kwiatu, który został zraniony strzałą Amora. To właśnie on sprawia, że jeśli skropi się nim czyjeś oczy, ta osoba natychmiast zakocha się w pierwszym stworzeniu, które napotka. Oberon ma zatem nadzieję, że zaczaruje w ten sposób wzrok Tytanii, a to z kolei pozwoli mu zdobyć upatrzonego chłopca.
W ateńskim lesie pojawia się Demetriusz, a za nim podąża Helena. Jest zakochana w mężczyźnie, ale ten ją odrzuca; zamiast tego szuka własnej wybranki, pięknej Hermii, która ma być mu przeznaczona. Demetriusz jednak raz za razem powtarza, że nigdy nie pokocha Heleny, a ona okazuje mu swoje oddanie. Im bardziej on ją odtrąca, tym ona większą miłość czuje do niego. Demetriusz szuka sposobu, aby się przed nią skryć i uciec. Odchodzą potem razem. Wszystkiemu przygląda się sam Oberon. Jest poruszony nieszczęściem dziewczyny. Wraca Puk, który przynosi Oberonowi sok z kwiatu. Oberon natychmiast wysyła swego sługę w ślad za błądzącymi Ateńczykami. Wydaje Pukowi polecenie, by ten skropił sokiem oczy Demetriusza. Ma on w ten sposób zakochać się w Helenie. Puk musi zadbać, by Demetriusz po przebudzeniu jako pierwszą ujrzał właśnie Helenę.
Tytania zachęca swoje wróżki do tańca i śpiewu. Wróżki wykonują swoją pieśń, która jest kołysanką. Wróżki umykają, Tytania zasypia i pojawia się Oberon. Skrapia oczy żony sokiem z zatrutego kwiatu. W lesie ateńskim błądzą również Lizander wraz z Hermią. Szykują się zatem do snu wśród drzew. Hermia nalega, by spali osobno, ale Lizander naciska. Hermia chce bronić swego honoru i cnoty. Wreszcie zasypiają osobno, a wówczas nadchodzi Puk, który nie potrafi nigdzie znaleźć Ateńczyka. Spotyka on wtedy właśnie Lizandra. Postanawia skropić mu oczy sokiem z magicznego kwiatu.
Kiedy Lizander wciąż śpi, nadchodzi Helena wraz z Demetriuszem, wciąż się kłócąc. Demetriusz porzuca dziewczynę, a ta błądzi i zastanawia się nad tym, co sprawia, że Hermia jest tak pełna uroku i czaru. Potem Helena znajduje śpiącego Lizandra, zatem postanawia go obudzić. Lizander otwiera oczy i widzi Helenę jako pierwszą, zatem zakochuje się w niej z powodu skropienia powiek sokiem. Helena jednak nie wierzy w jego nagłą miłość. Adoracja Lizandra to dla niej okrutna kpina. Nieszczęśliwa Helena ucieka, ale Lizander podąża za nią. Bez wahania porzuca śpiącą Hermię wśród drzew. Kiedy Hermia się budzi, jest już sama w lesie.
Zaczarowana Tytania wciąż śpi na leśnej polanie, kiedy zjawia się tam trupa aktorska. Rozpoczyna się próba. Denko poważa pewne elementy przedstawienia, takie jak wyjątkowo brutalne sceny śmierci. Inny aktor zauważa, że damy na widowni mogą przestraszyć się lwa. Pigwa cały czas zapisuje przekazywane mu uwagi. Nagle zjawia się na polanie Puk i interesuje się próbą aktorów. Postanawia zostać jej widzem. Aktorzy dalej odgrywają swoje role. Puk postanawia przyprawić Spodkowi oślą głowę. Ten widok sprawia, że cały zespół aktorów rozbiega się w panice. Puk także wychodzi. Spodek nie rozumie, czemu inni uciekają na jego widok. Aktorzy próbują z nim rozmawiać, a wtedy budzi się Tytania ze swojej drzemki. Jako pierwszego widzi właśnie Spodka z przyprawioną oślą głową. Sok na powiekach powoduje zatem, że królowa natychmiast się w nim zakochuje. Adoruje go, a Spodek nie potrafi się odnaleźć w tej sytuacji i pragnie opuścić las. Tytania przywołuje wróżki i każe im służyć Spodkowi, by ten przypadkiem nie uciekł przed nią. Wróżki przedstawiają się Spodkowi. Tytania każe zaprowadzić wybranka do swojej alkowy.
Zjawia się Oberon. Król elfów jest zdecydowanie zadowolony z efektów działań Puka. Sługa bowiem od razu zdradza królowi, że jego małżonka zakochała się w dziwnym stworze o oślej głowie. Oberon pyta jeszcze o sprawę Ateńczyka, a Puk zapewnia, że dokonał wszystkiego zgodnie z rozkazem. Nadchodzą wtedy Hermia i Demetriusz, który stara się zrozumieć, czemu ukochana go odpycha. Hermia błaga o zwrócenie jej ukochanego Lizandra i przepędza Demetriusza. Ten wyznaje, że jego zdaniem Lizander wciąż żyje, a Hermia błaga o informację na jego temat. Oberon uświadamia sobie wtedy, jak ogromną pomyłkę popełnił Puk. Oberon wysyła go na poszukiwania Heleny w lesie. Puk donosi, że Helena podąża w ich stronę. Wtedy pojawia się Helena z Lizandrem. Młodzieniec cały czas zabiega o jej względy, a ona mówi, że to do Hermii należą jego uczucia.
Nadchodzi Demetriusz, który także adoruje Helenę, a ta sądzi, że to spisek wymierzony w nią. Puk bowiem jemu również pokropił oczy magicznym sokiem. Kiedy Demetriusz budzi się, niespodziewanie widzi Helenę i zakochuje się w niej, co dziewczyna uznaje za szyderstwo. Dochodzi do sprzeczki między adoratorami Heleny. Przychodzi Hermia, która nie wierzy w słowa Lizandra i wyrzuca mu, że porzucił ją samotną w lesie. Helena uznaje wtedy swoją przyjaciółkę za sprawczynię tego nieszczęścia, jakie ją spotkało. Dochodzi do kłótni między kobietami. Helena wspomina, że nigdy nie skrzywdziła wcześniej Hermii. Mężczyźni nie wiedzą, czy powinni raczej ratować Helenę, czy może bić się o nią między sobą. Helena ostatecznie ucieka przed wściekłą i rozgoryczoną Hermią. Wychodzą też Lizander i Demetriusz. Hermia biegnie za Heleną. Pojawia się za to Oberon, który wypomina Pukowi, że znowu narobił zamieszania. Rozkazuje mu też, by pomieszał młodzieńcom drogi. Chce w ten sposób doprowadzić do ich zgody.
Puk spełnia rozkaz i tak długo wodzi młodzieńców po leśnych drogach i ostępach, aż ci wreszcie ze zmęczenia zasypiają obok siebie. Następnie zjawiają się Helena wraz z Hermią, także zmęczone z powodu całej nocy spędzonej na wędrówkach. One także kładą się i usypiają obok mężczyzn. Oberon zdejmuje czar z oczu Lizandra.
Tytania i jej wróżki robią wszystko, by zaspokoić kolejne kaprysy Spodka. Następnie on zapada w sen, a potem przychodzi Oberon. Rozkazuje Pukowi zabrać oślą głowę i odczarować Tytanię. Zabrał bowiem już od królowej ślicznego chłopczyka, którego chciał wziąć w służbę, zatem przywraca żonie wzrok. Tytania skarży mu się, że śniła jej się miłość do człowieka z głową osła. Tytania spuszcza na wszystkich śpiących sen zapomnienia, a potem razem z mężem udaje się do Aten na królewskie zaślubiny. Tymczasem Tezeusz wraz z Hipolitą zjawiają się na polowanie w ateńskim lesie. Tam znajdują czworo śpiących młodych ludzi. Jest z nimi Egeusz, który rozpoznaje swoją córkę, Hermię, zatem budzi ich wszystkich. Po przebudzeniu Lizander przyznaje się do tego, że planował uciec z Aten wraz z Hermią, ale Demetriusz wyznaje, że nie kocha już Hermii, tylko Helenę. Wszyscy niezbyt dobrze pamiętają to, co wydarzyło się minionej nocy, a król zarządza trzy śluby. Spodek także się budzi.
Przebudzony Spodek również wraca do miasta, gdzie z kompanami dalej przygotowuje przedstawienie.
Właśnie poślubione pary oczekują nadejścia nocy, zatem spędzają czas na oglądaniu przedstawienia. Zostaje wybrany śmieszny, ale równocześnie tragiczny dialog między Tysbe a Priamem. Zostaje ukazany mur, który rozdziela kochanków, ale pozwala im na rozmowę. Zostaje pokazany lew, który utrzymuje, że nie jest prawdziwy, a potem także księżyc. Lew łapie płaszcz Tysbe, a ona ucieka. Priam z rozpaczy zabija lwa i idzie do nieba, a potem dołącza do niego Tysbe. Aktorzy otrzymują oklaski od widowni.
Pojawia się Puk, a potem Tytania i Oberon. Król i królowa postanawiają udać się na spoczynek. Wcześniej jednak postanawiają wypowiedzieć błogosławieństwo nad pałacem i dla nowożeńców. Puk prosi widzów, by nagrodzili aplauzem to senne marzenie, którego byli świadkami.
Aktualizacja: 2026-02-02 08:33:25.
Staramy się by nasze opracowania były wolne od błędów, te jednak się zdarzają. Jeśli widzisz błąd w tekście, zgłoś go nam wraz z linkiem lub wyślij maila: [email protected]. Bardzo dziękujemy.