Juliusz Słowacki jest między innymi autorem takiego dramatu jak „Sen srebrny Salomei”. Porusza w nim zagadnienie buntu znanego jako koliszczyzna, odnosi się także do idei towianizmu. W dziele Słowacki przywołuje zatem złożoną i pogłębioną problematykę istotną w jego czasach.
Spis treści
Podstawowym elementem dzieła autorstwa Słowackiego jest problematyka koliszczyzny. Stanowi ona najważniejszą część przedstawionej fabuły. Koliszczyzna rozpoczęła się po tym, jak w roku 1768 na Ukrainie zawiązała się konfederacja barska. Prawdopodobnie stała za tym Rosja, co spowodowało wybuch buntu, który przeszedł do historii właśnie pod nazwą koliszczyzny. Brało w nim udział przede wszystkim ruskie chłopstwo i Kozacy, którzy przybywali z Zaporoża. Uczestnicy koliszczyzny dopuszczali się masowych mordów i innych zbrodni na polskiej szlachcie, duchowieństwie katolickim i Żydach. Bunt stłumiono latem 1768 roku. Bohaterowie dramatu Słowackiego także biorą udział w tych wydarzeniach, zarówno po stronie buntowników, jak i sił tłumiących wszelkie przejawy buntu. Przykładem tego jest między innymi postać Semenki.
W dziele bardzo dużo miejsca zajmuje problematyka wizji, snów i przepowiedni. Objawiają się one przykładowo dzięki postaci Wernyhory, czyli ukraińskiego lirnika, który miał wieszczyć innym. W tym przypadku przepowiedział księżniczce Wiśniowieckiej cały jej los, zatem pozostała ona bierna i nie próbowała z nim walczyć. Prorocze sny i wizje miewa także Salomea, która wpada wręcz w trans, wzięty przez innych za śmierć. Wizje i przepowiednie zatem ustanawiają ludzki żywot, a ich ignorowanie prowadzi do nieszczęścia.
Słowacki podjął też w swoim dziele problematykę relacji międzyludzkich. To między innymi zakochanie Salomei w Leonie, który ją zwodzi i odrzuca, potajemny ślub księżniczki z Sawą czy próby swatania Leona z księżniczką, a także śmierć bliskich osób.
W dziele Słowacki odnosi się do problematyki towianizmu. Pogląd Andrzeja Towiańskiego na życie człowieka to główna myśl przewodnia dramatu. Według tego człowiek musiał postępować zgodnie z przeznaczeniem nadanym mu przez Boga, by móc dostąpić potem po śmierci zbawienia. Ludzie, którzy nie przyjmowali swojego przeznaczenia, musieli liczyć się z karą. Ta myśl objawia się w losach postaci opisanych przez Słowackiego, takich jak księżniczka.
Aktualizacja: 2026-01-12 14:10:30.
Staramy się by nasze opracowania były wolne od błędów, te jednak się zdarzają. Jeśli widzisz błąd w tekście, zgłoś go nam wraz z linkiem lub wyślij maila: [email protected]. Bardzo dziękujemy.