„Sen srebrny Salomei” to dramat romantyczny autorstwa Juliusza Słowackiego, określony przez twórcę jako „romans dramatyczny w pięciu aktach”. Utwór powstał w listopadzie 1843 roku, a rok później został wydany w Paryżu. Na scenie pojawił się po raz pierwszy dopiero 24 marca 1900 roku w Krakowie. Akcja dramatu została osadzona w realiach historycznych drugiej połowy XVIII wieku, w okresie wydarzeń związanych z konfederacją barską oraz buntem chłopskim na Ukrainie zwanym koliszczyzną. W 1768 roku doszło tam do krwawych wystąpień chłopstwa ruskiego i Kozaków zaporoskich przeciwko polskiej szlachcie, duchowieństwu katolickiemu oraz ludności żydowskiej. Wydarzenia te stały się tłem dla fabuły dramatu, w którym autor ukazał napięte relacje społeczne i narodowe oraz tragiczne konsekwencje konfliktów między różnymi grupami społecznymi.
Głównym wątkiem utworu jest historia miłości Salomei Gruszczyńskiej i Leona Stempowskiego, rozgrywająca się na dworze regimentarza Stempowskiego w czasie niepokojów społecznych. W dramacie pojawiają się również inne istotne postacie, m.in. księżniczka Wiśniowiecka, Kozak Semenko, wojskowy Gruszczyński czy legendarny lirnik Wernyhora. Wydarzenia fabularne splatają się z motywem proroctw, snów i wizji zapowiadających przyszłość bohaterów. Utwór ma charakter historiozoficzny i nawiązuje do poglądów religijno-filozoficznych Andrzeja Towiańskiego, które w tym okresie wywarły duży wpływ na Słowackiego. Według tej koncepcji życie człowieka jest podporządkowane boskiemu przeznaczeniu, a jego spełnienie prowadzi do moralnego oczyszczenia i zbawienia. W dramacie idea ta zostaje ukazana poprzez losy bohaterów, którzy w różny sposób reagują na przepowiednie i znaki wskazujące ich przyszłość.