Juliusz Słowacki to znany romantyczny wieszcz, poeta i twórca dramatów. Wśród jego dzieł warto wyróżnić właśnie dramat zatytułowany „Sen srebrny Salomei”. Powstał on w tak zwanym okresie mistycznym twórczości Słowackiego, dlatego też jest to istotny element całego dzieła.
Spis treści
Czym jest jednak sam mistycyzm? To przede wszystkim termin, który opisuje doświadczenie religijne. Ma ono polegać na relacji człowieka z rzeczywistością pozamaterialną czy transcendentalną, która nie jest zależna od obrzędów lub rytuałów. W przypadku chrześcijaństwa ma być to tożsame z Bogiem. To wiara w możliwość obcowania duchowego z bóstwem i poznania jego tajemnic poprzez swego rodzaju objawienie. Takie doświadczenie mistyczne różni się jednak od ezoteryki. Ona mówi bowiem o pewnym poznaniu pozazmysłowym, takim jak jasnowidzenie oraz telepatia. Mistycyzm można zatem określić jako poszukiwanie jak najbardziej bezpośredniego doświadczenia Boga, a także życie, którego celem staje się właśnie zjednoczenie z bóstwem.
W dramacie „Sen srebrny Salomei” mistycyzm jest bardzo wyraźnie obecny. Losy bohaterów bezpośrednio wiążą się przede wszystkim z siłami metafizycznymi i przepowiedniami. Istotna jest tu zatem przede wszystkim postać ukraińskiego lirnika, Wernyhory, który jest swego rodzaju prorokiem. Są tu też obecne wizje oraz sny, które mają bezpośrednie powiązanie z myślą przewodnią towianizmu. To z kolei oznacza między innymi konieczność zaakceptowania losu zesłanego przez Boga, ponieważ to droga do ludzkiego zbawienia. Bohaterowie, którzy się do tego nie stosują, spotykają się z karą oraz cierpieniem. Mistycyzm wiąże się tu zatem nie tylko z Bogiem, ale też z ludzkim przeznaczeniem.
Wernyhora to jedna z najważniejszych postaci dramatu. Objawia on bowiem bohaterom dalszy ich los, tak jak działo się to w przypadku księżniczki. Wernyhora uosabia zatem wizję przyszłości Polski, a także historyczną konieczność, która nadchodzi. W przypadku „Snu srebrnego Salomei” wizje, sny i przepowiednie to sposób komunikacji ze światem metafizycznym, w którym mieści się Bóg. To właśnie on zsyła bohaterom ich los i wymaga dostosowania się do przeznaczonego im planu. Ujawniają to przykładowo prorocze sny Salomei. Wszystko to wiąże się też z silnym wpływem filozofii Andrzeja Towiańskiego na tekst dramatu autorstwa Słowackiego. Indywidualny los człowieka w ten sposób staje się częścią większego, mistycznego procesu.
Słowacki nie podzielił świata przedstawionego na część rzeczywistą i mistyczną, przenikają się one bowiem i wzajemnie na siebie wpływają. Doświadczenia bohaterów nieustannie dowodzą tego, że istnieją siły nadprzyrodzone, które aktywnie kształtują ich życie. Wizyjność to z kolei najważniejszy aspekt całego dramatu, który łączy jego bohaterów z siłą wyższą, a ta z kolei wpływa na ich dalsze losy. Próby uniknięcia tego najczęściej kończą się tragedią oraz cierpieniem. Wszystko jest w nieustannym ruchu, co jest przejawem duchowości opisanej przez Słowackiego. Duch kryje się tutaj bowiem w każdym elemencie świata przedstawionego.
Aktualizacja: 2026-01-12 13:35:22.
Staramy się by nasze opracowania były wolne od błędów, te jednak się zdarzają. Jeśli widzisz błąd w tekście, zgłoś go nam wraz z linkiem lub wyślij maila: [email protected]. Bardzo dziękujemy.