Biały mustang – problematyka

Autor problematyki: Piotr Kostrzewski. Redakcja: Aleksandra Sędłakowska.
Autor Inny

Chociaż wielu może to zdziwić, nad Wisłą żyje wielu miłośników kultury indiańskiej. Jednym z nich (podobno ze względu na korzenie) był autor „Białego mustanga” – Sat-okh. Jego książka to zbiór opowieści stylizowanych na legendy ludów Północnej Ameryki. Opowiadają one o genezie człowieka, przyrody i wielu innych elementów świata. Zawierają przy tym pochwałę szlachetnych cech ludzkiego ducha: odwagi, przywiązania do rodziny, empatii.

Spis treści

Indiańskie mity

„Biały mustang” składa się ze zbioru opowieści, będących mitami i legendami różnych plemion indiańskich Ameryki Północnej. Ze względu na tematykę, większość możemy zakwalifikować do mitów etiologicznych — opisujących genezę nazw, zjawisk, czy tradycji danej społeczności. Możemy wśród nich znaleźć choćby opowieść o tym, jak Indianie udomowili konie. Inna historia przybliża powód złej sławy pewnego górskiego jeziora, a jeszcze inna pochodzenie nazwy niebezpiecznego wodospadu.

Kolejne są opowieści o dzielnych czynach. Tytułowa legenda o „Białym mustangu” opisuje starania pewnego indiańskiego wojownika, który chciał pojąć za żonę Pahajo – przynoszącą szczęście, mieszkankę tęczy. Żeby tego dokonać, musi wykazać się wytrwałością, siłą, ale również odwagą i sprytem. Inne legendy chwalą przywiązanie do swojej rodziny, czy pomoc innym w potrzebie.

Ciekawy jest również mit antropogeniczny – tłumaczący powstanie ludzi. Widząc zwierzęta walczące o przywództwo nad światem, Wielki Duch postanawia działać. Używając gliny, lepi kolejno różne ludzkie nacje. W przypadku człowieka czarno i białoskórego coś mu się jednak nie udaje. Dopiero ostatni, człowiek czerwony, jest godny bycia panem całej przyrody.

Człowiek, przyroda i duchy

Świat przedstawiony w „Białym mustangu” jest przesiąknięty opisami przyrody. Indianin żyje na łonie natury, korzysta z jej dóbr i wchodzi z nią w najróżniejsze interakcje. Jak wspomina sam autor na początku, „Biały mustang” to opowieść dla wielbicieli przyrody. Widać, że Sat-okh pragnął oddać niemal mistyczną bliskość ludów Ameryki Północnej i natury. Z tego powodu jest ona idealizowana. W wielu wypadkach nabiera cech ludzkich, jest antropomorfizowana. Choćby legenda o miłości dwóch rzek, którym przeciwstawia się stare jezioro. Bohaterom potrafią pomagać żywioły, a zwierzęta mogą porozumiewać się z ludźmi. W jednej z historii bohater wyprawia się na poszukiwanie ogromnego jesiotra, który terroryzuje okolicę. Ryba wysyła do walki z nim szczupaka i raka, które Indianin pokonuje. Gdy zwycięża również jesiotra, inne zwierzęta dziękują mu za pozbycie się tyrana. Ukazuje to po raz kolejny wielką więź ludów Północnej Ameryki.

Sat-okh nawiązuje również do duchowości Indian. Ich świat pełen jest różnych duchów i boskich istot. Wspomniany jest oczywiście słynny Gitche Manitou – Wielki Duch, utożsamiany z samym stwórcą wszechświata. Oprócz niego bohaterów wspomagają ludzi dobre duchy, często wspominani są przodkowie. Czasami bohater musi też zmierzyć się ze złośliwymi istotami, personifikującymi nieszczęście, chorobę, śmierć.

Piękna stylizacja

Chociaż opowieści zawarte w „Białym mustangu” są bardzo barwne, nie zdają autentycznymi legendami Indian. Niestety, Sat-okh raczej wzorował się jedynie na klimacie mitów plemion Północnej Ameryki. Specjalista z pewnością dostrzeże w tych opowieściach podobieństwa do innych kręgów kulturowych, a nawet klasycznych mitów. Za działem Sat-okha nie stało bowiem przybliżenie ludziom prawdziwej kultury Indian, dalekiej od brutalności. Jak wspomina na samym początku, pragnął dotrzeć do odbiorcy o specyficznym guście. Zadowolić miłośnika szlachetnych opowieści, przyrody i akcji. Przy okazji tych, dla których indiański klimat może wydawać się fascynujący.

W „Białym mustangu” należy więc odczytywać głównie jako dzieło popularyzujące pewne podejście do życia – prostego i szlachetnego, miłującego przyrodę oraz bliskich. Dopiero potem jako książkę popularyzującą tematykę indiańską, szczególnie dla młodego odbiorcy.


Przeczytaj także: Zaczarowana zagroda – czego badacze się dowiedzieli dzięki eksperymentowi?

Aktualizacja: 2025-04-01 21:37:12.

Staramy się by nasze opracowania były wolne od błędów, te jednak się zdarzają. Jeśli widzisz błąd w tekście, zgłoś go nam wraz z linkiem lub wyślij maila: [email protected]. Bardzo dziękujemy.