Wierna rzeka - bohaterowie

Autorem opracowania jest: Adrianna Strużyńska

Salomea Brynicka to główna bohaterka powieści Stefana Żeromskiego „Wierna rzeka”. Jest piękną, młoda kobietą. Ma dwadzieścia dwa lata. Mieszka w folwarku w Niezdołach, należącym do jej krewnych - państwa Rudeckich. Ojciec Salomei pełnił w nim rolę zarządcy, ale wyjechał, aby wziąć udział w powstaniu styczniowym. Salomea jest półsierotą, jej matka młodo zmarła. Prawie całe życie spędziła na wsi. Opuściła folwark, gdy uczyła się u zakonnic na pensji w Ibramowicach. Poznała wtedy język francuski, ale ojciec kazał jej wrócić na wieś. Dziewczyna nie jest antysemitką, przyjaźni się z Żydówką Ryfką. Ojciec wychował ją na patriotkę. Salomea wykazuje się odwagą, gdy pomaga powstańcowi, chociaż grożą za to represje. Nie boi się także jechać sama nocą przez las, aby sprowadzić doktora Kulewskiego. Jej strach wywołuje jedynie duch wuja Dominika, który rzekomo straszy w niezamieszkałej części domu. Nie zgadza się też z księżną, która krytykuje powstanie. Salomea jest zaradna i uparta. Potrafi opatrywać rany, zmusza medyka, aby udzielił pomocy powstańcowi. Dziewczyna nie traci odwagi, nawet w kontaktach z rosyjskimi żołnierzami. Jej wrażliwa strona ukazuje się w kontaktach z Józefem. Salomea szczerze kocha księcia, chociaż zdaje sobie sprawę, że uboga szlachcianka nie jest dla niego odpowiednią partią. Po śmierci ojca, staje się dla niej jedyną bliską osobą. Dziewczyna unosi się dumą, nie przyznaje się do ciąży i wyrzuca pieniądze od księżnej.

Antoni Brynicki to ojciec Salomei. Jest patriotą, uczestniczył w powstaniu listopadowym, za co został zesłany na Syberię. Mimo trudnych doświadczeń, bierze udział w powstaniu styczniowym. Jest kochającym ojcem, obawia się o bezpieczeństwo córki. Ma słuszne przeczucie, że książę ją zrani. Antoni płaci najwyższą cenę za swoją miłość do ojczyzny. Zostaje ciężko ranny w walce i umiera w klasztorze.

Józef Odrowąż to obyty i wykształcony książę. Wyróżnia się urodą, ma czarne włosy, gęste brwi oraz smukłą sylwetkę. Jest młodym i naiwnym patriotą. Nie zdaje sobie sprawy, że jego poświęcenie pójdzie na marne. Zostaje poważnie ranny w bitwie pod Małogoszczem i cudem uchodzi z życiem, ale uparcie chce ponownie przystąpić do powstańców. Ojczyzna jest dla niego najważniejsza. Wdaje się w romans z Salomeą, ale nie odwzajemnia jej zaangażowania. Józef porzuca ukochaną, ponieważ matka mami go obietnicami powrotu na pole bitwy, gdy tylko wyzdrowieje. Nie dostrzega manipulacji księżnej, udział w powstaniu staje się jedynym celem jego życia.

Księżna Odrowążowa jest matką Józefa. Miesiącami szuka swojego syna, aż w końcu znajduje go w dworku w Niezdołach. Darzy Salomeę sympatią, ale nie uważa jej za odpowiednią żonę dla księcia. Posługuje się kłamstwem i manipulacją, aby powstrzymać Józefa przed powrotem do powstańców. Zabiera go za granicę, oszukując że po powrocie będzie dalej walczył. Odnosi się do Salomei z wyższością, stwierdza że szybko zapomni o Józefie i wręcza jej pieniądze.

Szczepan Podkurek to stary kucharz, pracujący w dworku w Niezdołach. Po wyjeździe państwa Rudeckich, zostaje na gospodarstwie z Salomeą. Jest prostym, ale mądrym człowiekiem. Zachowuje zdrowy rozsądek, wie że za pomoc powstańcom grożą represje. Nie potrafi jednak odmówić potrzebującym. Częstuje Józefa kaszą oraz wspiera Salomeę, gdy ta postanawia zatrzymać go w domu. Szczepan przygotowuje też posiłek dla głodnych powstańców oraz grzebie ciało Huberta. Troszczy się o Salomeę, jest przerażony, gdy znajduje nad rzeką jej nieprzytomne ciało.

Hubert Olbromski jest komisarzem Rządu Narodowego i przewozi ważne dokumenty, dotyczące powstania. Nie potrafi wytłumaczyć Salomei sensu śmierci tysięcy ludzi, ale jest przekonany, że ta ofiara jest konieczna. Do samego końca zachowuje honor. Woli umrzeć w walce, niż zostać pojmany. W chwili zagrożenia życia, myśli racjonalnie - wrzuca dokumenty do rzeki, aby nie dostały się w ręce Rosjan. Szczepan docenia jego bohaterstwo i organizuje mu pogrzeb, chociaż jest to zabronione.

Wiesnicyn jest rosyjskim oficerem. Często przyjeżdża ze swoim oddziałem do dworku w Niezdołach, ponieważ bez wzajemności zakochał się w Salomei. Jest rozdarty wewnętrznie. W młodości wyznawał demokratyczne ideały, dostrzega niesprawiedliwość wojny oraz podziwia determinację Polaków. Należy jednak do rosyjskiego wojska, dlatego musi dochować wierności carowi i stłumić powstanie styczniowe. Nie aresztuje ani nie zabija Odrowąża, którego znajduje podczas przeszukania dworku. Daruje życie mężczyźnie, którego kocha Salomea.

Paweł Rudecki to właściciel folwarku w Niezdołach. Miał starszego brata Dominika, który popełnił samobójstwo. Wyjechał, aby przyłączyć się do powstania styczniowego. Trafił do więzienia, z którego wydostał się dopiero dzięki staraniom żony. Po powrocie do domu, jest przerażony stanem majątku, rozgrabionego przez rosyjskie wojsko. Kilka dni po przyjeździe umiera.

Pani Rudecka to kobieta zmagająca się z osobistą tragedią. Miała pięciu synów, ale trzech z nich zginęło w powstaniu styczniowym. Kobieta szuka ich ciał oraz stara się o uwolnienie męża z więzienia. Po śmierci Pawła i pana Brynickiego, musi samodzielnie zmierzyć się z prowadzeniem folwarku, doprowadzonego do ruiny przez Rosjan.

Doktor Kulewski jest starym kawalerem i kobieciarzem. Początkowo odmawia pomocy powstańcowi, ponieważ obawia się, że zostanie przyłapany. Zmuszony przez Salomeę, przyjeżdża do dworku w Niezdołach. Próbuje wyjąć kulę, utkwioną w nodze Józefa, ale mu się to nie udaje. Dziewczyna nie może mu zapłacić, dlatego ją napastuje.

Ryfka to przyjaciółka Salomei. Jest Żydówką, jej ojciec prowadzi karczmę. Ostrzega główną bohaterkę przed nadejściem Rosjan oraz pomaga jej w zdobyciu konia i sań. Ze względu na zajęcie ojca, jest dobrze poinformowana.


Czytaj dalej: Wierna rzeka - problematyka

Komentarze