„Do piachu” to dramat autorstwa Tadeusza Różewicza, który przedstawia losy pewnego oddziału Armii Krajowej ukrywającego się w lasach jesienią 1944 roku.
Spis treści
Podstawą dzieła jest motyw wojny, która stanowi tło wszystkich wydarzeń i wpływa na życie bohaterów. Wojna zostaje ukazana jako codzienność pełna strachu, brudu, głodu i śmierci. Partyzanci ukrywają się w lesie, czekają na zrzuty i urządzają zasadzki.
Równie istotny jest motyw partyzantki. Leśny oddział tworzą ludzie o różnym pochodzeniu, poglądach i wykształceniu. Noszą przypadkowe mundury i dysponują niewielką ilością broni. Wspólna walka nie usuwa konfliktów politycznych ani osobistych.
W tekście obecny jest motyw śmierci, która pojawia się w opowieściach Marka, rozmowach żołnierzy, a przede wszystkim w historii Walusia. Jego egzekucja jest brutalna, pozbawiona patosu i ukazuje lęk człowieka, który nie potrafi pogodzić się z końcem życia.
Dramat opiera się na motywie zbrodni i kary. Waluś zostaje oskarżony o rabunek, gwałt i rozbój, choć odpowiedzialnością za skrzywdzenie gospodyni obarcza Burego. Mimo tych niejasności zostaje skazany i rozstrzelany, podczas gdy inni uczestnicy napadu unikają kary.
W dramacie warto wskazać motyw rozkazu. Bohaterowie powtarzają, że rozkaz jest dla żołnierza najważniejszy. Marek usprawiedliwia nim zabójstwo kobiety, Żelazo deklaruje gotowość zabicia każdego, a Kiliński wykonuje wyrok śmierci na Walusiu. Posłuszeństwo pozwala unikać osobistej odpowiedzialności.
Różewicz wykorzystuje motyw patriotyzmu. Ułan, Marek i inni mówią o Polsce, granicach, honorze i walce za ojczyznę. Wzniosłe hasła zostają zestawione z pijaństwem, rabunkiem, przemocą i kłótniami, przez co patriotyzm bywa zarówno szczerym uczuciem, jak i pustą pozą.
W dramacie ważny jest motyw religii. Partyzanci uczestniczą we mszy, modlą się i odwołują do Boga. Waluś przed snem i przed śmiercią próbuje odmawiać modlitwy. Jednocześnie ludzie deklarujący wiarę dopuszczają się zabójstw i przemocy, co ujawnia sprzeczność między religią a ich czynami.
W dramacie obecny jest motyw groteski. Tragizm łączy się z komizmem. Spór o autorytet oficera sprowadza się do kwestii osobnej latryny, Sfinks żartobliwie melduje wątróbkę, a pijany Marek wymiotuje do patefonu. Groteska podkreśla absurd wojennego świata.
Aktualizacja: 2026-07-21 15:59:46.
Staramy się by nasze opracowania były wolne od błędów, te jednak się zdarzają. Jeśli widzisz błąd w tekście, zgłoś go nam wraz z linkiem lub wyślij maila: [email protected]. Bardzo dziękujemy.