- Autor obserwuje środowisko pisarzy i artystów w Warszawie, Pradze, Budapeszcie i Bukareszcie.
- 1932: ukazuje się powieść Witkiewicza „Nienasycenie”.
- Wrzesień 1939: wybucha wojna, Armia Czerwona wkracza do Polski.
- Wrzesień 1939: Witkiewicz popełnia samobójstwo.
- Wojna: autor analizuje przyjmowanie przez intelektualistów „pigułki Murti-Binga”, czyli akceptacji nowej ideologii.
- Powojnie: kraje Europy Wschodniej stają się demokracjami ludowymi zależnymi od Moskwy.
- Intelektualiści wschodni obserwują Zachód ze zwątpieniem i zawiedzioną nadzieją.
- W krajach komunistycznych upowszechnia się życie oparte na udawaniu, czyli Ketmanie.
- Autor opisuje odmiany Ketmanu: narodowy, czystości rewolucyjnej, estetyczny, pracy zawodowej, sceptyczny, metafizyczny i etyczny.
- Przed wojną: Alfa jest pisarzem katolickim.
- Wojna: Alfa działa w podziemiu literackim.
- 1944: powstanie warszawskie kończy się tragedią i klęską.
- Czasy powojenne: Alfa wstępuje do Partii, pisze samokrytykę i książkę o „radzieckim człowieku”.
- Wojna: Beta, młody poeta bez wiary, trafia do Oświęcimia, a potem do Dachau.
- Czasy powojenne: Beta chłodno relacjonuje życie w obozie.
- Czasy powojenne: Beta staje się publicystą partyjnym.
- Beta popełnia samobójstwo.
- Przed wojną: Gamma jest nacjonalistą i antysemitą w Wilnie.
- Wojna: rodzina Gammy zostaje deportowana, a on sam ucieka w głąb Rosji.
- Wojna: Gamma tworzy Związek Patriotów Polskich w ZSRR.
- 1944: Gamma wraca do Polski z Armią Czerwoną i obserwuje klęskę powstania warszawskiego.
- Czasy powojenne: Gamma zostaje dyplomatą i nadzorcą literatury.
- Przed wojną: Delta wiąże się z prawicowym, antysemickim środowiskiem.
- Wojna: Delta trafia do niewoli niemieckiej.
- Czasy powojenne: Delta służy władzy komunistycznej jako popularny poeta propagandowy.
- Delta traci i odzyskuje łaskę władz w zależności od linii politycznej.
- Autor analizuje panowanie Partii nad umysłami różnych grup społecznych: przedstawicieli klasy posiadającej, drobnomieszczaństwa, chłopów i robotników.
- Autor opisuje rolę szkoły, prasy i „świetlicy” w indoktrynacji.
- Autor analizuje konflikt między religią a stalinizmem oraz strategię osłabiania Kościoła.
- 1940: kraje bałtyckie zostają wcielone do ZSRR po sfałszowanych wyborach.
- Następują masowe deportacje ludności bałtyckiej.
- 1941: Niemcy okupują kraje bałtyckie i mordują ludność żydowską.
- 1944: Armia Czerwona ponownie zajmuje kraje bałtyckie, tłumiąc opór partyzancki kolejnymi wywózkami.
- Autor wspomina widok polskiej rodziny chłopskiej na dworcu na Ukrainie.
- Autor wyjaśnia swój wybór drogi sprzeciwu i bezdomności, kończąc książkę osobistym wyznaniem.
Przeczytaj także: Zniewolony umysł – streszczenie
Aktualizacja: 2026-07-04 15:05:41.
Staramy się by nasze opracowania były wolne od błędów, te jednak się zdarzają. Jeśli widzisz błąd w tekście, zgłoś go nam wraz z linkiem lub wyślij maila: [email protected]. Bardzo dziękujemy.