Sławomir Mrożek jest znany między innymi jako autor zbioru opowiadań „Wesele w Atomicach”, z którego pochodzi tekst o takim samym tytule. W dziele zostaje przedstawiona historia pewnego wesela zorganizowanego we wsi Atomice, której mieszkańcy mają dostęp do najnowocześniejszych technologii. Kończy się to groźną bójką na weselu. Warto przyjrzeć się temu, jakie środki wyrazu Mrożek wykorzystał do konstruowania tekstu.
Bardzo ważnym elementem opowiadania Mrożka jest groteska. Tak nazywa się kategoria estetyczna, która polega na połączeniu i zestawieniu ze sobą elementów o sprzecznym charakterze, na wyolbrzymianiu pewnych zjawisk i cech, a także przedstawianiu ich w wyjątkowo jaskrawy sposób, by podkreślić niektóre ich aspekty i zwrócić na nie uwagę.
Mrożek sprawnie buduje świat przedstawiony w opowiadaniu właśnie na podstawie groteskowych zestawień. Jest to przede wszystkim rzeczywistość zniekształcona, zdeformowana i pełna rozmaitych absurdów. Podstawowym założeniem jest to, że najnowsze rozwiązania technologiczne i urządzenia trafiają z jakiegoś powodu w ręce mieszkańców wsi, chłopów, którzy nie wykorzystują sprzętów zgodnie z ich przeznaczeniem. To także zestawienie wioski, posagu i malowanego kufra z patentami z biochemii, jakie się w jego wnętrzu skrywają. Bohaterowie zdobywają tutaj wyższe wykształcenie, ale ich mentalność i zachowanie wciąż przypominają raczej obyczaje chłopstwa mieszkającego na zapadłej wsi w XIX wieku. Mówią gwarą, organizują tradycyjne weselisko, w domu trzymają takie meble jak malowany kufer, wciąż żywa jest instytucja posagu, a równocześnie we wsi działa laboratorium i siłownia umiejscowiona tuż obok kościoła.
Groteska u Mrożka to zatem połączenie przyszłości przypominającej niemal science-fiction, pełnej nowoczesnej technologii i zaawansowanego rozwoju z obrazem tradycyjnej wsi, której mieszkańcy wciąż zdają się tkwić w zacofanej mentalności, z bardzo konserwatywnym spojrzeniem na świat. Czytelnik z pewnością może rozpoznawać takie elementy jak właśnie obyczajowość wiejska, posag, wiejskie wesele dla wszystkich mieszkańców, a jednocześnie jest przekonywany, że akcja rozgrywa się niemalże w erze atomowej, gdzie najróżniejsze osiągnięcia cywilizacji znajdują się na wyciągnięcie ręki. Nie jest to obraz spójny, zatem nabiera on cech właśnie groteskowych. To zatem połączenie przeszłości z przyszłością, które zdecydowanie nie pasują do siebie, przez co wizja cywilizacji staje się zwyczajnie groteskowa, ukazana w krzywym zwierciadle; podkreślono też jej liczne wady.
Aktualizacja: 2026-02-17 19:16:43.
Staramy się by nasze opracowania były wolne od błędów, te jednak się zdarzają. Jeśli widzisz błąd w tekście, zgłoś go nam wraz z linkiem lub wyślij maila: [email protected]. Bardzo dziękujemy.