Na jagody – motywy literackie

Autorka listy motywów literackich: Aleksandra Sędłakowska.

„Na Jagody” to utwór poetycki autorstwa Marii Konopnickiej, łączący w sobie elementy baśniowe, przygodowe oraz refleksję nad relacją człowieka z naturą. W baśni pojawia się wiele ciekawych motywów, które mogą okazać się aktualne dla współczesnego czytelnika.

Spis treści

Motyw przyrody 

Jednym z głównych motywów literackich w utworze „Na Jagody” jest przyroda przedstawiona jako tajemniczy, niemal magiczny świat. Las nad Bugiem to miejsce pełne piękna i niebezpieczeństw. Motyw lasu jest powszechnie stosowany w literaturze, szczególnie w literaturze dziecięcej, jako przestrzeń potencjalnie nieskończonych możliwości. Las w dziele pełni rolę zarówno miejsca pełnego niebezpieczeństw, jak i przestrzeni, gdzie dziecko może odkrywać sekrety przyrody. Drzewa, zwierzęta, rośliny oraz wszelkie stworzenia leśne, takie jak ślimak, pająk czy osy, nabierają cech niemal ludzkich, dzięki czemu mogą stanowić aktorów dla przedstawienia pewnych wzorców społecznych.

Motyw baśniowego królestwa

Lasem rządzi Jagodowy Król, który rządzi lasem i jego mieszkańcami. To postać domyślnie pełna dobroci, mądrości i spokoju, a także pomocna, gdyż wprowadza Janka do swojego królestwa. W tej wizji świata człowiek i przyroda współistnieją w zgodzie. Król nie potrzebuje korony, bo nie szuka władzy, a raczej dba o dobro lasu i jego mieszkańców. Jego rola w opowieści jest istotna, ponieważ pokazuje, że władza w naturze nie jest związana z brutalną dominacją, lecz z troską i odpowiedzialnością za środowisko.

Motyw podróży i dojrzewania

Motyw podróży jest nieodłącznym elementem wielu baśni, również tej autorstwa Marii Konopnickiej. Zarazem jest to motyw dojrzewania Janka, który wyrusza na wyprawę po jagody dla swojej mamy. Na początku opowieści Janek jest małym chłopcem ciekawym świata. Jednak jego podróż staje się również symboliczną drogą ku dorosłości, a na pewno samodzielności – przezwyciężanie trudności i pokonywanie lęków związanych z nieznanym. Przemierzając las, Janek zmaga się z różnymi nowymi emocjami, lękiem przed niebezpieczeństwem, ale także odkrywa piękno i tajemnice przyrody. W ten sposób podróż staje się jego wewnętrzną drogą do rozwoju.

Motyw opieki nad naturą

Motyw opieki nad naturą objawia się również w postaci Jagodowego Króla, który jest strażnikiem lasu. Król dba o porządek w swoim królestwie i troszczy się o to, by wszystkie istoty leśne współpracowały ze sobą, tworząc harmonijny ekosystem. To właśnie on opiekuje się jagodami, zapewniając, by rosły w odpowiednich miejscach i były dostępne dla tych, którzy je szanują. Motyw opieki nad naturą jest ważny, ponieważ przypomina o konieczności dbania o środowisko i zachowania równowagi w przyrodzie. Król Jagodowy to nie tylko postać baśniowa, ale również symbol odpowiedzialności za planetę, której zasoby muszą być chronione.

Motyw dziecięcej wyobraźni

Bohater dziecięcy wkracza w świat magii, niewidoczny dla dorosłych i osób o ograniczonej wyobraźni. Motyw fantazji jest obecny w każdej części opowieści: w postaci Jagodowego Króla, jego dworu i fantastycznych stworzeń zamieszkujących las. Las staje się miejscem, gdzie dziecko ma możliwość przekształcenia rzeczywistości, wchodzenia w interakcje z istotami z wyobraźni, które ożywają na jego oczach. Dziecięca wyobraźnia pozwala Janowi na odkrycie nowych, niezwykłych światów, które wydają się nierealne, ale są w pełni „żywe” w jego percepcji.

Motyw przyjaźni i współpracy

Motyw przyjaźni i współpracy jest obecny w interakcjach Janka z leśnymi stworzeniami. Chłopiec nie jest sam na swojej drodze – pomaga mu Jagodowy Król oraz jego poddani, w tym wiewiórki, królewicze i panny Borówczanki. Wspólna praca i współdziałanie pomagają osiągnąć cel – zebranie jagód. Motyw współpracy w obliczu wspólnego celu pokazuje, jak ważna jest wzajemna pomoc w każdej społeczności, niezależnie od tego, czy jest to społeczeństwo ludzi, czy istot leśnych.


Przeczytaj także: Na jagody – plan wydarzeń

Aktualizacja: 2025-03-30 23:08:18.

Staramy się by nasze opracowania były wolne od błędów, te jednak się zdarzają. Jeśli widzisz błąd w tekście, zgłoś go nam wraz z linkiem lub wyślij maila: [email protected]. Bardzo dziękujemy.