Tajemniczy ogród - motywy literackie

Autorką listy motywów literackich jest: Adrianna Strużyńska.

Tajemniczy Ogród autorstwa Frances Hodgson Burnett to powieść dla dzieci, należąca do klasyki gatunku. Opowiada o uzdrawiającej mocy natury, która całkowicie zmieniła życie głównej bohaterki Mary Lennox oraz jej kuzyna Colina Cravena.

  • Motyw przemiany
  • Motyw natury
  • Motyw tajemnicy
  • Motyw dziecka
  • Motyw śmierci
  • Motyw przyjaźni
  • Motyw samotności
  • Motyw przemiany

    Można stwierdzić, że jest to najważniejszy motyw powieści. Przede wszystkim dotyczy on głównej bohaterki, dziewięcioletniej Mary Lennox, która po stracie rodziców w Indiach zmuszona była przenieść się do Anglii. Nowe otoczenie, obcy ludzie, odkrycie tajemniczego ogrodu oraz spotkanie z kuzynem Colinem stopniowo zmieniły Mary. Z kapryśnego, nieznośnego, brzydkiego dziecka stała się zdrową, radosną, pracowitą dziewczynką, zdolną do prawdziwej przyjaźni.

    Dzieciństwo Colina również było nietypowe, ponieważ od dziecka był przekonany, że niebawem umrze, a jeśli przeżyje, będzie garbaty. Po poznaniu Mary i Dicka oraz wyjściu na zewnątrz Colin, wcześniej histeryczny i chorowity, odnalazł radość życia i przekonał się, że tak naprawdę jest zdrowy i może chodzić. Ta przemiana wpłynęła także na jego ojca, Archibalda Cravena, który dotąd pogrążony był w smutku po stracie żony. Widząc zmianę u syna, do którego dotąd miał dystans, Archibald zmienił swoje podejście do życia i postanowił naprawić dawne błędy.

    Motyw natury

    Przyroda odegrała niezwykle istotną rolę w życiu bohaterow. Jest ona obecna zarówno w tajemniczym ogrodzie, jak i na dzikich, malowniczych wrzosowiskach. Dla Archibalda Cravena, ogród symbolizuje miejsce największego cierpienia w jego życiu, lecz dla jego syna i Mary Lennox staje się oazą szczęścia i sensu życia. Dick Sowerby, przyjaciel dzieci, mieszka wraz z rodziną na wrzosowiskach, gdzie codziennie doświadczają bliskości natury, pracując w ogrodzie i zawierając przyjaźnie z dzikimi zwierzętami. W powieści ukazana została kojąca i uzdrawiająca moc przyrody.

    Motyw tajemnicy

    Motyw tajemnicy jest nieodłączną częścią powieści, pojawia się już w tytule. Od kiedy tylko Mary usłyszała o ogrodzie zamkniętym po śmierci pani Lennox, pragnęła go odnaleźć. Praca w tajemniczym ogrodzie przyczyniła się do jej przemiany, ponieważ zaczęła interesować się ogrodnictwem, zaprzyjaźniła się z Dickiem i spędzała wiele czasu na świeżym powietrzu. Kolejną tajemnicą było istnienie Colina: nikt nie chciał powiedzieć Mary, że w tym samym domu mieszka jej kuzyn. Ta tajemnica również została rozwiązana, co stało się zwrotem akcji w powieści.

    Motyw dziecka

    Jak przystało na literaturę dziecięcą, głównymi bohaterami są dzieci. Poznajemy nietypowych kilkulatków: Mary i Colina, którzy początkowo byli pozbawieni dziecięcej radości i spontaniczności. Ich przeciwieństwem są dzieci państwa Sowerby, wychowane na yorkshirskich wrzosowiskach. Obserwujemy przemianę Mary i Colina, którzy przestali się zachowywać jak władczy, zgorzkniali dorośli, a zaczęli być po prostu dziećmi.

    Motyw śmierci

    W powieści przeplata się motyw śmierci, która zmienia życie bohaterów. Mary Lennox straciła wszystkich, jako jedyna w swoim domu przetrwała epidemię cholery. Colin Craven wychowywał się bez matki, ojciec również się od niego odsunął, ponieważ pogrążył się w smutku i izolacji po śmierci żony. Młody Colin był też dręczony myślami o własnej śmierci, ponieważ od dziecka słyszał od służby, że niebawem umrze. Powieść przedstawia pokonanie traumy: Colin, Mary i Archibald odnaleźli radość życia, mimo bolesnych wydarzeń.

    Motyw przyjaźni

    Istotnym motywem jest też przyjaźń, ponieważ Mary i Colin byli pozbawieni przyjaciół, nie potrafili nawet nikogo lubić. Gdy otworzyli się na innych ludzi, ich życie zmieniło się na lepsze. Zaprzyjaźnili się z Dickiem oraz oswojonymi przez niego zwierzątkami, zaczęli wspólnie spędzać czas w ogrodzie. Okazało się, że nawet najbardziej rozpieszczony i niesympatyczny człowiek jest zdolny do sympatii i przyjaźni, ale musi dać sobie na to szansę. 

    Motyw samotności

    Bohaterów powieści w dużej mierze ukształtowała samotność. Mary dorastała wyłącznie z hinduską służbą, jej matka wolała spędzać czas ze znajomymi, a jej ojciec był wiecznie zapracowany. Dziewczynka wyrosła na egoistkę, która nie była związana nawet z własnymi rodzicami i nikomu nie okazywała szacunku. Samotny był również Colin Craven, ponieważ jego matka zmarła, a ojciec zamknął się w sobie i nie widywał syna. Archibald Craven nie chciał nikogo widzieć, ponieważ mimo upływu lat wciąż rozpaczał po swojej żonie. Bohaterowie wyszli jednak ze swojej samotności i nauczyli się budować relacje z drugim człowiekiem.


    Przeczytaj także: Tajemniczy ogród - główne wątki

    Staramy się by nasze opracowania były wolne od błędów, te jednak się zdarzają. Jeśli widzisz błąd w tekście, zgłoś go nam wraz z linkiem. Bardzo dziękujemy.