Sposób na Alcybiadesa - główne wątki

Autorka opracowania: Marta Grandke.

Jedną z najbardziej znanych powieści autorstwa Edmunda Niziurskiego jest ta zatytułowana „Sposób na Alcybiadesa”. Opowiada ona historię czterech przyjaciół z klasy ósmej A, którzy szukają sposobu na nauczycieli, by zdawać do następnej klasy przy jak najmniejszym wysiłku. W książce przeplatają się ze sobą różne wątki, łączące się ostatecznie w szkolną historię narratora opowieści, czyli Marcina Ciamciary.

Spis treści

Historia klasy ósmej A

Wszystkie opowieści sprowadzają się przede wszystkim do ciekawych losów klasy ósmej A. W pewnym momencie pedagodzy odkryli bowiem rażące braki w wiedzy wśród uczących się w niej chłopców. Wcześniej zdali do kolejnej klasy dzięki pobłażliwości, jaką okazywali im nauczyciele, ponieważ ich wychowawczyni, pani Lilkowska, musiała zrezygnować z pracy z powodu załamania nerwowego. Na egzaminach z kolei ściągali lub mieli szczęście w doborze zadań i tematów wypracowań. Po pewnym czasie kolejny nauczyciele odkrywali jednak ogromne zaległości klasy i w związku z tym rozpoczęli surowe i wzmożone działania. Starsi uczniowie dostrzegli zaniepokojenie w gronie pedagogicznym i nakazali klasie ósmej A uspokoić sytuację. To właśnie dlatego Zasępa, Ciamciara, Pędzel i Słaby poszukiwali sposobów na nauczycieli.

Przyjaźń czterech chłopców

Główni bohaterowie powieści to czwórka chłopców, którzy przyjaźnią się ze sobą. To Zenon Zasępa, Marcin Ciamciara, Słabiszewski oraz Józio Pędzelkiewicz. Trzymają się oni ze sobą i razem szukają sposobu na Alcybiadesa i innych nauczycieli. Tworzą zgraną ekipę, którą najczęściej przewodzi Zasępa. To on inicjuje pomysł na kupno sposobu. Chłopcy często przebywają w Wędzarni oraz w Obserwatorium na terenie szkoły. Cała czwórka niezbyt chętnie spędza czas na nauce, wolą zdecydowanie inne aktywności. Chłopcy mają odmienne charaktery, na przykład Zasępa jest przywódczy, Ciamciara wrażliwy, a Słaby silny. Ich osobowości dobrze się uzupełniają.

Sposób na Alcybiadesa

Wątek klasy ósmej A i czwórki przyjaciół łączy się w opowieści o poszukiwaniu sposobu na Alcybiadesa. Chłopcy są przekonani, że każdy pedagog ma swój słaby punkt i że starsze klasy doskonale wiedzą, jak to wykorzystać. Sądzą, że istnieją opracowane sposoby na radzenie sobie z nauczycielami. Chłopcy uciekają się do różnych działań, by zdobyć informacje na ten temat, na przykład oszukują Kickiego czy uprowadzają w trakcie próby Szekspira. Ostatecznie stać ich jednak tylko na zakupienie sposobu na poczciwego Alcybiadesa, starego nauczyciela historii. Kupują go i próbują wdrożyć w życie. Ostatecznie udaje im się to i Alcybiades zawiera z nimi przymierze. Chłopcy sądzą, że sprytnie oszukują nauczyciela, ale okazuje się, że szczerze go lubią i zaczynają chętnie przyswajać wiedzę historyczną.

Losy profesora Misiaka

Jedną z najważniejszych postaci w powieści jest tytułowy Alcybiades, za którym kryje się profesor historii, Tymoteusz Misiak. To starszy człowiek, kawaler, którego dyrektor szkoły chętnie by kimś zastąpił. Jest on bardzo dobroduszny i łagodny, dlatego sposób na niego jest najtańszy i chłopców stać na jego zakup. Gdy klasa ósma A zaczyna się zmieniać, początkowo popada w oszołomienie, ale szybko okazuje się, że elastycznie przystosowuje się do nowych warunków i proponuje klasie triumwirat. Wraz z zainteresowaniem uczniów historią Alcybiades wyraźnie odżywa i młodnieje. Czuje, że dzięki tej klasie odniósł triumf pedagogiczny. Alcybiades jest pedagogiem dobrym, który pragnie, by jego podopieczni szczerze interesowali się omawianymi zagadnieniami, dlatego cieszy go entuzjazm chłopców i zachęca ich do rozwijania pasji.

Wątek edukacji 

Ponieważ cała akcja dzieje się w szkole, to pojawia się zatem też w powieści wątek edukacji. Autor pokazuje szkołę, w której uczyli się tylko chłopcy i która miała jedenaście klas. W czasie opisywania ich perypetii pisarz zdradza też wiele szczegółów odnośnie tego, jak edukowano dzieci w poprzednim wieku. Stanowi to interesujące świadectwo tych minionych już czasów i może pokazywać współczesnym czytelnikom, jak kiedyś wyglądała szkoła.


Przeczytaj także: Sposób na Alcybiadesa - streszczenie przygody na zamku w Czersku

Staramy się by nasze opracowania były wolne od błędów, te jednak się zdarzają. Jeśli widzisz błąd w tekście, zgłoś go nam wraz z linkiem lub wyślij maila: [email protected]. Bardzo dziękujemy.