„Katarynka” Bolesława Prusa to nowela opublikowana w 1880 roku, należąca do najważniejszych utworów polskiego pozytywizmu. Autor przedstawia historię emerytowanego adwokata pana Tomasza, który prowadzi spokojne i uporządkowane życie, kierując się własnymi przyzwyczajeniami i upodobaniami. Przypadkowe spotkanie z niewidomą dziewczynką mieszkającą w tej samej kamienicy sprawia jednak, że bohater zaczyna inaczej patrzeć na otaczający go świat. Utwór ukazuje przemianę wewnętrzną człowieka, który dzięki współczuciu i wrażliwości odkrywa potrzebę niesienia pomocy innym oraz zwraca uwagę na los osób słabszych i potrzebujących.
Spis treści
Głównym bohaterem noweli jest pan Tomasz, emerytowany adwokat, wiodący spokojne, uporządkowane życie starego kawalera. Wygląd mężczyzny sugeruje jego wysoką pozycję społeczną i materialną, zawsze jest schludnie i elegancko ubrany. Pan Tomasz posiada swoje rytuały, którym pozostaje wierny – od trzydziestu lat spaceruje tą samą ulicą. W młodości był energiczny i towarzyski, cieszył się dużym powodzeniem wśród kobiet.
Wysokie wymagania i koncentracja na karierze sprawiły jednak, że pan Tomasz nigdy się nie ożenił. Z wiekiem sztuka zaczęła stawać się dla niego coraz bardziej istotna, aż zamienił swój dom w galerię. Największym dziwactwem pana Tomasza jest chorobliwa niechęć do kataryniarzy – mężczyzna zabraniał wpuszczania ich na podwórko kamienicy. Dopiero dostrzeżenie radości niewidomego dziecka, wynikającej z możliwości posłuchania muzyki, zmienia adwokata. To wydarzenie budzi w nim wrażliwość i motywuje egoistę do podjęcia prób pomocy bliźniemu.
Drugą istotną postacią jest niewidoma dziewczynka. W utworze nie pojawia się jej imię, wiadomo jednak, że ma osiem lat. Jest to ładna, ciemnowłosa dziewczynka, która na pierwszy rzut oka nie różni się niczym od innych dzieci. Jest jednak smutna, brakuje jej energii do zabawy. Okazuje się, że w wieku sześciu lat straciła wzrok w wyniku choroby.
Dziewczynka jest wyobcowana i zdaje sobie sprawę z własnych ograniczeń, ale pozostaje ciekawa świata i nowych bodźców. Jej życie staje się jeszcze trudniejsze po przeprowadzce do warszawskiej kamienicy, gdzie panuje cisza, a dziecko jest zmuszone wciąż przebywać w jednym pokoju.
W utworze pojawia się również matka dziewczynki. Jest to młoda, ładna kobieta, która zajmuje się krawiectwem. Mimo problemów finansowych zapewnia córce drobne przyjemności, takie jak zakup lalki. Jest troskliwą, kochającą matką, stara się upewniać dziecko w przekonaniu, że kiedyś odzyska wzrok. Obecni są również bohaterowie drugoplanowi, tacy jak służba, stróże czy kataryniarz.
Aktualizacja: 2026-03-17 13:12:57.
Staramy się by nasze opracowania były wolne od błędów, te jednak się zdarzają. Jeśli widzisz błąd w tekście, zgłoś go nam wraz z linkiem lub wyślij maila: [email protected]. Bardzo dziękujemy.