Zofia Nałkowska jest między innymi autorką powieści obyczajowo-politycznej pod tytułem „Romans Teresy Hennert”. W dziele tym ukazała drogę tytułowej Teresy do awansu społecznego dzięki urodzie i romansom. Droga ta zakończyła się dla kobiety tragicznie.
Spis treści
Nałkowska zawarła w dziele motyw miłości. W utworze ukazano różne odmiany tego uczucia. Binia kocha Gondziłła wiernie mimo zdrady. Basia potrafi zakończyć związek z Omskim, gdy traci do niego szacunek. Miłość Omskiego do Teresy przybiera postać obsesji, zazdrości i pragnienia posiadania, a ostatecznie prowadzi do zbrodni. Uczucie Wandy do Lina łączy się z troską.
W dziele ważny jest motyw zdrady. Gondziłł zdradza żonę i uczestniczy w nieuczciwych interesach. Omski porzuca Basię dla Teresy, a Teresa zdradza męża. Lin przekazuje rewolucjonistom informacje o pułku i sam uznaje swój czyn za zdradę. Motyw ten obejmuje niewierność, nielojalność wobec bliskich oraz sprzeniewierzenie się obowiązkom wojskowym.
W powieści pojawia się motyw zazdrości. Omski podejrzewa Teresę o związek z Sednowskim, śledzi ją i domaga się wyłączności. Zazdrość odbiera mu rozsądek, wywołuje gniew, groźby i przemoc. Prowadzi do zabójstwa Teresy nad jeziorem.
W dziele obecny jest motyw nierówności. Bieda Gondziłłów, Nutki i rodziny, z której wywodziła się Teresa, zostaje zestawiona z bogactwem Hennertów, widocznym w wystawnych rautach i willi. Teresa przechodzi drogę od ubóstwa do pozycji zamożnej pani domu dzięki związkom z bogatymi mężczyznami i małżeństwu. Gondziłł również chce poprawić swój los dzięki znajomościom i interesom.
Nałkowska sięgnęła po motyw wojny, która kształtuje postawy bohaterów. Omski tęskni za walką i uważa ją za czas działania. Gondziłł został ranny podczas wojny, lecz po jej zakończeniu nie radzi sobie w zwykłym życiu. Andrzej i profesor Laterna rozważają przemoc, patriotyzm oraz moralne skutki konfliktu.
Pisarka posłużyła się motywem rewolucji. Andrzej podporządkowuje życie idei przewrotu i traktuje ludzi jako narzędzia. Wykorzystuje idealizm Lina, który przekazuje tajne dane, a potem przeżywa kryzys sumienia. Rewolucja zostaje pokazana jako sfera kompromisów, winy i konfliktu między czystą ideą a jej urzeczywistnieniem.
W dziele obecny jest motyw choroby i śmierci. Chorują dzieci Gondziłłów, Zosia i ciotka Lipska. Śmierć ciotki, ciężki stan Zosi oraz próba samobójcza Lina przypominają o kruchości życia. Finałowa śmierć Teresy zamyka historię obsesyjnej miłości Omskiego.
W powieści Nałkowskiej ważny jest motyw rodziny, która jest źródłem wsparcia, ale też cierpienia. Binia walczy o dom, Andrzej troszczy się o Zosię, a Wanda wspiera Lina. Jednocześnie zdrady, zaniedbanie i brak odpowiedzialności niszczą więzi w rodzinach Gondziłłów i Hennertów oraz relację Omskiego z Basią.
Aktualizacja: 2026-07-21 14:42:25.
Staramy się by nasze opracowania były wolne od błędów, te jednak się zdarzają. Jeśli widzisz błąd w tekście, zgłoś go nam wraz z linkiem lub wyślij maila: [email protected]. Bardzo dziękujemy.