„Pan Jowialski” to komedia w czterech aktach Aleksandra Fredry, napisana w 1832 roku i po raz pierwszy wystawiona 22 czerwca tego samego roku we Lwowie. Drukiem ukazała się w 1834 roku w czwartym tomie zbiorowego wydania dzieł autora. Sztuka od początku cieszyła się dużą popularnością, grano ją m.in. w Krakowie (1833) i Warszawie (1835). Do dziś pozostaje jednym z najczęściej wystawianych utworów Fredry – tylko w XX i XXI wieku inscenizowano ją ponad 80 razy, w tym kilkukrotnie w formie spektaklu Teatru Telewizji. W postać tytułowego bohatera wcielali się wybitni aktorzy, m.in. Wincenty Rapacki, Ludwik Solski, Aleksander Zelwerowicz, Marian Cebulski i Adam Ferency.
Akcja sztuki rozgrywa się w latach 20. XIX wieku w dworze państwa Jowialskich na Podkarpaciu. Fredro zestawia tu różne pokolenia i światopoglądy – anachroniczną staropolską szlachtę, powierzchownych przedstawicieli Oświecenia oraz młodych idealistów inspirowanych romantyzmem. Tytułowy pan Jowialski to gawędziarz, znany z powtarzania bajek i przysłów (m.in. Osiołkowi w żłoby dano, Małpa w kąpieli, Paweł i Gaweł), które stanowią element komizmu i refleksji utworu. Fabuła łączy wątki miłosne, motyw przebieranki i rozpoznania zaginionego dziecka, a całość prowadzi do pogodnego finału. Dzięki uniwersalnym motywom i charakterystycznym postaciom „Pan Jowialski” ugruntował pozycję Fredry jako najwybitniejszego polskiego komediopisarza.