Bitwa o Monte Cassino – motywy literackie

Autorka listy motywów literackich: Marta Grandke.

Melchior Wańkowicz jest znany między innymi jako twórca reportażu zatytułowanego „Bitwa o Monte Cassino”. Zgodnie z tym tytułem autor opisał w nim wydarzenia, jakie miały miejsce, gdy Polacy wraz z aliantami zdobywali klasztor położony na wzgórzu i wyrywali go z rąk niemieckich sił. W dziele tym Wańkowicz opisał świadectwa uczestników walk i ich relacje z pierwszej ręki, właściwie w trakcie ich trwania, zatem można uznać jego reportaż za wiarygodne świadectwo. Ponadto pojawiają się w nim liczne motywy literackie.

Spis treści

Motyw wojny

Podstawowym elementem dzieła Wańkowicza jest oczywiście motyw wojny. Opisane przez niego wydarzenia rozgrywają się bowiem w trakcie II wojny światowej, a bitwa o Monte Cassino to jedno z najważniejszych wydarzeń tego konfliktu zbrojnego. Wojna jest tutaj zatem tłem wydarzeń, a zarazem głównym powodem, dla którego się one dzieją. Wańkowicz opisuje ją wraz ze wszystkimi jej okrucieństwami – z męką żołnierzy i wszechobecną śmiercią, jaka groziła uczestnikom walk na każdym kroku.

Motyw poświęcenia

W tekście pojawia się motyw poświęcenia, które wiąże się z wojną i zdobywaniem klasztoru. Bitwa o Monte Cassino okazała się niezwykle trudną akcją, zatem konieczne było poświęcenie życia wielu osób, by mogła ona zakończyć się zwycięstwem. Poświęcenie było zatem nieodłączną częścią konfliktu zbrojnego – bez niego nie byłoby możliwe zwycięstwo.

Motyw bohaterstwa

W reportażu obecny jest także motyw bohaterstwa. Łączy się ono z poświęceniem oraz wojną. Ludzie stawali się bohaterami – w pewnym stopniu wymagała tego od nich historia, ponieważ bez bohaterstwa nie byłoby możliwe zdobycie klasztoru. W reportażu Wańkowicza bohaterstwo łączy się zatem bezpośrednio z wojną.

Motyw śmierci

Ze względu na tematykę tekstu pojawia się w nim także motyw śmierci. Mogła ona spotkać żołnierza w każdej chwili, tym bardziej że bitwa o Monte Cassino okazała się krwawa i wymagająca. Żołnierze byli zatem na nią przygotowani i wiedzieli, że może im przyjść oddawać życie za ojczyznę i wygraną wojnę.

Motyw zwycięstwa

W reportażu Wańkowicz wykorzystuje także motyw zwycięstwa, jakim dla Polaków i aliantów kończy się bitwa o Monte Cassino. Jest ono okupione krwią i poświęceniem wielu osób, ale ostatecznie prowadzi także do zwyciężenia całej wojny. Zwycięstwo jest zatem celem każdego wspomnianego żołnierza.

Motyw walki

W dziele ważny jest motyw walki jako podstawowy element opisywanych wydarzeń. Walka jest wymierzona we wroga, a jej celem jest pokonanie przeciwnika, w tym przypadku hitlerowców. Jest to także przedstawienie walki dobra ze złem.

Motyw patriotyzmu

W dziele pojawia się motyw patriotyzmu. Jest on ważny szczególnie dla polskich żołnierzy, którzy bronią honoru swojego kraju. Ten patriotyzm każe im też walczyć na obcej ziemi w celu ocalenia ojczyzny.

Motyw Polski

Ze względu na pochodzenie Wańkowicza i wielu żołnierzy pod Monte Cassino w dziele wyraźnie pojawia się motyw Polski. Autor zaznacza, jak duży wkład w zdobywanie klasztoru miały polskie siły, bez których nie udałoby się to.


Przeczytaj także: Bitwa o Monte Cassino – bohaterowie

Aktualizacja: 2026-04-14 21:20:38.

Staramy się by nasze opracowania były wolne od błędów, te jednak się zdarzają. Jeśli widzisz błąd w tekście, zgłoś go nam wraz z linkiem lub wyślij maila: [email protected]. Bardzo dziękujemy.