Kajtuś Czarodziej – motywy literackie

Autorka listy motywów literackich: Marta Grandke.

„Kajtuś Czarodziej” to jedna z najbardziej znanych powieści dla dzieci, a jej autorem jest Janusz Korczak. Opisał on w niej przygody tytułowego Kajtusia, czyli kilkuletniego chłopca, który pewnego dnia postanawia zostać czarodziejem. Udaje mu się to, a to z kolei wiąże się z licznymi przygodami, które następnie przeżywa Kajtuś. W dziele Janusz Korczak wykorzystał wiele interesujących motywów literackich.

Spis treści

Motyw czarów

Podstawą opowieści o Kajtusiu jest motyw czarów. Chłopiec postanawia bowiem zostać czarodziejem i rzuca różne uroki – początkowo drobne i na próbę, a potem coraz poważniejsze. Tak oto przechodzi od zamiany kredy w mydło do wyczarowania swojego sobowtóra, pieniędzy i biletu na pociąg do Paryża. Czary są tu na swój sposób metaforą moralności i dojrzałości – tego, co wolno, a co nie. Za próbę przywrócenia babci do życia Kajtuś zostaje ukarany uderzeniem, a wszystkie jego czary zostają ostatecznie poddane sądowi w twierdzy wodza czarnoksiężników. Uroki samolubne czy nieprzydatne stają się dla Kajtusia nauką tego, co jest dobre, empatyczne i odpowiedzialne. Czary nie powinny zatem służyć Kajtusiowi wyłącznie do zaspokajania własnych zachcianek i kaprysów, o czym boleśnie się przekonuje po zamianie w psa.

Motyw rodziny

W tekście Korczak wykorzystuje też motyw rodziny. Kajtuś mieszka z babcią, mamą i ojcem. Rodzina opiekuje się nim i stanowi dla niego wsparcie – mama i babcia opowiadają chłopcu bajki i dawne opowieści rodzinne. Rodzina martwi się też o Kajtusia, który łobuzuje, a potem również wtedy, kiedy czary zaczynają bezpośrednio wpływać na jego życie. Rodzina jest dla Kajtusia tak ważna, że próbuje on czarami wskrzesić zmarłą babcię. Wiąże się z tym także motyw śmierci.

Motyw szkoły

W dziele pojawia się motyw szkoły, do której uczęszcza kilkuletni Kajtuś. Jest tam znany jako łobuz, który sprawia kłopoty, jednak potem postanawia nauczyć się czytać i zmienia swoje zachowanie. Okazuje się jednak, że reputację nie tak łatwo zmienić i każde potknięcie szkolne Kajtusia jest wykorzystywane jako dowód, że wciąż jest chuliganem.

Motyw podróży

Janusz Korczak wykorzystuje także motyw podróży, jaką odbywa Kajtuś. Jedzie on do Paryża, a potem do Nowego Jorku, a ta wyprawa jest dla niego okazją do lepszego poznania siebie. Okazuje się jednak, że najważniejszy jest dom.

Motyw moralności

W dziele pojawia się motyw moralności. To dla Kajtusia ważna lekcja, jaką powinien on przyswoić dzięki czarom. To właśnie one pokazują, co jest dobre, a co złe.

Motyw dziecka

W powieści Korczaka istotny jest motyw dziecka, jakim jest przecież główny bohater. Uczy się ono świata i tego, co jest dobre, a co złe.


Przeczytaj także: Kajtuś Czarodziej – bohaterowie

Aktualizacja: 2026-02-03 05:31:36.

Staramy się by nasze opracowania były wolne od błędów, te jednak się zdarzają. Jeśli widzisz błąd w tekście, zgłoś go nam wraz z linkiem lub wyślij maila: [email protected]. Bardzo dziękujemy.