Kameleon – problematyka
Anton Czechow jest znany między innymi jako twórca opowiadania zatytułowanego „Kameleon”. Przedstawił w nim historię pewnego rewirowego, Oczumiełowa, który ma rozwiązać sprawę pogryzienia złotnika przez psa. Kiedy dowiaduje się, że zwierzę należy do brata generała, Oczumiełow błyskawicznie rezygnuje z chęci dochodzenia sprawiedliwości, a zamiast tego podlizuje się zwierzchnikowi. W dziele pojawia się związana z tym problematyka dotycząca stanu ówczesnego społeczeństwa rosyjskiego.
Spis treści
Sprawiedliwość
W dziele podstawowym elementem jest problematyka dochodzenia sprawiedliwości. Pogryziony przez psa złotnik pragnie ustalić, kto jest właścicielem zwierzęcia, by pociągnąć go do odpowiedzialności. Ma mu w tym pomóc Oczumiełow, rewirowy, który jest przedstawicielem prawa. Rewirowego jednak nie obchodzi ani prawo, ani obywatel, gdyż dowiaduje się, że pies należy do brata pewnego generała. Nie chce z nim zadzierać, zamiast tego woli mu się podlizać i w ten sposób kończy temat sprawiedliwości, której złotnik nie zazna ze względu na biurokrację i rewirowego konformistę. Sprawiedliwość w tym świecie nie ma zatem racji bytu.
Biurokracja
W dziele poruszono problematykę biurokracji i autorytetów. To właśnie one rządzą rosyjskim społeczeństwem, nie zaś prawo czy sprawiedliwość. Biurokracja jest tym, co najważniejsze dla rewirowego Oczumiełowa, który woli się nie wychylać ze względu na swoją niską pozycję społeczną i nie narażać na gniew autorytetu, jaki reprezentują generał i jego brat. Biurokracja przenika zatem do każdego elementu życia ludzkiego i uniemożliwia nawet swobodne dochodzenie prawdy i sprawiedliwości.
Sytuacja społeczna
Czechow, jako bystry i wnikliwy obserwator, poruszył też problematykę sytuacji społecznej w Rosji. Obserwował wszelkie absurdy, które trawiły to społeczeństwo, na przykład nadmiernie rozrośniętą i wpływową biurokrację, a potem piętnował je, wykorzystując do tego niemal absurdalne sytuacje, jak ta związana z pogryzieniem przez psa. Wykorzystał zatem wady i problemy społeczeństwa jako oś fabuły swojego tekstu.
Podległość wobec prawa
W dziele pojawia się problematyka podległości wobec prawa. Złotnik musi się dostosować do tego, co zarządzi funkcjonariusz jako reprezentant sprawiedliwości. Nawet jeśli Oczumiełow nie ma racji i realizuje prywatny interes, złotnik musi go słuchać ze względu na prawo, które staje się bezużyteczne.
Odpowiedzialność
W dziele pojawia się problematyka odpowiedzialności. Odpowiednio wysoko postawiony człowiek zostaje z niej zwolniony przez przedstawicieli prawa, co ukazuje sprawa z psem brata generała. Odpowiedzialność za swoje czyny muszą brać tylko ludzie, którzy nie mają wpływów, powiązań, pieniędzy czy odpowiedniej pozycji.
Aktualizacja: 2026-06-10 00:07:28.
Staramy się by nasze opracowania były wolne od błędów, te jednak się zdarzają. Jeśli widzisz błąd w tekście, zgłoś go nam wraz z linkiem lub wyślij maila: [email protected]. Bardzo dziękujemy.