Kameleon – przesłanie
„Kameleon” to jedno z opowiadań, których autorem jest Anton Czechow. Przedstawił on w nim historię pewnego rewirowego, Oczumiełowa, który trafia na sprawę pogryzienia złotnika przez psa. Próbuje ustalić, kto jest właścicielem zwierzęcia, by go ukarać, ale rezygnuje z tego zamiaru, gdy dowiaduje się, że pies należy do brata generała. Złotnik zostaje zatem sam ze swoim problemem.
Spis treści
Dzieło Czechowa to nie tylko absurdalna historyjka o rewirowym o poglądach zmiennych jak tytułowy kameleon. Czechow w tej opowieści ukrył bardzo ważne przesłanie, które czytelnik powinien rozpoznać i odczytać. Przesłanie to stanowi równocześnie komentarz do kondycji rosyjskiego społeczeństwa w czasach współczesnych Czechowowi, ale może być też odczytywane w sposób uniwersalny i ponadczasowy.
Konformizm i uległość
Krytyka konformizmu i uległości to pierwszy element przesłania Czechowa. Rewirowy Oczumiełow powinien reprezentować prawo i niewzruszone wartości moralne bez względu na sytuację. Tymczasem kiedy dowiaduje się on, że pies, który pogryzł złotnika, należy do brata generała, rezygnuje z dochodzenia sprawiedliwości, by nie narazić się zwierzchnikowi. Oczumiełow to konformista i człowiek uległy, który nie ma własnego zdania. Nie interesuje go prawo, a jedynie chęć realizowania własnego interesu. Próbuje za to wykorzystać sytuację jako możliwość przypodobania się komuś wyżej postawionemu. Jego konformizm sprawia, że Oczumiełow zapomina o wartościach, którymi powinien się kierować w życiu jako funkcjonariusz. Konformizm przejmuje zatem kontrolę nad jego decyzjami, sprawiając, że Oczumiełow nie jest odpowiednią osobą na swoje stanowisko.
Bezkarność
Krytyka bycia ponad prawem i systemem to kolejny element przesłania Czechowa. Brat generała nie ponosi żadnych konsekwencji tego, że jego pies pogryzł niewinnego człowieka. Dzieje się tak ze względu na wysoką pozycję brata generała w hierarchii społecznej. Rewirowy nie chce się narazić wpływowej rodzinie, natomiast złotnik nie ma żadnej możliwości walki o sprawiedliwość. Brat generała nie musi się przejmować konsekwencjami swoich czynów, nie spotka go za nie żadna kara, gdyż Oczumiełow boi się tego, co spotkałoby go, gdyby zachował się nieodpowiednio wobec swojego zwierzchnika. Brat generała jest zatem w praktyce nietykalny.
Niesprawiedliwość społeczna
Krytyka przyzwolenia na niesprawiedliwość społeczną również została zawarta w opowiadaniu. Nie ma wątpliwości, że Oczumiełow nie stanął na wysokości zadania, a złotnik został w tej sytuacji pokrzywdzony. Jednak nikt tak naprawdę nie reaguje na tę sytuację i nie wstawia się za ugryzionym mężczyzną. Jest on pozostawiony sam sobie, nikt mu nie pomoże, gdyż wszyscy boją się konsekwencji takiego działania. Społeczeństwo przyzwala zatem na takie sytuacje, nawet śmiech z Oczumiełowa nic nie zmienia, ponieważ realnie nikt nie podejmuje żadnego działania.
Aktualizacja: 2026-06-09 23:02:44.
Staramy się by nasze opracowania były wolne od błędów, te jednak się zdarzają. Jeśli widzisz błąd w tekście, zgłoś go nam wraz z linkiem lub wyślij maila: [email protected]. Bardzo dziękujemy.