Kameleon – motywy literackie
„Kameleon” to jedno z najbardziej znanych opowiadań, których autorem jest Anton Czechow. W dziele tym ukazuje historię pogryzienia pewnego złotnika przez psa. Złotnik domagał się sprawiedliwości i chciał, by rewirowy Oczumiełow znalazł właściciela psa i go ukarał. Gdy okazało się, że zwierzę należy do wyżej postawionego wojskowego, rewirowy natychmiast zrezygnował z dochodzenia sprawiedliwości. W dziele pojawia się wiele związanych z tą historią motywów literackich.
Spis treści
- Motyw wypadku
- Motyw śledztwa
- Motyw funkcjonariusza
- Motyw sprawiedliwości
- Motyw uległości
- Motyw odpowiedzialności
Motyw wypadku
W dziele podstawowym elementem jest motyw wypadku, czyli pogryzienie przez psa. To od niego zaczyna się cała historia i to właśnie kwestia pogryzienia ujawnia moralne problemy związane z elastyczną postawą rewirowego Oczumiełowa. Pogryzienie ukazuje, że nawet tak pozornie prosty wypadek może zostać zinterpretowany na różne sposoby, jeśli dana osoba ma w tym interes. Wypadek szybko ujawnia zatem prawdziwą naturę rewirowego, a pokrzywdzonego złotnika zostawia samego sobie, bez zadośćuczynienia czy nawet poczucia sprawiedliwości.
Motyw śledztwa
W dziele pojawia się motyw śledztwa. Rewirowy Oczumiełow musi dowiedzieć się, kto jest właścicielem psa, by pociągnąć tego człowieka do odpowiedzialności za pogryzienie złotnika. Oczumiełow polega jednak tylko na informacjach z tłumu i zmienia swoje zdanie dotyczące wypadku w zależności od aktualnej wersji. Wreszcie kucharz uświadamia mu, że pies należy do brata generała, a wtedy Oczumiełowowi mija ochota na śledztwo, dochodzenie prawdy i karanie winnych.
Motyw funkcjonariusza
W dziele pojawia się motyw funkcjonariusza. Oczumiełow zostaje zawołany do wypadku, gdyż jako rewirowy reprezentuje prawo i powinien doprowadzić do sprawiedliwego zakończenia sprawy pogryzienia. Tymczasem on nie kieruje się prawem, tylko prywatnym interesem, nadmierną służalczością wobec autorytetów i chęcią przypodobania się zwierzchnikowi, zatem złotnik z tego powodu nie ma możliwości uzyskania sprawiedliwego werdyktu.
Motyw sprawiedliwości
W dziele obecny jest motyw sprawiedliwości. Musi ona jednak ustąpić przed prywatnym interesem rewirowego, jego chęcią przypodobania się zwierzchnikowi i ogólnie panującą biurokracją. Sprawiedliwość nie jest możliwa w systemie, w którym sztywna hierarchia i obawa przed konsekwencjami dochodzenia prawdy okazują się silniejsze.
Motyw uległości
W dziele pojawia się motyw uległości, jaką prezentuje rewirowy Oczumiełow wobec wyższych od niego rangą wojskowych. Uległość jest dla niego ważniejsza od prawdy, sprawiedliwości i ukarania właściciela niesfornego psa. Z jej powodu pozbywa się on wszelkich osobistych wartości.
Motyw odpowiedzialności
W dziele pojawia się też motyw odpowiedzialności. Właściciel psa z powodu swojej pozycji społecznej nie musi ponosić odpowiedzialności za to, że jego zwierzę kogoś pogryzło. Jest on zatem z niej zwolniony dzięki temu, jak może wpływać na innych.
Aktualizacja: 2026-06-09 21:42:11.
Staramy się by nasze opracowania były wolne od błędów, te jednak się zdarzają. Jeśli widzisz błąd w tekście, zgłoś go nam wraz z linkiem lub wyślij maila: [email protected]. Bardzo dziękujemy.