„Dziennik 1954” to zapiski autorstwa Leopolda Tyrmanda, które stanowią obraz jego codziennego życia z okresu przymusowego bezrobocia po tym, jak zwolniono go z redakcji „Tygodnika Powszechnego” po odmowie publikacji oficjalnego nekrologu Stalina. Tyrmand nie mógł wówczas publikować, zatem skupił się na codziennym prowadzeniu dziennika. Forma ta znacznie ułatwia określenie czasu i miejsca akcji.
Spis treści
Miejsce akcji jest jasno sprecyzowane od samego początku. To miasto, w którym mieszka Tyrmand, czyli Warszawa, stolica Polski. Tyrmand wynajmuje tam niewielki pokój w budynku polskiej YMCA położonym przy ulicy Marii Konopnickiej, przy placu Trzech Krzyży. To właśnie w tym gmachu pisarz żyje, tworzy, spotyka się z kobietami i znajomymi. Tyrmand wspomina wiele warszawskich lokacji, przykładowo Nowy Świat, Pałac Kultury czy Krakowskie Przedmieście. Odwiedza między innymi siedzibę Związku Literatów, gdzie chodzi na tanie obiady. Tyrmand bywa też w domach znajomych czy w domu rodziców Bogny. W pewnym momencie, wiosną, jedzie również do Krakowa, by tam w hotelu spotkać się ze swoją kochanką, Bronką. Zazwyczaj akcja jednak ogranicza się do Warszawy i miejsc z nią związanych, Tyrmand nie ma bowiem pieniędzy na podróże. Do Krakowa jedzie zaś pociągiem w trzeciej klasie, co wiąże się z licznymi niewygodami, a w hotelu musi wynająć pokój dwuosobowy z obcym mężczyzną.
Czas akcji jest bardzo precyzyjnie określony ze względu na wykorzystanie formy dziennika. Pierwszy wpis zostaje opatrzony datą 1 stycznia 1954 roku, natomiast ostatni ma datę 2 kwietnia 1954 roku. Tyrmand prowadzi zatem zapiski przez okres trzech miesięcy, z tygodniową przerwą spowodowaną wezwaniem na milicję. Wówczas uzupełnia swoje notatki z minionego tygodnia, dzięki czemu powstają wpisy odpowiadające każdemu dniowi z okresu tych trzech miesięcy. Drugiego kwietnia Tyrmand zapisuje ostatnie, niedokończone zdanie, a samo pisanie przerywa, gdyż wydawnictwo „Czytelnik” zleca mu napisanie powieści „Zły”, na rzecz której autor porzuca swoje dzienniki.
Aktualizacja: 2026-05-07 18:43:32.
Staramy się by nasze opracowania były wolne od błędów, te jednak się zdarzają. Jeśli widzisz błąd w tekście, zgłoś go nam wraz z linkiem lub wyślij maila: [email protected]. Bardzo dziękujemy.