„Burza” to sztuka, której autorem jest William Szekspir. Niegdyś była uznawana za komedię, ale obecnie częściej przypisuje jej się określenie romansu. To jedno z ostatnich dzieł, które Szekspir po sobie pozostawił, i zostało ono docenione przez odbiorców dopiero po wielu latach.
Spis treści
Prospero niegdyś był księciem Mediolanu, ale potem został pozbawiony podstępem tronu. Zabrał mu go jego brat Antonio, przy pomocy króla Neapolu, czyli Alonsa. W wyniku spisku Prospero wraz z Mirandą, swoją córką, trafia na łódź. Gonzalo wcześniej zostawia tam zapasy jedzenia i wody, a także trochę książek. W ten sposób podróż na morzu sprawia, że Prospero i jego córka trafiają na nieznaną im wyspę.
Prospero i Miranda w swoim nowym domu spędzają dwanaście lat. Prospero umie posługiwać się magią, a dzięki temu uwalnia zjawę o imieniu Ariel. Wcześniej wiedźma Sykoraks więzi go w pniu drzewa. Ariel zostaje niewolnikiem wygnanego księcia. Na wyspie przebywa też syn wiedźmy, Kaliban, do którego ten teren miał należeć. Pokazuje wyspę przybyszom, a oni uczą go swego języka, jednak Kaliban próbuje zgwałcić Mirandę, za co spotyka go kara więzienia w grocie.
Obok wyspy przepływa statek z Antoniem, Gonzalem, Alonsem, Ferdynandem i Sebastianem na pokładzie. Z tego powodu Prospero magią wywołuje sztorm. Statek się rozbija, ale jego pasażerowie cało i zdrowo trafiają na suchy ląd.
Ariel, słuchając Prospera, wtrąca się w losy rozbitków. Magią sprawia, że Ferdynand zakochuje się w Mirandzie, a ten robi wszystko, by zdobyć rękę córki czarodzieja. Kaliban wraz z dwoma pasażerami planuje zabić Prospera i odzyskać władzę na wyspie. Sebastian i Antonio z kolei planują zamordowanie Alonsa i koronowanie Sebastiana na króla Neapolu. Ostatecznie bohaterowie spotykają się, a Prospero wybacza Alonsowi. Razem mają wrócić do swojej ojczyzny.
Na morzu szaleje burza, a kapitan rozkazuje bosmanowi przemówić do majtków, by przygotowali oni statek na sztorm. Neapolitańczyk Gonzalo również tam jest, to rajca. Bosman dalej wydaje rozkazy i pogania do działania. Chce przegonić z pokładu Sebastiana, Antonia i Gonzala. Majtkowie przepowiadają, że wszystko przepadło. Gonzalo wzywa do modlitwy. Antonio chce tonąć wraz z królem.
Prospero i Miranda są na wyspie. Miranda prosi ojca o ukołysanie wzburzonych fal. Prospero mówi, że wszystko zrobił dla swojej córki. Wspomina on też dawne czasy, kiedy Miranda nie miała jeszcze nawet trzech lat. Pyta, czy pamięta ona zupełnie inny dom i ich służbę. Prospero opowiada, że dwanaście lat wcześniej był możnym księciem Mediolanu. Miranda pyta zatem, czy to on był jej ojcem i co sprawiło, że opuścili dom. Prospero dawniej przekazał bratu o imieniu Antonio władzę, ale ten okazał się człowiekiem fałszywym. Prospero oddał się sztuce, a Antonio nastawił dwór przeciwko niemu. Nieustannie upomina córkę, by go słuchała uważnie. Antonio przekonał cały dwór, by ten odrzucił Prospera. Ten wraz z córką musiał uchodzić z Mediolanu i osiadł na wyspie na wygnaniu. Przychodzi Ariel, sługa i niewolnik, który miał za zadanie uszkodzić królewski okręt, ale ocalić pasażerów. Ariel od Prospera domaga się wolności, a ten wypomina mu, jak wiele mu zawdzięcza. Przychodzi Kaliban, syn wiedźmy i kolejny niewolnik, który jako jedyny wcześniej zamieszkiwał wyspę. Prospero mu ją odebrał. Kaliban usiłował też zgwałcić Mirandę, a Prospero za to uwięził go w grocie. Ariel śpiewa i słyszy to Ferdynand. Widzi go Miranda, a Ferdynand także ją spostrzega. Mężczyzna stwierdza, że król Mediolanu zatonął. Prospero chce pojmać Ferdynanda, a Miranda błaga go o litość. Prospero obiecuje wolność w zamian za wykonanie rozkazu.
Gonzalo uznaje ich przetrwanie i dotarcie na wyspę za cud. Pozostali żartują sobie z tego. Mężczyźni zakładają się między sobą. Wspólnie doceniają uroki nieznanej wyspy, jej klimat i powietrze. Wspominają też dawne historie, przykładowo Eneasza i Kartaginę. Alonso mówi o zaginionej córce, której szukano męża w Afryce zamiast w Europie. Mówią też o złym czasie. Potem wszyscy zasypiają z wyjątkiem Alonsa, Sebastiana i Antonia. Towarzysze zapewniają Alonsa, że może bezpiecznie zasnąć, a Ariel wychodzi. Sebastian i Antonio dyskutują dalej o zasypianiu. Rozmawiają też o tym, że syn króla mógł przeżyć i wypłynąć, chociaż Sebastian w to wątpi. Jest zdania, że Ferdynand przepadł. Dziedzicem Neapolu tym samym ma stać się Klarybel, królowa Tunisu. Antonio zastanawia się, jak Klarybel miałaby objąć swe dziedzictwo. Sebastian pamięta, że Antonio wydarł koronę swemu bratu Prospero. Antonio zgadza się i zwraca uwagę, że jemu szaty królewskie lepiej pasują. Dyskutują potem na temat sumienia. Sebastiana inspirują słowa Antonia i chce odebrać Neapol swojej bratanicy. Ariel widzi, że jego pan słusznie podejrzewał, iż jego przyjacielowi grozi śmierć. Śpiewem budzi nieświadomego Gonzala. Wtedy budzą się już wszyscy. Alonso chce wiedzieć, co znaczą wyciągnięte miecze. Sebastian kłamie, że słyszał dziwny ryk. Alonso proponuje dalsze poszukiwania zaginionego syna.
Kaliban niesie wiązkę drewna. Skarży się na swój los i na to, co Prospero mu przeznaczył. Trynkulo zapowiada nadejście kolejnej burzy. Widzi Kalibana i zastanawia się, kim on jest. Uznaje go za starą, zepsutą rybę. Wchodzi Stefano, trzyma butelkę i śpiewa. Nie chce wracać więcej na morze. Stefano także spotyka Kalibana i nie wie, kim on jest. Uznaje go za potwora z wyspy. Próbuje go poczęstować swoim winem. Trynkulo nie może uwierzyć w to, co słyszy i widzi u Stefana. Przyjaciele niespodziewanie się odnajdują. Próbują zrozumieć, jak udało im się przeżyć. Stefano daje wino Kalibanowi. Ten przysięga, że zostanie jego wiernym poddanym. Stefano fantazjuje o księżycu. Trynkulo brzydzi się Kalibanem. Ten chce im wskazać miejsce, w którym znajdą pożywienie. Stefano mianuje go ich przewodnikiem.
Pod celę Prospera przychodzi Ferdynand z kłodą drewna. Mówi on o pracy i zmęczeniu. Nadchodzą Miranda i Prospero, a Miranda prosi, by Ferdynand odpoczął choć przez chwilę. Nie podobają się jej rozkazy ojca. Sama chce pracować za Ferdynanda, ten jednak się na to nie zgadza. Miranda jednak boleje nad jego zmęczeniem, a on temu zaprzecza. Dziewczyna zdradza mu także swoje imię, a Ferdynand się nią zachwyca. Miranda wyznaje, że nie zna innych kobiet. On w odpowiedzi przyznaje, że jest synem króla. Miranda pyta Ferdynanda, czy ten ją kocha. On potwierdza, a Miranda się wzrusza. Dziewczyna musi jednak pożegnać go na pół godziny. Prospero także odchodzi.
Stefano, Trynkulo i Kaliban opróżniają beczkę wina. Stefano wspomina, jak przypłynął na wyspę po katastrofie. Chce, by Kaliban przemówił, a ten wyznaje pragnienie swojej służby. Trynkulo gardzi Kalibanem i wciąż mu to okazuje. Stefano broni swojego poddanego, potwora. Pojawia się Ariel i dyskutuje z Kalibanem. Stefano denerwuje się, że ktoś przerywa mu rozmowę. Kaliban chce wydać swojego dawnego pana i umożliwić im zamordowanie go. Stefano słyszy rozmowę z niewidzialnym Arielem i zaczyna się tym niepokoić. Kaliban zdradza Stefanowi zwyczaje Prospera i instruuje, co zrobić, by go zabić. Opowiada też o pięknie Mirandy i poleca ją Stefanowi. Ten postanawia zabić Prospera. Ariel słyszy wszystko i postanawia o tym donieść. Słyszą niepokojące dźwięki muzyki, ale Kaliban ich uspokaja. Stefano planuje, jak zarządzi swoim nowym królestwem.
Rozbitkowie ze statku wędrują przez wyspę, a Gonzalo narzeka. Alonso także jest zmęczony wędrówką. Antonio i Sebastian dalej spiskują przeciwko Alonso. Chcą tej nocy dokończyć swojego dzieła. Rozlega się dziwna i uroczysta muzyka. Przygląda się im Prospero. Dziwne cienie znikają. Podróżnym objawia się Ariel i im grozi, a wędrowcy dobywają mieczy. Prospera cieszy jego występ. Rozbitkowie są przerażeni tym, co zobaczyli.
Pod celą Prospera zbiera się on wraz z córką i Ferdynandem. Prospero oddaje mu rękę swej córki. Ferdynand wyznaje, że pragnie tylko spokojnego życia. Prospero nakazuje Arielowi sprowadzenie do niego rozbitków. Rozmawiają Iris i Ceres, a także Juno. Prospero szykuje się na przyjście Kalibana. Prospero uniemożliwia mu przeprowadzenie zamachu na siebie.
Ariel sugeruje Prosperowi litość wobec rozbitków. Prospero spotyka się z nimi, a oni go rozpoznają. Potępia działania Antonia, swojego brata, i udowadnia też swoją tożsamość. Ferdynand wyznaje ojcu swoją miłość do Mirandy. Pojawiają się kapitan wraz z bosmanem. Prospero wybacza dawne winy swoim towarzyszom, zwraca także wolność Arielowi.
Prospero rozważa swoje dalsze losy, czy zostanie na wyspie, czy ją opuści. Udaje mu się odzyskać utracone księstwo i prosi o wybaczenie własnych grzechów.
Aktualizacja: 2026-02-03 15:19:26.
Staramy się by nasze opracowania były wolne od błędów, te jednak się zdarzają. Jeśli widzisz błąd w tekście, zgłoś go nam wraz z linkiem lub wyślij maila: [email protected]. Bardzo dziękujemy.