Burza – problematyka

Autorka problematyki: Marta Grandke.

„Burza” to sztuka, której autorem jest William Szekspir. Uważa się ją za jedno z ostatnich dzieł, jakie dramaturg pozostawił po sobie. Szekspir opisał w tym dramacie losy Prospera, księcia Mediolanu, który traci tron przez intrygi swego brata. Musi zatem uciekać na wyspę, gdzie spędza aż dwanaście lat. Po tym czasie na wyspę trafiają rozbitkowie ze statku, który cierpi w trakcie tytułowej burzy. W dziele Szekspir poruszył złożoną problematykę.

Spis treści

Władza i chęć jej zdobycia

Podstawą sztuki Szekspira jest oczywiście problematyka władzy i chęć jej zdobycia. Prospero to prawowity książę Mediolanu, który ufa swojemu bratu w kwestii władzy, ale Antonio wykorzystuje jego zaufanie w celu przejęcia tronu. W imię władzy Prospero zostaje wygnany z córką, a właściwie skazany przez brata na śmierć, i spędza dwanaście lat na nieznanej wyspie. Władza jest tu zatem rzeczą pożądaną przez bohaterów, co udowadnia Sebastian. Planuje on pójść w ślady Antonia i również pozbyć się brata, by przejąć władzę w Neapolu. Władza to zatem motywacja bohaterów, którzy w jej imię dopuszczają się najgorszych zbrodni. Władza i tron to zatem kwestie ważniejsze nawet od rodziny, a pozbycie się stojącego na drodze brata to tylko kolejny etap w drodze po zwycięstwo.

Wolność i niewola

W dziele pojawia się również problematyka wolności i niewoli. Prospero zjawia się na wyspie, gdzie zastaje uwięzionego Ariela i Kalibana, syna wiedźmy. Zaprowadza tam swoje porządki, w wyniku czego Ariel i Kaliban stają się jego niewolnikami. Prospero nie waha się przed narzuceniem innym swojej woli i przed decydowaniem o ich życiu i śmierci. Podobnie zarządza życiem Mirandy. To pokazuje, jak hierarchia w społeczności może wpływać na wolność każdej istoty, nawet magicznej.

Stosunki rodzinne

W sztuce Szekspira pojawia się problematyka stosunków rodzinnych. W tym świecie nawet rodzinie nie można bowiem ufać, gdyż brat może zdradzić brata, jeśli przyniesie mu to korzyści. Rodzina nie jest zatem źródłem wsparcia, a raczej zagrożenia, o czym przekonują się właśnie Prospero i Miranda, a potem także Alonso, który wcześniej pomógł Antoniowi. Stosunki rodzinne są tu zatem wyjątkowo skomplikowane.

Natura i cywilizacja

Szekspir podejmuje również problematykę natury i cywilizacji. Natura jest symbolizowana przez wyspę i jej mieszkańców. Wraz z Prospero pojawia się cywilizacja, która zdobywa znaczącą przewagę nad naturą. Ta musi jej zatem ustąpić, co symbolizuje także wyższość Prospero nad Kalibanem, pierwotnym władcą wyspy. Prospero wprowadza tam siłą własne porządki, sygnalizując zwycięstwo cywilizacji.


Przeczytaj także: Burza – motywy literackie

Aktualizacja: 2026-02-03 16:15:06.

Staramy się by nasze opracowania były wolne od błędów, te jednak się zdarzają. Jeśli widzisz błąd w tekście, zgłoś go nam wraz z linkiem lub wyślij maila: [email protected]. Bardzo dziękujemy.